Nhiều trung tâm ngoại ngữ ở Hà Nội: Thu tiền xong, buông chất lượng

Chỉ khi sự kiện Trung tâm Ngoại ngữ SITC sai phạm, đẩy hơn 8.000 học viên ra đường, các nhà quản lý mới giật mình soi lại quy trình quản lý. Phần lớn sinh viên của nước ta sau khi tốt nghiệp đại học không sử dụng được tiếng Anh, là điều sớm phải thay đổi nếu muốn đẩy nhanh quá trình hội nhập quốc tế. Chất lượng dạy và học ngoại ngữ kém hiệu quả thời gian qua rất cần được tổng kết một cách thấu đáo, chỉ ra nguyên nhân và hướng khắc phục, thay vì chỉ kết luận là do buông lỏng quản lý.

Ngoài xã hội, nhất là tại các thành phố lớn, các trung tâm ngoại ngữ mọc lên như nấm. Nhưng lạ thay, chưa có một đánh giá đầy đủ chất lượng tại các cơ sở đào tạo đó đến đâu, cho dù đều có quy định.

Kỹ sư, nhà báo, lái xe... nộp tiền là chung một lớp

Chúng tôi có mặt tại một trung tâm dạy ngoại ngữ trên phố Hàm Long, vào lúc số người có nhu cầu học tiếng đã đông. Cán bộ trực chỉ ngay vào một biển lớn, hầu hết các thứ tiếng thiết yếu đều được tổ chức ở đây: Tiếng Anh, Pháp, Trung, Hàn, Đức… với nhiều trình độ khác nhau. Nổi bật là dòng giá cả tương ứng với chương trình cần học.

Đọc lướt lớp tiếng Anh, luyện ngữ pháp: 600 ngàn; tiếng Anh giao tiếp: 400 ngàn, 500 ngàn, 600 ngàn tương ứng với trình độ A, B, C; riêng luyện nghe nói tiếng Anh, mức cao hơn nhiều: 1.000.000 đồng; tương tự, Trung văn cơ sở 500, 600, 700 ngàn ứng với trình độ A, B, C; tiếng Hàn, Đức, Nga… cơ sở cũng vậy. Đi sâu tìm hiểu điều kiện và thiết bị học tập ở đây, mấy chị nói ngay: Hiện chỉ có mỗi đài cát-sét thôi chú ạ.

Trung tâm tiếng Anh trên phố Cát Linh đã được hình thành nhiều năm. Giá cả ở đây có phần rẻ hơn trung tâm dạy tiếng khác: 400 ngàn đồng/khóa tiếng Anh, trình độ A, B, C. Thời gian tùy chọn, 36 buổi kéo dài trong ba tháng hay hai tháng tùy người học. Nhưng nhóm chúng tôi có 3 người, học chương trình A Anh văn, nhu cầu kiến thức phục vụ yêu cầu công việc khác nhau thì bố trí ra sao? Cán bộ tuyển sinh nói: Đã A thì A tất, cùng vào một lớp, kỹ sư, lái xe hay bán hàng cũng vậy. Ở đây không đào tạo theo nhu cầu cá nhân. Nếu các anh học thì đóng tiền, vào lớp.

Những điều người học cần quan tâm

Thực trạng yếu kém trong đào tạo ngoại ngữ hiện nay đã được các chuyên gia chỉ ra, đó là: Đa số các trung tâm chỉ dùng một giáo trình giảng dạy cho tất cả các đối tượng học. Điều này khôi hài ở chỗ, anh lái xe, kỹ sư cơ khí, bác sĩ, nhân viên bán hàng… dù trình độ khác nhau, khả năng tiếp thu khác nhau, nhu cầu phục vụ công tác, việc làm khác nhau nhưng vẫn phải theo một trình.

Phần lớn các trung tâm hiện nay sử dụng giáo trình của nước ngoài biên soạn cơ bản là chuẩn, nhưng nó không chuẩn với mọi đối tượng học; nhu cầu người học quá đông, mà lượng thầy giáo, cô giáo đáp ứng yêu cầu lại thiếu, nên đã xuất hiện tình trạng giáo viên không đảm bảo chất lượng cũng được mời giảng dạy. Chưa nói trình độ tiếng Anh, nhiều giáo viên mới ra trường hoặc học chuyên ngành khác mà giảng thì làm sao có chuyên môn mà tin cậy.

Nhiều trung tâm do nước ngoài đầu tư tại Hà Nội sử dụng cả người không có chuyên môn làm nhiệm vụ giảng dạy. Suy từ thực tế, người Việt không có chuyên môn thì việc giảng dạy tiếng Việt cho con em mình còn khó, nói gì đến khách nước ngoài đến Việt Nam du lịch lại được mời giảng tiếng Anh. Chưa hết, phần lớn các trung tâm hiện nay đi thuê địa điểm, trang thiết bị không có gì, đầu tư ngắn hạn để thu tiền.

Giảng viên Nguyễn Quốc Hùng, người đã nhiều năm gắn bó với công tác giảng dạy tiếng Anh tâm huyết: Nhìn tổng thể, để khắc phục tình trạng này thì quan trọng nhất là chúng ta phải thống nhất tư tưởng về đào tạo, vì điều này có liên quan đến xây dựng quy trình đào tạo. Trên cơ sở đó, chúng ta phải xây dựng các khái niệm, quan niệm đào tạo theo từng phần; xác định mục đích đào tạo ngoại ngữ nói chung, tiếng Anh nói riêng đối với từng đối tượng khác nhau, rồi từ đó mới lựa chọn hay soạn giáo trình giảng dạy cho phù hợp; bước tiếp theo mới lựa chọn người thầy (hoặc đào tạo mẫu người giảng dạy tiếng Anh) đáp ứng nhu cầu, bố trí trang thiết bị, môi trường đào tạo chuẩn.

Trước tình trạng trên, các chuyên gia khuyên người có nhu cầu học ngoại ngữ nên lập thành nhóm từ 4 đến 5 người, gồm những thành viên có chung nhu cầu kiến thức, rồi lựa chọn thầy tư vấn kỹ năng học, nội dung, giáo trình giảng dạy, mới mang lại hiệu quả mong muốn