"Phá khóa vào nhà người khác" có phạm tội?
Vụ việc xảy ra đã nhiều năm nay nhưng chính quyền và ngành chức năng bộc lộ quan điểm một cách lúng túng. Khi thì cho rằng, hành vi ấy chỉ cấu thành tội "Vi phạm các quy định về quản lý nhà ở" theo Điều 270 BLHS.
Tuy nhiên, khi xem lại nội dung Nghị định 126/2004/NĐ-CP ngày 26/5/2004 của Chính phủ thì không có nội dung nào quy định cụ thể việc xử lý đối với hành vi này, cơ quan chức năng đang nghĩ đến nội dung của Điều 124 BLHS năm 1999, tội "Xâm phạm chỗ ở của công dân"(?).
Theo tài liệu mà PV Báo CAND có trong tay, căn nhà kể trên nằm tại địa chỉ 218/36, đường Trần Hưng Đạo, phường An Nghiệp, quận Ninh Kiều (TP Cần Thơ).
Khoảng 17h ngày 23/4, bà Đinh Thị Lãnh và con trai là Nguyễn Nghiệm lợi dụng chủ nhà là ông Nguyễn Cao Cường đi vắng, đã đập phá rào và phá khóa cửa chính để vào nhà cùng với những người thân trong gia đình ở cho đến ngày hôm nay.
Ngay sau khi nhận được tin báo, cơ quan điều tra đã mời vợ chồng ông bà Nguyễn Văn Thuận - Đinh Thị Lãnh và Nguyễn Nghiệm đến động viên, giải thích nhưng cả ba kiên quyết không trả nhà cho ông Cường vì lý do: Bản án hôn nhân sơ thẩm không đúng pháp luật và căn nhà bị định giá không sát với giá thị trường nên họ phải ở lại để chờ cơ quan pháp luật làm rõ…
Truy lại hồ sơ, chúng tôi được biết, ông Thuận và bà Lãnh kết hôn với nhau năm 1972. Đến năm 1999, hai người phát sinh mâu thuẫn và làm đơn ly hôn.
Sau thời gian hòa giải không thành, ngày 19/6/2001, TAND TP Cần Thơ (cũ) đã xét xử và có Bản án số 43/HNST, thuận tình ly hôn giữa ông Thuận và bà Lãnh. Về tài sản, Tòa xác định căn nhà nêu trên thuộc sở hữu chung của 2 vợ chồng. Trong khi đó, họ đang nợ 3 người với tổng số tiền gần 48 triệu đồng.
Chính vì vậy, Tòa đề nghị phía cơ quan Thi hành án (THA) phát mãi căn nhà để trả nợ; khoản còn lại, ông Thuận, bà Lãnh mỗi người được 25%, 5 người con (Nghiêm, Nghiễm, Nghiệm, Hạnh Nguyên và Hạnh Nhân) mỗi người được 10%.
Ngày 5/7/2001, bản án có hiệu lực, phía cơ quan THA ban hành quyết định cưỡng chế thì bà Lãnh khiếu nại bản án. Đội THA sau đó cũng có văn bản đề nghị Tòa cấp trên xem xét giám đốc thẩm nhưng ngày 29/5/2003, TAND tỉnh Cần Thơ (cũ) trả lời là không có căn cứ để kháng nghị bản án theo thủ tục giám đốc thẩm.
Ngày 15/7/2002, Đội THA kết hợp cùng các Ban Tài chính, Xây dựng, Tư pháp và Viện KSND cùng cấp tiến hành kê biên, định giá tài sản để đảm bảo THA. Căn nhà được định giá là 134.878.127 đồng. Một năm sau đó, căn nhà được các bên thống nhất giá 300 triệu đồng (ông Thuận cho giá là 400 triệu đồng).
Cuối năm 2003, căn nhà được bán đấu giá với giá cao hơn giá khởi điểm 1 triệu đồng. Người trúng giá là ông Đỗ Hữu Đời, ngụ 244/8 đường CMTT, quận Bình Thủy (Cần Thơ). Sau khi nộp tiền, ông Đời đã ủy quyền cho ông Cường thay ông lo các thủ tục nhà và ngày 13/2/2007,
Với số tiền bán nhà, sau khi đã trả nợ, chi phí đấu giá, cưỡng chế,… còn lại 243 triệu đồng, ông Thuận chỉ nhận 3 triệu đồng, bà Lãnh và các con của ông bà không nhận.
Vì vậy, ngày 7/10/2005, số tiền còn lại được cơ quan THA gửi vào Quỹ tiết kiệm không kỳ hạn. Đến ngày 26/8/2005, cơ quan THA đã cưỡng chế, giao nhà cho ông Cường sử dụng. Và chiều 23/4, căn nhà bị bà Lãnh cùng con phá khóa chiếm dụng như đã trình bày.
Sau cuộc họp liên ngành ngày 23/8 xác định, bà Lãnh và Nguyễn Nghiệm không cấu thành tội phạm nên Công an quận Ninh Kiều có văn bản đề nghị UBND quận xử lý hành chính đối với mẹ con bà Lãnh.
Tuy nhiên, qua nghiên cứu nhiều văn bản pháp luật, trong đó có Nghị định 126/2004/NĐ-CP ngày 26/5/2004, Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều cho rằng không có quy định cụ thể việc xử lý đối với hành vi này nên đã có Văn bản 1858/HBND-TD chuyển trả hồ sơ cho Công an quận tiếp tục nghiên cứu, xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.
Và nội dung diễn biến của vụ việc vừa được Công an quận Ninh Kiều chuyển đến Văn phòng Cơ quan CSĐT để xin ý kiến, nhằm sớm giải quyết dứt điểm vụ việc.
Sáng 30/11, một cán bộ của Văn phòng Cơ quan điều tra cho biết, căn nhà đã được xác lập chủ sở hữu mới, do đó hành vi của bà Lãnh và anh Nghiệm đã cấu thành tội "Xâm phạm chỗ ở của công dân" theo Điều 124 BLHS năm 1999