Lao động Việt Nam tại Hàn Quốc: Về nước đúng hạn sẽ có thêm cơ hội cho bản thân và cộng đồng

Ngày 2/4, đến lượt Hà Nội và Hòa Bình là hai địa phương mà Bộ LĐ-TB&XH chọn để tổ chức Hội nghị triển khai các giải pháp vận động người lao động hết hạn hợp đồng tại Hàn Quốc về nước trong năm 2014. Theo báo cáo của Trung tâm lao động ngoài nước, Bộ LĐ-TB&XH, sau nhiều hình thức vận động, tuyên truyền, tỷ lệ người lao động không về nước đúng hạn đã giảm xuống còn 38,2% vào tháng 10/2013, nhưng đến tháng 1/2014 lại tăng đến 49%. Đây là thực trạng đáng báo động khi mà tỷ lệ này ở 14 nước khác cùng tham gia chương trình EPS chỉ trung bình là 14%. Nguy cơ bị thay thế lao động là nhãn tiền và điều lo ngại nhất là tự chúng ta làm mất cơ hội cho hàng chục ngàn lao động mỗi năm được sang làm việc tại Hàn Quốc với thu nhập cao.

Trở về nước sau đúng 4 năm 10 tháng làm việc tại Hàn Quốc, hai lao động mà PV Báo CAND có dịp tiếp xúc trong ngày 2/4 là Trần Thanh Hải (xã Ngọc Mỹ, huyện Quốc Oai, Hà Nội) và Kiều Văn Thuấn (Thạch Thất, Hà Nội), đều có trong tài khoản tiết kiệm hơn 1 tỷ đồng. Hải cho biết, với công việc chuyên môn là thợ hàn, Hải làm việc cho một công ty chuyên về cơ khí, mức lương bình quân hằng tháng, sau khi trừ hết mọi chi phí, Hải để trọn vào tài khoản là 1.000 USD/tháng. Khi chuẩn bị hết hợp đồng thì đa số bạn bè, lao động cùng ở Hàn Quốc đều khuyên là nên ở lại, cố thêm vài năm nữa rồi về một thể.

Còn Kiều Văn Thuấn sang đúng thời điểm năm 2008, suy thoái kinh tế, nên phải chuyển một số công ty, nhưng khoản tiền tiết kiệm được cũng xấp xỉ 1 tỷ đồng. “Lúc sắp hết hợp đồng, em phải đấu tranh tư tưởng ghê lắm. Nhưng cuối cùng em quyết định về vì tiền thì cần thật nhưng còn danh dự của mình và gia đình”, cả Hải và Thuấn đều chia sẻ như vậy. Và hai chàng trai này đã quyết định sáng suốt khi cả hai đều được chủ sử dụng đồng ý nhận lại. Hiện Hải và Thuận đã hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để xuất cảnh trở lại Hàn Quốc làm việc trong tháng 4 này.

Ngoài nâng cao khả năng ngoại ngữ, lao động Việt Nam trước khi đi làm việc ở nước ngoài cần nắm được các quy định pháp luật liên quan đến XKLĐ.

Trao đổi với PV Báo CAND, ông Lương Đức Long, Phó Giám đốc Trung tâm lao động ngoài nước, Bộ LĐ-TB&XH chia sẻ, người lao động về nước đúng thời hạn sẽ tạo điều kiện cho chính bản thân mình nếu có nguyện vọng thì được quay trở lại Hàn Quốc làm việc một cách hợp pháp, đồng thời tạo điều kiện cho hàng nghìn người lao động ở trong nước (trong đó có người thân, bạn bè của mình) có cơ hội để sang Hàn Quốc làm việc.

Hiện Hà Nội có 382/504 hồ sơ lao động đăng ký dự tuyển đi làm việc tại Hàn Quốc đang còn hiệu lực trên mạng. Hòa Bình có 38/58 hồ sơ lao động đăng ký dự tuyển đi làm việc tại Hàn Quốc đang còn hiệu lực trên mạng. Nếu như Hà Nội vận động được 338 người lao động hết hạn hợp đồng trong năm 2014 về nước đúng hạn thì sẽ tạo điều kiện cho 382 lao động còn hồ sơ trên mạng được sang Hàn Quốc làm việc.

Theo báo cáo số lao động hết hạn hợp đồng không về nước, ở lại Hàn Quốc cư trú bất hợp pháp năm 2013 của Hà Nội và Hòa Bình đều rất cao, cụ thể như sau: Hà Nội: 313/768 người, chiếm 40,76%, trong đó nhiều nhất là các huyện Ba Vì (31/75 người), Thường Tín (31/56 người), Đông Anh (23/59 người), Đan Phượng (22/51 người)... Hòa Bình: 55/129 người, chiếm 42,64%, trong đó nhiều nhất là TP Hòa Bình (24/52 người), huyện Lương Sơn (10/27 người), Kỳ Sơn (7/16 người)...

Những lao động đầu tiên trở lại Hàn Quốc trong năm 2014 phải ký Quỹ 100 triệu đồng.

Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết, hiện nay trong điều kiện đất nước tăng cường giao lưu mở rộng quan hệ các nước, trong đó mở rộng quan hệ lao động là việc làm thường xuyên. Hà Nội là một thị trường lao động rộng lớn, có trên 7 triệu dân, cùng với 2 triệu lao động tự do, tổng lượng cũng xấp xỉ 10 triệu dân.

Với 150 nghìn DN trên địa bàn, 720 DN Hàn Quốc đang hoạt động tại Hà Nội, thị trường lao động và việc làm luôn được coi là nhiệm vụ trọng tâm. Hằng năm, thành phố đảm bảo từ 140 đến 150 nghìn người có chỗ lao động mới, trong đó việc làm ngoài nước năm 2012 là 3.000 người, 2013 có 1.500 người. Với số lượng này so với 140.000 không nhiều nhưng hiệu quả mang lại lợi ích vật chất cho gia đình lao động lớn. Năm 2013 có trên 700 lao động đến thời hạn về, mới về được 60%, 40% còn lại chưa về.

Giải quyết tình trạng này, theo bà Ngọc, cơ quan quản lý nhà nước làm chưa thực sự hiệu quả, cụ thể là Sở LĐ,TB&XH chưa làm tròn trách nhiệm. Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội giao Sở này, ngay sau hội nghị chủ trì rà soát, phân loại đối tượng, trong số hơn 300 đối tượng hết hạn hợp đồng vào tháng 7/2014. Từ nay đến ngày 15/4, sau khi rà soát, Sở LĐ,TB&XH hội nghị với 7 quận, huyện có lao động chưa về, báo cáo thành phố. Ngoài biện pháp phối hợp với các đoàn thể, gia đình vận động, kết hợp với các biện pháp xử phạt, xử lý nghiêm và công khai minh bạch trên các phương tiện thông tin đại chúng, vì đây là vi phạm pháp luật. “Hà Nội sẽ làm nghiêm túc, cùng với các hình thức xử lý theo quy định, Sở LĐ,TB&XH đề xuất thêm hình thức xử lý riêng của Hà Nội, đảm bảo tính nghiêm minh khi thực hiện việc này”, bà Ngọc khẳng định.