Ngưng chương trình phổ thông Quốc tế Cambridge tại TP HCM: Nhiều lo ngại từ việc triển khai đề án mới

Dù là một môn thuộc về năng khiếu, nhưng chuyện học tiếng Anh với HS các thành phố luôn thu hút lượng lớn HS theo học. Do đó số lớp tiếng Anh tăng cường ở các trường tiểu học luôn bị quá tải vì số lượng đơn đăng ký của phụ huynh. Nếu con vào được lớp Cambridge nữa thì phụ huynh càng được “ngưỡng mộ”. Vì theo được lớp “chuẩn” quốc tế đòi hỏi HS phải có năng khiếu, năng lực vừa phải là gia đình đủ tiềm năng kinh tế mới theo nổi. Do đó kể từ khi Cambridge có mặt tại TP HCM, số HS theo học tại 27 trường với khoảng 4.800 em được coi như những “con gà nòi”. Trong đó đa số là các trường “điểm” ở trung tâm quận 1, quận 3 mới có lớp với sự “kỳ vọng” rất lớn của phụ huynh là con em sẽ có tấm bằng tốt nghiệp THPT quốc tế Cambridge, từ đó làm cơ sở để tiếp tục con đường du học. Do đó so với các chương trình tiếng Anh khác trong trường học, dù chưa được kiểm nghiệm ở nơi nào nhưng riêng tại THCS Trần Đại Nghĩa vẫn có  5.000 hồ sơ phụ huynh đăng ký cho con.

Nhưng khi triển khai đã có nhiều ý kiến cho rằng chương trình Cambridge bộc lộ nhiều vấn đề không phù hợp với HS Việt Nam. Nhất là những “điều tiếng” về việc sử dụng CSVC trường công, gây nên sự phân biệt giữa HS Cambridge và HS thường trong cùng 1 trường. Ông Lê Hồng Sơn, Giám đốc Sở GD-ĐT TP Hồ Chí Minh cho biết, để HS TP HCM tiếp cận nội dung đổi mới và đáp ứng được yêu cầu học tập đạt yêu cầu về bản sắc văn hoá Việt Nam, tháng 12/2011, sau khi Sở GD-ĐT TP HCM làm việc với Bộ Giáo dục Anh, thống nhất sẽ sử dụng chương trình tích hợp vào chương trình phổ thông. Với đặc điểm của chương trình là ưu việt, giảm tải và đã được Bộ GD-ĐT thẩm định và cấp giấy chứng nhận. Việc triển khai chương trình tích hợp sẽ tiếp tục thí điểm cho các trường tiểu học, THCS có thể đăng ký và theo dự kiến, Sở GD-ĐT TP HCM sẽ chọn khoảng 30 trường.

Tuy nhiên, việc chưa có một cơ quan nào đứng ra làm vai trò “trọng tài” để thẩm định chương trình mới có hơn hẳn chương trình cũ hay không, chất lượng, hiệu quả ra sao... còn là dấu hỏi bỏ lửng sau cuộc họp báo ngày 24/6 vừa qua.

Học sinh một lớp tiểu học lớp tăng cường tiếng Anh thuộc quận 1, TP HCM.

Được biết, để chuẩn bị cho chương trình tích hợp, Sở GD-ĐT sẽ sử dụng giáo viên bản xứ, về lâu dài, sẽ chọn lọc trong đội ngũ có sẵn hoặc tuyển dụng mới. Tới năm 2020 sẽ là lộ trình để có 50% giáo viên cơ hữu dạy song song với giáo viên bản xứ. Nhưng, khảo sát năng lực GV tiếng Anh ở TP HCM mới đây nhất thì có tới 929/1.100 GV tiếng Anh còn thiếu chuẩn. Và thực tế TP HCM đã từng phải thuê GV Philippines sang dạy các chương trình tiếng Anh. Một hiệu trưởng tại trường tiểu học quận 4 cho biết, tại trường này đang tổ chức các chương trình tiếng Anh tăng cường và tiếng Anh theo Đề án của Bộ GD-ĐT cho HS, theo đó nhà trường có cử GV tiếng Anh đi học bồi dưỡng nhưng với thời gian 5 tháng thì trình độ khó mà nâng lên được.

Ngày 26/6, qua trao đổi với 4 hiệu trưởng của các trường tiểu học thuộc khu vực quận 4, quận 5 và Gò Vấp, TP HCM, các câu trả lời mà PV Báo CAND nhận được là kể cả chương trình tích hợp thì chủ trương của các trường này cũng không dám theo. Chỉ “dám” cho HS học các lớp tiếng Anh tăng cường vì phụ huynh nói không có điều kiện kinh tế, GV tiếng Anh của các trường này đa số còn đang phải đi học thêm rất nhiều để nâng chuẩn.

Một Phó trưởng Phòng GD-ĐT của TP HCM còn phân tích: Cách đây 4 năm khi khởi động Cambridge, quận chúng tôi đã không đáp ứng được. Trước hết là vấn đề GV tiếng Anh. Hiện nay đa số GV tiếng Anh của ta còn chưa đạt chuẩn, thường xuyên phải đi học thêm, thì lấy đâu ra GV chuyên môn giảng dạy toán, các môn khoa học mà nhất là các môn như văn, sử, địa bằng tiếng Anh chắc GV không đủ vốn từ tiếng Anh để giảng cho HS. Chúng ta kêu gọi giảm tải, nhưng nếu đưa chương trình tích hợp này vào không khéo thầy, cô cũng quá tải vì phải lo trau dồi tiếng Anh. HS học toán, lý, hóa... bằng tiếng Việt mà còn phải đi học thêm khốn khổ, giờ nghe giảng bằng tiếng Anh chắc phải đi học thêm... gấp 2 lần.

Ông Nguyễn Hữu Danh, Phó hội Cựu giáo chức TP HCM chia sẻ: Tôi đã từng sang Philippines 2 tháng tham quan mô hình học ngoại ngữ của HS. Lớp mẫu giáo và tiểu học, toàn bộ HS vẫn học bằng tiếng bản địa. Nhưng ở trường chỗ nào cũng có thể được tiếp xúc tiếng Anh sớm theo kiểu học mà chơi. Như hình ảnh chiếc ly in trên tường, bên cạnh từ bằng tiếng mẹ đẻ, có in thêm từ tiếng Anh. Lên cấp II HS bắt đầu học toàn bằng tiếng Anh. Trừ môn văn bằng tiếng bản địa. Lên cấp III vẫn còn duy nhất môn Văn dạy bằng tiếng bản địa. Nhưng HS ra khỏi trường là nói tiếng mẹ đẻ, không nói bằng tiếng Anh. Nhờ có lộ trình hợp lý như trên nên HS Philippines thông thạo tiếng Anh, có thể làm việc ở tất cả các nước trên thế giới.

Cũng theo ông Danh, bất cứ đề án nào, nhất là giáo dục phải tham khảo được ý kiến từ các chuyên gia, được sự đánh giá kiểm nghiệm, đưa ra những bài học kinh nghiệm. Sở GD-ĐT nói chương trình tích hợp sẽ vẫn là thí điểm. Vậy thí điểm cũng cần thời gian kiểm chứng chất lượng. Từ đó xem lại CSVC, đội ngũ GV có đáp ứng được hay không mới triển khai. Nếu cứ thấy ở nước ngoài họ làm, mình cũng làm theo máy móc thì thiệt thòi trước hết là HS và phụ huynh