Hiểm họa cháy nổ từ những bình gas mini tái sử dụng

Những nguy hiểm với người tiêu dùng 

Theo Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (PCCC), 9 tháng đầu năm 2009, cả nước xảy ra 53 vụ cháy do sử dụng gas không đảm bảo an toàn PCCC, làm chết và bị thương 39 người, gây thiệt hại về tài sản ước tính trị giá 4 tỷ đồng. Điển hình là vụ nổ tại quán bia hơi Long Bích (đường Quốc Tử Giám, quận Đống Đa, Hà Nội) phát ra từ chiếc bếp gas mini làm nhiều người có mặt tại đây hốt hoảng. Từ trên tầng 2 của quán bia này, một thanh niên mặt dính nhiều vết máu được mọi người dìu xuống đưa đi cấp cứu. Ngoài người thanh niên bị thương trên, hai người khác bị thương nhẹ hơn, trong đó có một người bị đáy bình gas nổ văng trúng ngực, người khác bị hất văng vào tường. Các vật dụng là bàn ghế của bàn nhậu đã bị hư hỏng.

Tiếp đó, khoảng 11h trưa 10/7, tại quán cơm bình dân thuộc hẻm 100, phường Bình Thới, quận 11 (TP HCM) do bà Lê Thị Vân làm chủ, 3 bình gas mini đã phát nổ liên tiếp làm 4 nhân viên phục vụ và 1 người khách đến mua cơm bị bỏng nặng. Nguyên nhân là do những bình gas mini mà gia đình mới đổi về đã quá cũ nên gas rò rỉ ra ngoài, gặp nguồn nhiệt gây cháy.

Mới đây nhất vào hồi 13h ngày 24/9, tại gia đình ông Nguyễn Duyên Hà, ở đường Đê Tô Hoàng, Hai Bà Trưng, Hà Nội, trong khi ông Hà thay bình gas mới để bật bếp đun nước bất ngờ bị xì ga, bốc cháy dữ dội. 6 người trong gia đình ông Hà, trong đó có cô con dâu đang mang thai 4 tháng phải thoát hiểm bằng cách trèo qua cột điện gần lan can tầng 2 xuống đất.

Hiện nay, trên thị trường, nhiều doanh nghiệp nhỏ và cá nhân thường tổ chức sang nạp gas trái phép vào loại bình nhỏ du lịch có dung tích 250 gam để bán cho các nhà hàng và cá nhân sử dụng. Đây là loại bình gas nhà sản xuất đã qui định rất rõ "chỉ được sử dụng 1 lần". Việc tái sử dụng bình gas mini đã trở nên phổ biến ở hầu hết các cửa hàng kinh doanh dịch vụ ăn uống, các khu tập thể, gia đình... từ nhiều năm nay. Những khu nhà cho thuê trọ của sinh viên và người lao động đã hình thành hẳn những cửa hàng cho đổi bình gas mini đã dùng. Thậm chí, một số cơ sở sang chiết lậu còn liều lĩnh lấy luôn cả bình xịt kiến, muỗi để biến thành bình gas du lịch.

Những bình ga không rõ nguồn gốc có thể phát nổ bất cứ lúc nào.

Thông thường những bình gas du lịch được nạp lại gas có tỷ lệ 95% Butan và 5% Propan (Gas là hỗn hợp khí Butan và Propan), áp suất hơi bão hoà của gas trong bình ở 40 độ C sẽ vào khoảng 3,2kg/cm². Nhưng khi tận dụng vỏ bình gas cũ để sang nạp lại, các cơ sở sang nạp gas trái phép đã sử dụng loại gas trong các bình 12kg và 45kg có sẵn trên thị trường với tỷ lệ 50% Butan và 50% Propan hoặc 40% Butan và 60% Propan. Với những tỷ lệ này, cùng ở nhiệt độ 40 độ C, áp suất hơi bão hòa của gas ở trong bình sẽ tăng lên 8,9,10kg/cm², vượt quá áp suất làm việc cho phép của bình nên có thể dẫn đến cháy nổ bất cứ lúc nào. Bên cạnh đó, các bình gas sử dụng nhiều lần thường bị hoen gỉ, bào mòn làm nguy cơ cháy nổ tăng cao, gây nguy hiểm đối với cả người thực hiện việc sang nạp.    

Sẽ xử lý nghiêm hành vi sang nạp gas trái phép

Chưa có một thống kê cụ thể về lượng tiêu thụ mặt hàng này trên thị trường Hà Nội, nhưng nếu làm một phép tính đơn giản: Với hàng trăm khu nhà trọ của sinh viên, hàng chục "phố lẩu"… hoạt động tấp nập ngày đêm, lượng bình gas mini tiêu thụ 1 ngày chắc không dưới cả nghìn bình. Vậy một câu hỏi đặt ra, biết bao cơ sở sang chiết gas trái phép đang tồn tại theo đó? Và ai biết được, trong số các bình gas quá hạn sử dụng được sang chiết trên, cái nào sẽ gây hiểm họa cho người sử dụng...

Để đảm bảo an toàn PCCC trong sử dụng bình gas du lịch cần có một chế tài đủ mạnh kể cả truy cứu trách nhiệm hình sự, xử lý hành vi sang nạp gas trái phép. Đối với các bình gas nhập ngoại phải có hướng dẫn quy trình sử dụng bằng tiếng Việt dán trên vỏ bình.

Về phía người sử dụng cần kiên quyết từ chối không sử dụng các loại bình gas sang nạp lại, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt những quy định, chỉ dẫn của nhà cung cấp và nhờ các chuyên gia trực tiếp giúp đỡ trong việc lắp đặt. Chỉ có như vậy, việc sản xuất, kinh doanh gas hóa lỏng mới tránh được những tai nạn đáng tiếc