Kiên Giang: Rạch Cái Thia bị "bức tử"
Con rạch Cái Thia bắt đầu bị "khai tử" từ khi hình thành KCN chế biến hải sản Tắc Cậu. Đầu ngoài của con rạch bị lấp. Cặp theo con rạch thơ mộng này, người ta đóng cừ, mang xe cơ giới đến san lấp, lấn rạch, cất nhà hàng, quán xá, nhà trọ công nhân và cơ sở chế biến thủy sản.
Bằng mọi giá, phải cứu lấy con rạch Cái Thia, đó là khẳng định của ông Trương Quốc Tuấn - Ủy viên TW Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Kiên Giang.
Thực ra, đó cũng là mong mỏi của hàng triệu con tim, của những ai biết đến "công trạng" của con rạch này mấy chục năm qua, đặc biệt là yêu thích bài tân cổ Hoa tím bằng lăng nổi tiếng của cố tác giả Anh Vị.
Theo người dân Kiên Giang, con rạch Cái Thia có từ thời Pháp, dài chỉ khoảng 5km. Rạch bắt nguồn từ kinh Minh Lương đổ về Tắc Cậu, chảy ra sông Cái Bé. Con rạch này có đoạn nằm song song với kinh Cà Lang, dẫn nước từ thượng nguồn kinh Giục Tượng, Cù Là và Minh Lương.
Một người dân sống lâu năm nhà gần ngã ba Minh Lương kể, trước đây, rạch Cái Thia sâu, nước trong, sạch và có hàng dừa nước rất thơ mộng.
Nhìn ở góc độ kinh tế, đây là tuyến giao thông thủy quan trọng của người dân trong vận chuyển hàng nông sản từ Tắc Cậu về thị trấn Minh Lương. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, con rạch Cái Thia vẫn giữ được nét đẹp tinh khiết trời ban, làm say đắm lòng người nên nó đã đi vào thơ ca như một điều tất yếu của quy luật tồn tại cuộc sống. Tiếc rằng…
Vẫn theo lời người dân Châu Thành, con rạch Cái Thia bắt đầu bị "khai tử" từ khi hình thành quy hoạch Khu công nghiệp chế biến hải sản Tắc Cậu. Đầu ngoài của con rạch bị lấp; bóng dáng ghe xuồng ngược xuôi trên rạch không còn; đặc biệt, cặp theo con rạch thơ mộng này, người ta bắt đầu đóng cừ, mang xe cơ giới đến san lấp, lấn rạch, cất nhà hàng, quán xá, nhà trọ công nhân và có khá nhiều cơ sở chế biến thủy sản. Nước dưới dòng rạch ô nhiễm trầm trọng. Hàng dừa nước ngoắc ngoải lụi dần.
Khổ nhất là người dân bao đời sống ven theo bờ rạch. Một người dân ở ấp An Phước, xã Bình An bức xúc: "Con kênh bị ô nhiễm môi trường quá xá. Chúng tôi đã chịu hết nổi. Vào giờ cơm, bà con phải đối mặt với sự "tấn công" của bọn ruồi nhặng. Còn mùi hôi thì thường trực. Nước dưới kênh cứ lẩn quẩn không có lối thoát và dường như mỗi ngày một đầy thêm. Người dân, nhất là trẻ em sống ven rạch bị bệnh sốt xuất huyết, đường ruột, đường hô hấp khá nhiều. Nghe nói, tới đây họ lại tiếp tục cho lấp con rạch.
Lãnh đạo UBND huyện Châu Thành thừa nhận, thực hiện theo các quy hoạch phát triển KT - XH, trước đây địa phương cũng đã cho lấp một đoạn của con rạch Cái Thia và tới đây, sẽ tiếp tục cho lấp con rạch này từ khu tái định cư Tắc Cậu ngược về hướng thị trấn Minh Lương, đến đoạn kinh xáng rẽ ngang kinh Cà Lang và kinh xáng Xà Xiêm. Điều này cũng có nghĩa là trong tương lai gần, đoạn còn lại của con rạch Cái Thia chưa đầy 1km.
Phải giữ vì nó đã đi vào lòng người
Đồng nghiệp của tôi - anh Lâm Văn Sển - Trưởng ban Thư ký tòa soạn Báo Kiên Giang cũng đồng cảm với tôi rằng, con rạch Cái Thia bây giờ không còn là riêng của Kiên Giang nữa mà nó là của tất cả những ai yêu sông nước Nam Bộ, yêu những bài vọng cổ Hoa tím bằng lăng - ngợi ca tình yêu lứa đôi, ngợi ca quê hương, đất nước thanh bình.
Nhạc sĩ Phạm Định - Phó Chủ tịch thường trực Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Kiên Giang cho biết, vấn đề mà người dân quan tâm đến con rạch Cái Thia hiện nay là môi trường. Kỳ họp lần thứ 15 HĐND, khóa VII của tỉnh gần đây cũng đã đưa ra bàn luận. UBND tỉnh cũng đã trình bày quan điểm của mình là không nên lấp con rạch này mà phải tiến hành xử lý vấn đề môi trường; có biện pháp xử lý nghiêm đối với những tổ chức, cá nhân trực tiếp gây ô nhiễm hoặc lấn chiếm trái phép con rạch.
Chiều 6/8, trao đổi với PV Báo CAND, ông Đỗ Vinh - Chủ tịch UBND huyện Châu Thành cho biết, qua khảo sát thực tế, tới đây huyện sẽ tiến hành nạo vét, khai thông lòng rạch. Với những đoạn rạch định lấp để thực hiện các dự án, trong đó có dự án Khu đô thị Bình An, huyện sẽ tính toán thật kỹ, đề xuất với cấp có thẩm nên chừa và lấp đoạn nào.
Liên quan đến những cơ sở gây ô nhiễm môi trường cho rạch Cái Thia, gây bức xúc trong quần chúng nhân dân và dư luận thời gian qua, huyện cũng vừa ký quyết định xử phạt hành chính nghiêm khắc (có trường hợp lên tới 20 triệu đồng); đồng thời buộc khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường. Sau một thời gian, ngành chức năng sẽ kiểm tra lại."Nếu tình hình không cải thiện, chúng tôi sẽ buộc cơ sở ngưng hoạt động" - ông Vinh nói.
Cùng ngày 6/8, tiến sĩ Thái Thành Lượm - Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh Kiên Giang cho tôi biết, thực hiện sự chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở đã lập dự án cải thiện rạch Cái Thia trong đó có việc phối hợp cùng ngành chức năng, chính quyền địa phương tiến hành khảo sát thực trạng rạch.
Hy vọng sau chuyến khảo sát cùng với một số biện pháp khác, phần nào hình hài của con rạch Cái Thia đầy thơ mộng trước kia sẽ được trả lại như mong mỏi của nhiều người dân