Ngày đầu tiên xét xử vụ án Mạc Kim Tôn ở Thái Bình
Từ sáng sớm, hàng nghìn người dân của tỉnh Thái Bình đã có mặt tại TAND tỉnh để chờ theo dõi diễn biến của phiên toà xét xử bị cáo Mạc Kim Tôn và Trần Thị Ánh.
Anh Phạm Văn Hạnh, ở Quỳnh Phụ đã có mặt ở TP Thái Bình từ trước ngày phiên toà diễn ra và anh nói sẽ ở lại cho đến tận lúc Toà tuyên án. Còn bác Phạm Xuân Hoa, nguyên cán bộ Sở GD&ĐT tỉnh, hiện công tác tại Hội Khuyến học tỉnh Thái Bình đã rất trăn trở khi nói với chúng tôi: "Ngành Giáo dục Thái Bình vốn có bề dày truyền thống, nay ông Tôn đã bán rẻ danh dự của ngành vì những lợi nhuận vật chất. Chúng tôi từng công tác trong ngành, chúng tôi đau lắm chứ".
Đau xót, phẫn uất, buồn… đó là tâm trạng chung của nhiều người dân khi đến theo dõi phiên tòa…
Đúng 7h15', chiếc xe ôtô áp giải bị cáo Mạc Kim Tôn và Trần Thị Ánh đến trước cửa phòng xử án. So với lần chúng tôi gặp ông Tôn cách đây khoảng 2 tháng trong Trại tạm giam - Công an tỉnh Thái Bình, ông Tôn trông gầy và già hơn, ông cố tránh ống kính của các phóng viên đang chĩa về phía mình.
Trái lại, Trần Thị Ánh mặt mũi vẫn trơ ra với phấn son kỹ càng, chẳng ngại ngùng, chẳng sợ sệt… Trong cáo trạng do đại diện Viện KSND tỉnh Thái Bình đọc buổi sáng, so với kết luận điều tra của cơ quan Công an chỉ thay đổi về số tiền mà các bị cáo thu lời bất chính.
Đó là bị cáo Mạc Kim Tôn đã thu lợi bất chính 172.931.000 đồng (trừ đi 59 triệu đồng do 2 giáo sinh khai đã đưa cho ông Tôn để nhờ chạy biên chế làm đơn xin bãi nại và cộng với hơn 21 triệu là giá trị 5 quà biếu mà Mạc Kim Tôn đã nhận của Ánh).
Còn Trần Thị Ánh đã thu lợi bất chính hơn 462 triệu đồng. Đến phần thẩm vấn các bị cáo mới nảy sinh nhiều chuyện đáng bàn. Cả 2 bị cáo Mạc Kim Tôn và Trần Thị Ánh khi được gọi lên thẩm vấn đều nói năng hết sức trôi chảy, thậm chí diễn đạt vấn đề nhiều khi hơi dài quá mức. Khi hăng lên, ông Tôn còn như quên rằng mình đang là bị cáo, xưng "tôi" và biện luận vấn đề rất hùng hồn, khiến một số lần HĐXX phải nhắc nhở.
Bị cáo Mạc Kim Tôn trước sau vẫn cho rằng mình cũng chỉ là nạn nhân của Trần Thị Ánh, rất tin theo lời khoe khoang của Ánh mà có lúc ngay tại phiên toà, sau khi tường thuật lại những lời khoe khoang ấy, ông Tôn cũng tự kết luận là… rất luyên thuyên.
Chúng tôi và nhiều người theo dõi phiên toà nhận thấy ông Tôn vẫn có những lời khai quanh quẩn, đầy mâu thuẫn. Chẳng hạn, ông bảo quen với Ánh từ tháng 11/2005 do cô Vũ Thị May, một giáo viên thuộc Sở GD&ĐT đưa tới.
Nhưng ngay tại phiên toà, Trần Thị Ánh đã bác bỏ ngay lời khai của ông Tôn, nói rằng mình quen biết với vợ chồng ông Tôn từ tháng 6/2005, chứ không phải do cô May giới thiệu, chỉ có một lần cô May rủ Ánh cùng ra Sở GD&ĐT có việc cùng thôi (cô May và bị cáo Ánh quen với nhau từ trước).
Về vấn đề này, sau khi bị cơ quan Công an khởi tố, ông Tôn và gia đình đã làm giải trình kêu oan đến một số nơi, cũng trình bày rằng mối quan hệ với Ánh là do cô May giới thiệu. Sau khi việc đó xảy ra, chính cô giáo May đã chủ động liên lạc và đến gặp chúng tôi tại Toà soạn để trình bày nỗi oan của mình.
Cô May kể rằng, sau khi ông Tôn khai tại cơ quan Công an như vậy, các điều tra viên đã tìm gặp cô để lấy lời khai ngay. Cô đã khai toàn bộ sự việc một cách khách quan, không hề có chuyện giới thiệu Ánh.
Nhưng ngay sau đó, một người bạn của cô là người nhà ông Tôn đã đến nhờ cô giúp bằng cách khai báo theo nội dung ông Tôn đã khai tại cơ quan Công an vì ông Tôn biết cô May chơi với Trần Thị Ánh. Cô May đã trả lời bạn rằng mình không thể giúp được vì đã khai sự thật trước đó với cơ quan Công an.
Thế mà, sau đó, tên cô vẫn được đưa lên trong bản kêu oan của ông Tôn, cô cảm thấy bức xúc vì nhiều người từ sự kiện này đã nhìn nhận mối quan hệ của cô với ông Tôn không đúng sự thật.
Khi nói về chuyện nhận tiền và quà của các trường, với số tiền lên đến gần 200 triệu đồng, ông Tôn vẫn trả lời tỉnh bơ trước phiên toà rằng: "Tôi nghĩ đấy là tiền mọi người cám ơn vì tôi đã xin được dự án cho họ".
Bị cáo Tôn còn tự khai đến vài lần rằng trong một buổi họp của lãnh đạo Sở GD&ĐT, bị cáo đưa vấn đề phải trích 20% để Ánh chi phí cho việc xin dự án phi chính phủ nói trên, có đồng chí lãnh đạo Sở còn bảo rằng 20 chứ 30% cũng được. Chứng tỏ cơ chế xin - cho đã ám ảnh nặng nề ở một số đơn vị và cả cá nhân vị Giám đốc Sở GD&ĐT nên ông Tôn bị Ánh dẫn dắt vào việc phạm tội cũng là điều dễ hiểu.
Còn bị cáo Ánh thì khai báo cứ trơn tuồn tuột, nhưng khi bị HĐXX vặn lại những mâu thuẫn trong lời khai thì Ánh đánh bài im lặng, không có câu trả lời. Bị cáo làm ra vẻ mình vô tội, khai đi theo ông Tôn đến một số trường chỉ với tư cách là giám sát lắp máy.
Nhưng khi Toà hỏi: "Ai cử đi giám sát?", Ánh im lặng. Tương tự như vậy, khi Ánh tự nhận mình là người không có công ăn việc làm, thiếu hiểu biết pháp luật, không có tiền, chỉ làm theo ông Tôn thôi, HĐXX hỏi: "Thế bị cáo lấy tiền ở đâu để mua 10 máy tính cho trường Minh Thành?" thì Ánh lại… im lặng.
Là người theo dõi rất kỹ vụ án này, nghe 2 bị cáo đổ lỗi cho nhau, người viết bài nhiều lúc thấy buồn. Trước đây, họ từng thân thiết, sát cánh với nhau trong phi vụ làm ăn từ dự án "ma" nói trên, vui vẻ nhận tiền của các nơi biếu, hỉ hả rủ nhau đi chơi ở Hà Nội, Sa Pa (Lào Cai), vậy mà bây giờ quay ra mạt sát, kể từng đồng chi tiêu, từng bữa ăn mời nhau trên đường đi.
Thậm chí, vào buổi chiều bị cáo Ánh còn tố giác với HĐXX rằng buổi sáng cùng ngày, vợ của bị cáo Mạc Kim Tôn là Nguyễn Thị Nga còn ngồi hàng ghế phía dưới mạt sát bị cáo; đầu giờ chiều trên đường bị cáo bị dẫn giải vào phòng xử án, bà Nga còn cố tình chặn đường, đá vào chân bị cáo khiến bị cáo rất bất bình.
Còn khá nhiều những chi tiết khai báo mâu thuẫn, khá nực cười nữa của các bị cáo tại phiên toà khiến cho những người theo dõi nhiều lúc lắc đầu ngán ngẩm…
Hôm nay, 23/3, phiên toà sẽ tiếp tục phần thẩm vấn và tranh tụng