Những rặng thị cổ độc đáo tại Đồ Sơn
Quần thể rặng thị có tuổi đời hàng trăm năm tuổi nằm trên con đường nhỏ dẫn lên chùa Tháp Tường Long, trong đó có một số cây tuổi đời khoảng 800 năm như cây thị Bài, thị Khe, thị Bà Vải, thị Gồ… Hầu hết dưới các gốc thị đều là căn cứ địa bí mật, nơi ẩn nấp và hoạt động của du kích.
Để đến chiêm ngưỡng rặng thị, du khách tìm đến đình Ngọc Xuyên, di tích quốc gia. Từ đây, có một con đường nhỏ dẫn lên suối Rồng và theo địa hình chân núi, con đường uốn lượn dẫn mọi người đến với từng cây thị ở khuôn viên vườn cây của các gia đình. Một trong những điểm đặc biệt của rặng thị này là tất cả đều được đặt tên, gắn với địa danh hoặc tên gọi nôm na mà người dân quen gọi từ hàng chục, hàng trăm năm trước. Rặng thị nằm rải rác ở đoạn đầu của tuyến đường từ đình Ngọc Xuyên lên tháp Tường Long, chùa Tháp rợp bóng cây.
Theo các nhà nghiên cứu, sự trường tồn của rặng thị là một trong những yếu tố đặc trưng của một vùng long khí thịnh vượng có huyệt đất quý của vùng đất Đồ Sơn, cơ sở dựng lên tháp Tường Long linh thiêng đến ngày nay. Rặng thị có sức sống mãnh liệt, biểu thị rõ nét đó chính là tuổi cây. Mỗi cây thị đều có một hình dáng riêng và được đặt một cái tên gần gũi với đời sống của nhân dân.
![]() |
| Du khách khám phá một gốc cây thị cổ. |
Theo truyền ngôn, và lời kể của các cụ cao niên nơi đây: Thời xưa có một người làm nghề khắc con bài đến mua cây về để khắc thành con bài nên cây được đặt tên là cây thị Bài; cây thị Khe có tuổi trên 800 năm cao hơn 20m, đường kính thân hơn 1,4m, được trồng bên khe suối gọi là cây thị Khe. Cây thị Khe thân rỗng có thể chứa được 2 người. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp, gốc cây trở thành hầm bí mật của du kích; hay cây thị Bà Vải trên 700 năm tuổi cao 20m, tán rộng, đường kính thân 1,8m, trong thời kỳ kháng chiến được chọn là chòi báo canh.
Đặc biệt là cây thị cổ có tuổi đời gần 1.000 năm, toàn bộ rễ cây chồi lên mặt đất, gốc cây mọc ra 7 chồi, được người dân ví như thần cây và đặt tên là cây thị Bảy Chồi, đường kính gốc là 8m, dưới gốc cây có hầm chứa được khoảng 10 người... Dưới gốc của một số cây còn lưu giữ dấu tích của những căn hầm bí mật kháng chiến, nơi tránh trú an toàn và cất giấu những hộp thư liên lạc chứa tài liệu cách mạng bí mật.
17 cây thị cổ thụ là đại diện tiêu biểu của sự phong phú và đa dạng của hệ thực vật Việt Nam, là tài sản vô giá, nét đẹp văn hóa, không những tạo nên một không gian sinh thái trong lành mà còn góp phần cùng quần thể di tích gồm đình Ngọc Xuyên, đền cô Chín, suối Rồng, tháp Tường Long, chùa Tháp trở thành một quần thể du lịch tâm linh, một điểm đến du lịch sinh thái hấp dẫn du khách, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương... Quần thể cây thị Bài, thị Bà Vải cùng với các cây thị cổ thụ khác như thị Gồ, thị Khe, thị Cọc, thị Úp, thị Bảy Chồi, cùng với rặng cây đan xen, tạo nên màu xanh huyền diệu của núi, rừng miền biển Đồ Sơn.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE), đây là rặng thị cổ đầu tiên của Việt Nam được vinh danh. Cây thị vốn quen thuộc và gần gũi với người dân Việt, ngoài ý nghĩa tâm linh, chúng còn có ý nghĩa về văn hóa và giáo dục. Rặng thị còn tạo ra một không gian xanh kỳ thú trong quần thể núi rừng khu vực suối Rồng...
