Lúng túng trong xử lý dầu tràn
Chưa bao giờ ở các tỉnh, thành phố ven biển miền Trung xôn xao và lo lắng về sự cố tràn dầu như trong thời gian qua. Dầu tràn từ đâu, có gây ảnh hưởng đến môi trường, mức độ ô nhiễm đến đâu… cho đến nay vẫn chưa có kết luận cụ thể.
Trong những năm gần đây, sự cố tràn dầu ở ven biển miền Trung hầu như năm nào cũng xảy ra, tuy nhiên dầu không tràn nhanh và ở diện rộng bao gồm tới 8 tỉnh ven biển miền Trung như năm nay.
Một điều mà các nhà nghiên cứu nhận thấy là dầu tràn hằng năm tại khu vực này đã trở thành quy luật, xảy ra chủ yếu vào khoảng tháng 3, tháng 4. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng cho đến nay vẫn chưa có kết luận vì sao có sự cố dầu tràn theo quy luật trong khoảng thời gian này cũng như nguyên nhân nào gây ra sự cố tràn dầu.
Có rất nhiều ý kiến về nguyên nhân sự cố tràn dầu như có người cho rằng dầu tràn do các giếng khoan dầu ở bờ biển Việt Nam bị rò rỉ; dầu tràn do một số nước trong khu vực khoan giếng thăm dò dầu; dầu tràn do chiếc sà lan chở dăm gỗ chìm ở Cù Lao Chàm; dầu tràn do động đất ở một số nước ở vùng biển Đông…
Một điều rất ngẫu nhiên là trong thời gian ở miền Trung xảy ra tràn dầu, tại Bà Rịa - Vũng Tàu cũng xảy ra sự cố tràn dầu. Tuy nhiên, Trung tướng Nguyễn Đức Soát, Phó Chủ tịch Ủy ban QGTKCN, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam cho biết, qua nghiên cứu, dầu tràn ở khu vực miền Trung khác loại dầu tràn tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu.
Về nguyên nhân xảy ra sự cố tràn dầu, Tổng Công ty Dầu khí Việt Nam khẳng định, không có sự tràn dầu từ các giàn khoan dầu khí ở bờ biển Việt Nam. Về chiếc sà lan bị chìm ở vùng biển Cù Lao Chàm, ông Lê Minh Ánh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cũng khẳng định, sà lan chở dăm bào, khi bị chìm, chỉ có dăm bào dạt vào bờ biển.
Theo Trung tướng Nguyễn Đức Soát, trong thời gian qua, quân đội đã cho máy bay trực thăng quan sát ở vùng biển nhưng cho đến nay vẫn chưa có kết luận về nguyên nhân sự cố tràn dầu. Và một khi đã chưa có kết luận thì không nên suy diễn, càng không nên đưa ra những thông tin không chính xác…
Trong thời gian qua, khi xảy ra sự cố tràn dầu, các địa phương và nhân dân trong khu vực đều rất lo lắng. Sự cố tràn dầu chắc chắn sẽ gây nhiều khó khăn về đời sống và nền kinh tế, nhất là lĩnh vực du lịch và nuôi trồng, đánh bắt hải sản.
Nỗi lo là vậy nhưng cho đến nay, về phía các cơ quan hữu quan vẫn chưa đưa ra một kết luận chính thức nào về mức độ ô nhiễm qua sự cố tràn dầu, loại dầu thô tràn vào bờ này có gây ô nhiễm lớn về môi trường trong hiện tại và tương lai… Về việc chỉ đạo thu gom dầu tràn, Trung tướng Nguyễn Đức Soát chỉ đạo các địa phương phải thực hiện kịp thời và kiên quyết...
Một điều mà các địa phương còn gặp nhiều lúng túng nữa là cho đến nay vẫn chưa có một quy chế, cơ chế cụ thể nào về xử lý sự cố tràn dầu. Người cho rằng xử lý sự cố tràn dầu là do Ủy ban QGTKCN, người cho rằng của ngành Tài nguyên và Môi trường, người lại cho của Ban Phòng chống lụt bão…
Chính vì vậy, khi cuộc họp chỉ đạo có sở này lại không có sở kia; thậm chí có địa phương như ở Quảng Bình khi họp không được mời vì một cơ quan chức năng chỉ tính khu vực miền Trung từ địa giới Thừa Thiên - Huế trở vào.
Mắc nhất là nguồn kinh phí dùng để xử lý sự cố tràn dầu. Khi tổ chức thu gom, các địa phương phải hỗ trợ tiền nhân công nhưng lại không biết tính vào khoản nào nên rất bị động và lúng túng…
Ông Lê Minh Ánh, Phó Chủ tịch tỉnh Quảng Nam cho biết, ngay khi sự cố tràn dầu xảy ra, mặc dù chưa có văn bản hướng dẫn của Trung ương về kinh phí nhưng tỉnh Quảng
Đại tá Hoàng Sơn Hải cho biết, phấn đấu đến ngày 30/3/2007, các tỉnh, thành phố ven biển miền Trung sẽ hoàn thành công tác vận chuyển lượng dầu thu gom đưa về khu xử lý.
Theo chúng tôi, để thực hiện đúng tiến độ cần sự phối hợp chặt chẽ từ Trung ương đến địa phương, sự hợp tác của các cơ quan, ban, ngành, nhất là phải tìm hiểu nguyên nhân sự cố tràn dầu và cần có một cơ chế hợp lý thống nhất về xử lý sự cố tràn dầu. Về lâu dài, Nhà nước cần đầu tư những phương tiện hiện đại để tìm hiểu nguyên nhân, xử lý sự cố tràn dầu…