Hiện đại hoá thông tin tín hiệu đường sắt để nâng chất lượng chạy tàu
Đầu tháng 11/2005, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đã ký với Công ty Cổ phần hữu hạn Trung Hưng (nước CHND Trung Hoa) Dự án hiện đại hóa thông tin tín hiệu đường sắt các tuyến Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội - Đồng Đăng, Hà Nội - Thái Nguyên với tổng số vốn lên đến gần 1.200 tỉ đồng.
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực đường sắt, một trong những hiện trạng đáng lo ngại của hệ thống thông tin tín hiệu 3 tuyến đường sắt phía Bắc là cũ nát và lạc hậu. Nguyên nhân do hệ thống này được xây dựng từ những năm 40 của thế kỷ trước. Bên cạnh đó, các tổng đài điện tử có tính năng cung cấp điện và báo hiệu cũng được lắp đặt vào những năm cuối thập niên 90, dung lượng thực tế rất nhỏ, khả năng mở rộng các dịch vụ thông tin còn rất hạn chế, chưa thực sự đáp ứng được so với nhu cầu của đường sắt thế giới.
Thực tế, trong toàn bộ các tuyến của dự án mới chỉ có 24/77 ga đang sử dụng liên khóa ổ khóa cơ khí, tín hiệu cánh 2 dây kéo, đóng đường khu gian bằng máy thẻ đường cơ điện. Tín hiệu vào ga hiện nay cũng không có biểu thị thông qua, do vậy các tàu phải giảm tốc độ khi vào ga. Ghi trên đường tàu chạy ra ga không có quan hệ liên khóa với thiết bị thẻ đường của khu ga tàu sẽ chạy vào đường nên có thể xảy ra tai nạn.
Thiết bị giao nhận thẻ đường tàu còn phụ thuộc vào yếu tố con người nên dẫn đến việc giao nhận kém chính xác (có khi bị rơi thẻ, buộc phải hãm đoàn tàu để tìm) gây chậm tàu và mất an toàn chạy tàu. Và yếu tố này chính là một trong những mâu thuẫn cơ bản của ngành Đường sắt Việt
Hiện đại hóa hệ thống tín hiệu, nhằm đảm bảo an toàn chạy tàu
Ông Lê Sỹ Dũng, Giám đốc Kinh doanh của Dự án, cho biết: Dự án tập trung vào: Phần thông tin xây dựng mới trên các tuyến đường sắt hệ thống truyền dẫn, hệ thống chuyển mặc sử dụng tổng đài điện tử số đầy đủ các chức năng cơ bản cho báo hiệu số 7.
Hệ thống thông tin chuyên dùng gồm: thông tin điều độ chạy tàu, thông tin chính các ga, đường lộ; thông tin trên khu gian; điện thoại đóng đường và hệ thống đồng hồ thời gian thực. Hệ thống truyền số liệu bao gồm: hệ thống điện thoại hình và hệ thống bán vé tự động. Hệ thống giám sát - khống chế bao gồm: hệ thống giám sát đo lường cáp quang và hệ thống giám sát - khống chế nguồn điện và môi trường.
Về phần tín hiệu, toàn bộ dự án sẽ tập trung vào việc thiết lập hệ thống đóng đường các khu trung gian; sử dụng thiết bị đóng đường nửa tự động kết hợp với thiết bị đếm trục để kiểm tra và xác nhận tàu chạy qua; truyền dẫn tín hiệu đóng đường giữa 2 ga trên đường truyền dẫn cáp quang. Thiết bị liên khóa tại các ga sẽ tập trung và điều khiển khí kiểu rơle điện từ, sử dụng máy quay ghi điện động cơ một chiều và mạch điện đường ray trên các tuyến.
Các công trình đồng bộ khác như nhà ga: xây dựng mới hoặc cải tạo tại các ga, các trung tâm truyền dẫn tín hiệu, trung tâm điều độ Hà Nội, các trạm đầu máy, phòng đặt thiết bị truyền dẫn tín hiệu, phòng trực của nhân viên. Nguồn cung cấp thiết bị tín hiệu truyền hình bao gồm: nguồn điện lưới với biến thế riêng, được lắp đặt trực tiếp ở các ga nhỏ lẻ và tạo các nguồn điện dự phòng.
Trạm duy tu, bảo dưỡng thiết bị tại các trung tâm: Công ty Tín hiệu truyền hình Hà Nội, Bắc Giang và Công ty Trung tâm tín hiệu - điện. Làm mới hoặc chỉnh tu kết cấu kiến trúc tầng trên để lắp đặt được ghi động cơ, thiết bị đếm trục và các công trình liên quan khác như: phòng cháy nổ, chống sét, tiếp đất...
Cũng theo cán bộ Dự án, Bộ Giao thông vận tải đã vay của Ngân hàng Xuất khẩu Trung Quốc số vốn là 530 triệu Nhân dân tệ để sử dụng vào dự án. Và Dự án được chính thức mở gói thầu do nhà thầu ZTE lập hồ sơ chào thầu và cam kết thực hiện trọn gói. Hy vọng rằng, khi Dự án hiện đại hóa thông tin tín hiệu 3 tuyến đường sắt phía Bắc và khu vực đầu mối Hà Nội hoàn thành, sẽ thực sự tạo nên một bước đột phá để nâng cao an toàn và hiệu quả chạy tàu