Ô nhiễm tại khu công nghiệp, cụm công nghiệp Hải Dương

Các cụm công nghiệp (CCN) hoàn toàn không có quy hoạch mặt bằng cơ sở hạ tầng và hệ thống thu gom, thoát thải chung. Mức độ ô nhiễm của các thành phần môi trường thường xuyên vượt quá tiêu chuẩn cho phép.

Nơi nào cũng ô nhiễm...

Theo ông Nguyễn Hoài Thanh - Trưởng phòng Quản lý môi trường - Sở Tài nguyên - Môi trường: Các doanh nghiệp với đủ loại hình sản xuất "tự do" xin thuê đất, "tự do" thiết kế cơ sở hạ tầng đã dẫn đến tình trạng nước thải của các doanh nghiệp không được xử lý sơ bộ trước khi đổ ra hệ thống nước thải chung, ảnh hưởng trực tiếp môi trường xung quanh. Cùng với đó, các KCN, CCN khi quy hoạch đều không tính đến phương án xử lý rác thải, càng không có giải pháp tích cực giảm thiểu ô nhiễm.

Theo bà con ở thôn Hảo Thôn, xã Đồng Lạc (Nam Sách) rất bức xúc trước tình trạng cống thoát nước ở KCN Nam Sách thải ra sông Bến Gạch. Đặc biệt vào những ngày mưa kéo dài, hệ thống xử lý nước thải tràn ra khu vực đất canh tác của bà con một số xã như: Ái Quốc, Đồng Lạc, An Châu làm ảnh hưởng lớn đến cây trồng. Mặc dù, người dân địa phương đã nhiều lần kiến nghị với Ban quản lý KCN Nam Sách và ngành chức năng, nhưng hiện nay tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn không được xử lý.

Tại CCN Hưng Thịnh (huyện Bình Giang), Công ty TNHH O-Mic Việt Nam chuyên sản xuất, gia công các sản phẩm gia dụng bằng thép không gỉ đã sử dụng các chất tẩy rửa công nghiệp xả thẳng ra trên 1ha đất canh tác của xã khiến toàn bộ diện tích này phải bỏ không. Cơ quan chức năng kiểm tra, lấy mẫu nước thải phát hiện hàm lượng đồng gấp 5,5 lần, hàm lượng kim loại nặng cao và độ PH thấp làm cho đất và nước trong khu vực bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Ông Dương Văn Lang - Phó Chủ tịch UBND thị trấn Phú Thái (huyện Kim Thành) còn cho biết, thị trấn có khoảng 15 doanh nghiệp đang hoạt động tại KCN Phú Thái với nhiều loại hình sản xuất khác nhau như xi măng, bột giấy, bê tông, bia... nhưng hệ thống nước thải chưa được xây dựng và thu gom xử lý tập trung nên thường đổ ra các ao tù trong khu vực, sau đó thải trực tiếp ra sông Kinh Thầy gây mùi hôi thối cho các khu dân cư.

Tại các KCN lớn như Đại An, Tân Trường, Nhị Chiều, Hoàng Tiến... khi Đoàn kiểm tra Sở Tài nguyên - Môi trường đến kiểm tra mới hay ngay từ khi xây dựng đã không hề có quy hoạch khu vực xử lý chất thải. Lý do mà Ban quản lý KCN đưa ra là các doanh nghiệp khi thuê đất xây dựng cơ sở sản xuất phải có phương án xử lý nước thải, song thực tế chi phí xử lý chất thải là rất lớn nên các doanh nghiệp ngại đầu tư, thường ỷ lại cho Ban quản lý KCN.

Phải được xử lý tận gốc...

Nguyên nhân của tình trạng ô nhiễm môi trường tại các KCN, CCN như hiện nay là do công tác quản lý các KCN, CCN thiếu chặt chẽ. Việc xét duyệt cho các dự án vào thuê đất đến việc cấp phép đầu tư xây dựng đã không tính đến công tác quản lý và bảo vệ môi trường. Hiện tại mới chỉ có 2/7 KCN thực hiện đánh giá tác động môi trường. Đặc biệt, CCN không một đơn vị nào thực hiện nghiêm túc bảo vệ môi trường.

Tổng số doanh nghiệp đầu tư vào KCN, CCN ở Hải Dương là trên 400 đơn vị, nhưng chỉ có khoảng 15% số doanh nghiệp xây dựng phương án xử lý môi trường. Trong số ít ỏi đó, các doanh nghiệp thực sự đầu tư kinh phí cho giải pháp xử lý rác thải, nước thải chiếm 1-2% kinh phí của dự án (quy định chung 5-7% mức đầu tư). Đã vậy, việc cho thuê đất để xây dựng của các doanh nghiệp không tuân thủ việc phân khu chức năng theo ngành sản xuất như qui định trong dự án đã được duyệt, gây tình trạng lộn xộn giữa các ngành sản xuất trong KCN, CCN và việc xử lý môi trường chung thêm khó khăn.

Sở Tài nguyên - Môi trường cho biết thêm, khi tiến hành kiểm tra các phương án xử lý môi trường tại các KCN, CCN ngay trong hồ sơ các ngành chức năng khi xem xét chấp thuận dự án đầu tư dường như chỉ quan tâm tới kinh phí đầu tư dự án mà xem nhẹ xử lý môi trường của dự án. Việc xử lý môi trường của từng doanh nghiệp nếu có thì đều được xử lý theo công nghệ chung nên không bao giờ triệt để. Khi chất thải thải ra môi trường càng ô nhiễm nặng nề. Tóm lại, hầu hết các KCN, CCN ở Hải Dương chưa bao giờ được xử lý tận gốc.

Từ tình trạng ô nhiễm môi trường nói trên, trước hết UBND tỉnh Hải Dương phải sớm chỉ đạo các ngành chức năng có biện pháp xử lý kiên quyết. Các cấp, các ngành khi chấp thuận dự án đầu tư vào địa bàn phải yêu cầu chủ dự án hoàn thành việc lập báo cáo đánh giá tác động của môi trường, thẩm định công nghệ thiết bị xử lý môi trường...