Những rủi ro khi vượt biên sang Trung Quốc trồng mía “chui”
“Tình hình người địa phương xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc lao động 6 tháng đầu năm 2014 tăng đột biến so với cùng kỳ những năm trước đây” – Trung tá Hà Văn Tân, Trưởng Công an huyện Na Rì cho biết. Tính từ đầu năm đến nay có hơn 90 trường hợp, chưa kể nhiều trường hợp vắng mặt tại nơi cư trú, nghi đi Trung Quốc nhưng do chưa trở về địa phương nên chưa thể xác định được. Các xã có lượng người xuất cảnh lao động trái phép nhiều là Lương Thượng, Cường Lợi, Vũ Loan, Đổng Xá, Lương Hạ…
Thông thường, các đối tượng ở Lạng Sơn sang Na Rì lôi kéo người dân lên Lạng Sơn, rồi từ đó xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc. Khi nhận được thông tin người dân trở về nơi cư trú, lực lượng Công an huyện Na Rì đã triệu tập lên trụ sở kiểm điểm, lập hồ sơ, phối hợp các đơn vị liên quan xử lý theo pháp luật, tuy nhiên tình trạng này vẫn chưa thuyên giảm.
 |
| Cán bộ Đội An ninh Công an huyện Na Rì đến nhà dân tuyên truyền, vận động dân bản không xuất cảnh lao động trái phép. |
Theo Trung tá Hà Văn Tân, một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là bởi những người địa phương xuất cảnh sang Trung Quốc đều là hộ nghèo hoặc cận nghèo, chủ yếu là đồng bào dân tộc, nhận thức về pháp luật còn hạn chế. Bên cạnh đó, do nhu cầu tìm việc làm, kiếm tiền của người dân mà địa phương không đáp ứng được, nên khi có người rủ rê với lời giới thiệu về công việc, mức lương hợp lý thì họ đồng ý đi ngay. Ngoài ra, công tác quản lý cư trú ở địa phương cũng chưa được chặt chẽ.
Nhiều trường hợp người dân đi khỏi địa phương nhưng chính quyền thôn, xã không hề hay biết. Chẳng hạn như thôn Khuổi Nằn (xã Lương Hạ), thôn Pắc Thông (xã Vũ Loan), thôn Nà Khưa (xã Cường Lợi)… lượng người xuất cảnh trái phép lên tới 20-30 người nhưng chính quyền trong thôn không nắm được thông tin.
Sở dĩ người dân dễ nghe lời rủ rê bởi các đối tượng thường ở tỉnh ngoài nhưng có quan hệ họ hàng, thân nhân với người ở huyện. Đôi khi họ không cần trực tiếp sang Na Rì để rủ rê, lôi kéo mà chỉ cần gọi điện hẹn hò, vì mối quan hệ thân quen nên người dân dễ dàng nghe theo. Khi sang đến Trung Quốc, công việc họ được giao thường là chặt mía, với thu nhập cao, từ 200-300 nghìn đồng/ngày. Bởi vậy tranh thủ lúc giáp Tết, hay lúc rảnh rỗi nông nhàn, nhiều người dân ở Na Rì trong độ tuổi lao động (18-40 tuổi) sẵn sàng nghe theo lời dắt mối làm ăn, lên Lạng Sơn rồi từ đây vượt biên sang Trung Quốc kiếm tiền qua các con đường tiểu ngạch…
“Không chỉ xuất cảnh trái pháp luật, có trường hợp sang nước bạn lao động khi trở về còn bị quỵt tiền, nhưng do lúc đi đã không làm thủ tục xuất cảnh theo quy định nên khi bị lừa họ cũng không dám trình báo…”, một cán bộ Đội An ninh, Công an huyện Na Rì cho biết.
Một trong những khó khăn mà lực lượng Công an gặp phải là trong công tác xử lý vi phạm. Khi phát hiện các trường hợp xuất cảnh trái phép, chiếu theo quy định của pháp luật, mỗi người dân bị xử phạt hành chính từ 3-5 triệu đồng/người, trong khi người dân ở đây lại quá khó khăn nên không có đủ tiền nộp phạt. “Có những hộ dân hoàn cảnh lắm, tài sản trong nhà nếu có bán đi chắc cũng không đủ tiền để nộp phạt…”, một cán bộ khác chia sẻ. Vì vậy, mặc dù luật đã quy định cụ thể, lực lượng chức năng cũng thực hiện đúng quy định nhưng nhiều vụ việc chỉ có thể triệu tập người dân kiểm điểm, nhắc nhở mà không thể xử lý được.
Để chấm dứt tình trạng người dân câu kết với các đối tượng xấu tỉnh ngoài trốn sang Trung Quốc lao động “chui”, ảnh hưởng đến tình hình ANTT trên địa bàn, Công an huyện Na Rì đã tăng cường nhiều biện pháp cụ thể. Trong đó có việc ban hành văn bản thông báo tình hình xuất cảnh lao động trái phép ở địa bàn với người dân; tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, vận động nhân dân địa phương từ bỏ việc làm này.
“Chúng tôi cử cán bộ đến trực tiếp từng thôn, bản tuyên truyền, giải thích về pháp luật liên quan đến công tác xuất nhập cảnh, Luật Hình sự, những rủi ro mắc phải và quy định xử phạt khi xuất nhập cảnh trái phép…”, Trung tá Hà Văn Tân cho biết thêm.
Lực lượng An ninh của huyện cũng chủ động nắm tình hình, rà soát, khai thác, gọi hỏi các trường hợp đi Trung Quốc trở về, đồng thời lập hồ sơ xử lý. Phối hợp với các phòng nghiệp vụ của Công an tỉnh Bắc Kạn truy xét các đối tượng có dấu hiệu đưa người xuất cảnh trái phép để xử lý theo pháp luật…