Mất tiền vì “cờ úp”

Rảo bước qua một số tuyến phố, công viên ở Hà Nội như: đường Bưởi, đường ven Hồ Tây, đường Hoàng Cầu... ta thường bắt gặp cảnh túm năm tụm ba, quây tụ bên những bàn cờ tướng của một vài nhóm người.

Thoạt nhìn, ai đi ngang qua cũng đều có chung nhận định: "Họ đang đấu trí với nhau thông qua việc chơi cờ tướng - một môn thể thao giải trí đã có từ lâu đời nay".

Song, trong số những tụ điểm đánh cờ tướng này đã và đang rộ lên một thú chơi ăn thua trá hình đó chính là "cờ úp" - một chiêu thức đánh bạc biến tướng dựa trên luật chơi của cờ tướng. Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều con bạc đã kiếm được một khoản tiền không nhỏ từ những cuộc sát phạt dưới hình thức "cờ úp" này...

Tiếp cận cuộc chơi

Trong vai một dân chơi "cờ úp", chúng tôi có mặt tại khu "chợ" cờ tướng nằm trên con phố Hoàng Cầu - đoạn ven hồ Đống Đa, phường Ô Chợ Dừa (quận Đống Đa) vào đầu giờ chiều ngày cuối tuần. Trên vỉa hè, dưới lòng đường nhẩm tính cũng đến gần 50 chiếc xe máy (chiếm đa phần), ôtô các loại. Vả chăng sự đam mê "cờ úp" đã đưa họ đến đây?

Thấy chúng tôi đỗ xe gần phía bàn của mình, 4 thanh niên (hai người đánh chính và hai người ngồi "quân sư") đều có độ tuổi trạc ngoài 30 ngước mắt nhìn tôi với vẻ dò xét.

Ánh mắt hoài nghi của nhóm chơi "cờ úp" này chỉ dừng lại khi thoáng nghe thấy nội dung trò chuyện qua điện thoại của tôi với một ai đó xoay quanh vấn đề đánh "cờ úp". Nhận thấy tôi cũng là dân trong "nghề" nên ai nấy lại chăm chú tính "nước" đi sắp tới.

"Xe! Xe!!!"- lời khẩn thiết được phát ra từ người thanh niên vận bộ "củ sếch" màu đen đang nhẹ nhàng mở chiếc nắp nhựa màu da cam trên bàn cờ ra. "Đúng Xe rồi kìa!" - vị "quân sư" ngồi ở vị trí trung tâm của bàn cờ cất tiếng. "Thua!" - đối thủ ngồi đối diện tỏ ra chán nản.

Cuộc chung độ diễn ra chóng vánh, đồng tiền polimer vo tròn có mệnh giá 100.000đ được hai bên chuyển giao cho nhau ngay trên mặt bàn cờ.

S. "đen" trú tại quận Đống Đa - một dân chơi "cờ úp" có thâm niên khi thấy tôi ngạc nhiên trước việc "giao dịch" chớp nhoáng của các con bạc, cho biết: "Cậu mới đến đây chung "vui" nên không biết đấy thôi! Bây giờ Công an hay đi kiểm tra lắm, do đó khi chơi phải luôn cẩn trọng".

Theo sự chỉ dẫn của S. "đen", chúng tôi lại gần cuộc sát phạt của một nhóm đang quây tụ bên con mương nhỏ gần đó. "Chấp 2 nước, 10 ăn 8. Mỗi ván 5 lít (tức 500.000đ)?", "Ai bỏ 10 ăn 8? Em hay anh?", "Anh bỏ 10, ai chung?"... - những ngôn ngữ chung độ được phát ra từ các con bạc "cờ úp" nơi đây.

Sau một hồi kiểm kê số tiền "chung độ" lên đến 500.000đ, canh bạc bắt đầu diễn ra bằng những nước đi của quân cờ đã được đậy nắp nhựa...

Vén màn bí mật

"Cờ úp" là cách gọi của dân "cờ" ám chỉ về việc chơi cờ tướng dưới một hình thức hoàn toàn mới. Luật chơi của "cờ úp" hết sức đơn giản đối với những người đã thông thạo cách chơi cờ tướng đơn thuần. Bởi các quân "cờ úp" đều có xuất phát điểm từ cờ tướng như: Xe, Pháo, Mã...

Bàn cờ cũng được chia làm 64 ô vuông với một con "sông" - dùng để phân giới giữa hai thế cờ, và cách di chuyển quân giống như cờ tướng.

Tuy nhiên, một điểm khác biệt dễ nhận thấy giữa cờ tướng và "cờ úp" đó chính là việc dân chơi "cờ úp" thường dùng những nắp nhựa màu da cam - dụng cụ vốn dĩ có công năng đựng nhẫn đeo tay để đậy lên các quân cờ trên bàn (ngoại trừ quân Tướng).

Nắp nhựa này nhằm khiến người chơi không nhận diện được các quân cờ khi nó chưa được di chuyển... Đây chính là đặc điểm mà dân chơi dựa vào nó để đặt tên cho hình thức đánh bạc biến tướng có tên "cờ úp" của mình.

Chức năng của chúng được mặc định theo vị trí đã sắp xếp ban đầu. Nó chỉ được thay đổi, trở lại chức năng của quân cờ tướng sau khi đã di chuyển và nắp nhựa đậy lúc trước mở ra. Do đó cuộc chơi trở nên "xanh-chín" và dân chơi thích sát phạt bằng "cờ úp" hơn là cờ tướng" - S. "đen" giải thích.

Cũng theo S. "đen", dù nhiều tay chơi có thâm niên trong làng đánh cờ tướng, song do không kiểm soát được quân cờ đã bị đậy nắp nhựa nên vẫn bị thua tiền chung độ.

Khác với chơi cờ tướng, mỗi ván "cờ úp" thường chỉ diễn ra từ 5-10 phút. Dân chơi "cờ úp" luôn ngã giá trực tiếp với nhau ngay trước mỗi lần đánh. Tiền chung độ phụ thuộc vào từng con bạc tham gia cuộc chơi. Trung bình mỗi ván dao động từ 50.000đ trở lên. Cũng có khi lên đến cả tiền triệu nếu như các con bạc đang bị xoáy vào vòng "khát nước".

Cơ quan chức năng sớm vào cuộc

Trao đổi với Thiếu tá Hà Minh Tuấn - Phó trưởng Công an phường Ô Chợ Dừa, chúng tôi được biết, "chợ cờ" tại đường Hoàng Cầu bắt đầu hình thành từ đầu năm 2007.

Ban đầu chỉ là người địa phương đến đánh cờ tướng để giải trí. Thời gian sau, nơi đây đã trở thành một trong những điểm đánh cờ của nhiều thanh niên ở các địa phương khác lui đến. Dân chơi cờ thường tập trung đông vào khoảng thời gian: sáng từ 9h đến 11h, chiều từ 16h-18h hàng ngày.

Trước thực trạng chiếm dụng lòng đường cũng như việc gây mất mỹ quan đô thị của người đến chơi cờ tại nơi đây, lực lượng Công an phường từ cuối năm 2007, đến nay đã phối hợp với các đơn vị hữu quan nhiều lần tiến hành lập biên bản, xử phạt hành chính những trường hợp vi phạm.

Khi được hỏi đến hiện tượng đánh cờ bạc trá hình dưới hình thức chơi "cờ úp", Thiếu tá Tuấn cho biết: "Thông tin về việc có một số đối tượng đánh bạc, cá độ thông qua việc chơi cờ tướng là có thật. Công an phường Ô Chợ Dừa trong thời gian vừa qua đã nhiều lần tiến hành mật phục kiểm tra xử lý các trường hợp. Song, do lực lượng mỏng, cũng như khi thấy người lạ xuất hiện, các đối tượng lại vờ đánh cờ tướng. Nhiều đối tượng còn chờ đến lúc ra về mới thanh toán tiền chung độ... Nên để triệt phá các trường hợp đánh bạc thông qua hình thức chơi cờ tướng này lực lượng đã gặp phải không ít khó khăn"