Phó Chủ tịch huyện kiêm…bác sỹ di động
Từ thuở nhỏ, Mấu Văn Phi đã nhiều lần gây cho Ama, Aquay phải… bực mình, vì những câu hỏi mà bố mẹ của cậu bé không biết phải trả lời như thế nào. Đại loại như: "Sao mọi người trong buôn làng mình trồng lúa, trỉa ngô trên nương rẫy suốt cả năm mà vẫn thiếu ăn?", "Vì sao có nhiều người mắc bệnh mà không ai chữa được?"…
Có một lần cậu bé Phi đã phải chứng kiến hình ảnh một người đàn ông trong buôn làng mình vật vã trước khi chết vì căn bệnh sốt rét ác tính. Không một ai có thể cứu nổi ông ấy, chỉ vì thiếu thuốc men, tiền bạc, thiếu cả kiến thức căn bản về y học và đặc biệt là những câu chuyện huyền hoặc, mơ hồ về "ma lai", "cầm đồ thuốc độc" luôn ngự trị trong tâm tưởng của đồng bào, khiến cho nhiều người từ chối đến Trạm Y tế xã, mà chỉ chữa bệnh bằng cúng bái, bùa phép.
Rồi những đứa trẻ còm nhom, quắt queo nằm bên hiên nhà do thiếu ăn, ít sữa. Những hình ảnh đó cứ ám ảnh tuổi thơ Mấu Văn Phi, và không hiểu sao cậu bé lại nghĩ đến chuyện khi lớn lên mình sẽ trở thành bác sĩ chữa bệnh cho dân làng.
Nhà của Phi có 5 anh em, Phi là con trai đầu, giống bố cá tính kiên nhẫn và giống mẹ tấm lòng thương người. Trong làng, Phi là đứa trẻ chăm học nhất, nhưng khi gia cảnh túng thiếu, Aquay phải bàn với Ama cho Phi nghỉ học.
Nghe chuyện, cậu bé nhất định không chịu, chỉ vì "Con không thích sau này nhà mình khổ mãi, buôn làng mình nghèo đói, bênh tật, cái bụng không no, cái lưng không ấm".
Khi thấy Ama, Aquay ngồi thức trắng đêm bên bếp lửa hồng suy tính, sáng hôm sau cậu bé Phi lén lút lên nương rẫy hái ớt xiêm rừng đem đi bán kiếm tiền để mua sách vở, bút mực.
Bù lại sự chăm chỉ là năm nào Mấu Văn Phi cũng đạt danh hiệu học sinh giỏi của trường tiểu học, THCS rồi THPT. Năm Phi 17 tuổi, Ama mất sau một cơn bạo bệnh lúc Phi đang học lớp 11 Trường Trung học Dân tộc nội trú Nha Trang.
Dù rất thương Aquay một mình vất vả với công việc nương rẫy để nuôi con, nhưng Phi không thể bỏ học giữa chừng để đánh mất ước mơ trở thành bác sĩ, bởi trước đó mỗi lần theo Ama lên nương rẫy, thấy cậu bé Phi ngoái đầu nhìn lại phía sau với vẻ sợ hãi, Ama động viên: "Con hãy luôn nhìn về phía trước, vì phía trước vẫn còn nhiều cái để con phải chinh phục".
Đã mấy chục năm nay, Mấu Văn Phi luôn tâm nguyện vượt khó, vươn lên phía trước để thành đạt. Đó là chuyện của cậu bé Phi một thời trai trẻ, còn bây giờ anh đã là Phó Chủ tịch UBND huyện Khánh Vĩnh.
Mấu Văn Phi kể rằng, anh có bốn niềm vui trong quãng đời đã qua.
Niềm vui thứ nhất là năm 15 tuổi được kết nạp vào Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Anh Phi kể: "Thời đó tôi là học sinh trẻ tuổi nhất được mang huy hiệu Đoàn nên tôi vinh dự và tự hào lắm".
Niềm vui thứ hai là khi nhận giấy báo trúng tuyển kỳ thi đại học. Năm đó, điểm chuẩn vào Trường Đại học Y Tây Nguyên là 17, nhưng tổng số điểm bài làm ba môn thi của Phi đạt tới 24. Nghe Phi hớn hở khoe, Aquay không biết đại học là gì nên bà chỉ hỏi một câu gọn lỏn: "Mầy lại đi học nữa à?".
Già làng giải thích bà mới hiểu nên giết gà, mời bà con trong làng uống rượu chia vui. Ai cũng bảo buôn mình sắp có bác sĩ rồi, nhưng cái "sắp" ấy đâu phải trong khoảnh khắc, mà 6 năm ròng rã sinh viên Mấu Văn Phi phải tranh thủ ngoài giờ đến giảng đường và những ngày cuối tuần đi làm thuê, cuốc cỏ, xay cà phê hạt, phục vụ bàn ở quán giải khát để kiếm thêm tiền lo cái ăn trong tuần rồi tuần sau tính tiếp.
Còn cái mặc thì bạn bè chia sẻ bằng những chiếc áo cũ nhưng vẫn còn lành lặn. Cực khổ hơn nhiều bè bạn khác ở trường, nhưng Phi không vắng mặt một buổi thực tập nào ở bệnh viện, thậm chí anh còn nhận trực thay cho bạn để có điều kiện học hỏi kinh nghiệm thực tế nhiều hơn.
Thế rồi 6 năm đại học cũng trôi qua, Mấu Văn Phi về nhận công tác ở Bệnh viện huyện Khánh Vĩnh. Ở đó chỉ có Phi là bác sĩ người dân tộc thiểu số nên đồng bào Raglai thấy anh có mặt ở bệnh viện họ tỏ ra yên tâm hơn "Vì mình đau chỗ nào, bệnh ra sao, nói tiếng Kinh không rõ thì nói tiếng Raglai, bác sĩ Phi hiểu liền".
Chỉ riêng chuyện đó thôi, Phi không chỉ trực tiếp điều trị cho bệnh nhân ở Khoa Nội, mà kiêm luôn cả nghề phiên dịch tiếng Raglai cho đồng nghiệp để họ chẩn đoán và điều trị bệnh tốt hơn. Có lần ca trực của bác sĩ Phi nhằm vào ngày mùng một Tết Nguyên đán, hôm đó không có bác sĩ Khoa Sản nên Phi trở thành "ông mụ" bất đắc dĩ khi đỡ đẻ thành công cho 3 sản phụ!
Thế nhưng, cũng có lần anh phải bó tay khi chứng kiến một đứa trẻ chết trên tay mình vì bệnh phổi do gia đình đưa vào viện quá muộn. Anh tâm sự: "Đến bây giờ vẫn còn nhiều người dân ở các buôn làng vùng sâu, vùng xa thiếu kiến thức bảo vệ sức khỏe, thiếu điều kiện để phát hiện và chữa bệnh kịp thời nên vẫn còn nhiều cái chết oan uổng".
Chính sự trăn trở đó đã thôi thúc bác sĩ Phi chiều nào cũng đi xe máy về một số thôn, buôn để chữa bệnh miễn phí cho đồng bào. Anh cho họ số điện thoại, khi cần thì họ lên bưu điện xã để "alô".
Niềm vui thứ ba của Mấu Văn Phi là khi anh được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt
Vào Đảng rồi, nhưng tố chất năng động, xông xáo của một thanh niên vẫn khiến cho anh say mê công tác Đoàn nên Phi vẫn tham gia trong Ban Thường vụ Huyện đoàn Khánh Vĩnh. Cùng thời gian này, anh được bổ nhiệm chức vụ Giám đốc Bệnh viện huyện, một năm sau được bầu làm Phó Chủ tịch UBND huyện.
Nhiều già làng ở xã Khánh Thượng lấy tấm gương vượt khó, học giỏi và thành đạt của Mấu Văn Phi để dạy cho con cháu với hy vọng "Sau này buôn làng mình không chỉ có một mà sẽ có nhiều bác sĩ Phi về làng để bắt con bệnh cho đồng bào".
Đêm đêm, Mấu Văn Phi về nhà chứng kiến niềm vui thứ tư. Đó là một căn phòng nhỏ nhưng hạnh phúc, đầy ắp tiếng cười của người vợ và đứa con ba tuổi.
Không ít cán bộ và đồng bào dân tộc Raglai ở huyện miền núi Khánh Vĩnh tự hào về bác sĩ Phi như một viên ngọc quý của buôn làng. Còn chúng tôi lại muốn mượn tựa đề truyện ngắn "Ngọc trong đá" của nhà văn Nguyễn Đông Thức để ví von.
Bởi lần nào tiếp xúc với chúng tôi, anh Mấu Văn Phi đều tỏ ra rất tâm đắc với một câu nói, đại ý thành công và hạnh phúc của mỗi người đều giống như cuộc hành trình đi tìm ngọc trong đá. Ở đó có mồ hôi của sự rèn luyện, có niềm tin của ý chí, có sức mạnh của nghị lực, có cái tâm của tâm hồn…
Ở cương vị Phó Chủ tịch UBND huyện, Mấu Văn Phi đang ấp ủ nhiều dự tính phải làm gì để góp phần đổi mới đời sống kinh tế, văn hóa - xã hội mỗi buôn làng đồng bào dân tộc thiểu số ở miền núi Khánh Vĩnh