Quảng Bình: Tàu biển vào đường sông là phạm luật

Song khi vào cuộc điều tra tìm hiểu, chúng tôi phát hiện: khả dĩ những con tàu biển hàng ngàn tấn ngang nhiên vượt sông Gianh là có sự tiếp tay của cơ quan chức năng liên quan.

Vì lợi nhuận nên bất chấp luật pháp

Từ thông tin của người dân, ngày 27/10, có mặt trên sông Gianh đoạn qua huyện Quảng Trạch lên huyện Tuyên Hoá (Quảng Bình). Chúng tôi thực sự ngỡ ngàng khi những con tàu biển hàng ngàn tấn chở đầy hàng lao đi trên sông Gianh, mặc dù sông Gianh chỉ là tuyến vận tải đường thuỷ nội địa.

Tiếp cận với tàu biển có tên Hoàng Giang 125 đang chở đầy klinker có dấu hiệu quá tải. Cả con tàu chở ngàn tấn này được giao cho một người có chức danh là Đại phó điều khiển. Thấy người lạ anh ta có vẻ cảnh giác không chịu nói tên mình. Song trong câu chuyện với người điều khiển tàu Hoàng Giang 125 chúng tôi được biết; người đang lái con tàu này chỉ là làm công, còn chủ tàu, cũng như thuyền trưởng của con tàu không xuất hiện trên tàu.

Người lái tàu cho biết thêm, toàn bộ giấy tờ của con tàu như đăng kiểm, bảo hiểm, giấy phép, bằng lái… đang do Cảng vụ Quảng Bình nắm giữ để làm thủ tục cấp phép.

Những con tàu có tải trọng ngàn tấn đang xếp hàng ở cảng Nhà máy Xi măng Cosevco Sông Gianh chờ nhận hàng.

Qua nhiều ngày theo dõi trên sông Gianh chúng tôi phát hiện, không chỉ có tàu biển Hoàng Giang 125 vi phạm vượt sông Gianh chở hàng mà còn có tàu Minh Phát 17, tàu Minh Phát 68, tàu Sao Biển, tàu Huy Hoàng… Mỗi ngày trung bình có 2-4 chuyến tàu biển vượt sông Gianh lên cảng thuỷ nội địa lèn Bảng để vận chuyển hàng (cảng Nhà máy xi măng Cosevco Sông Gianh).

Việc các tàu biển ngang nhiên chạy vào sông Gianh để chở hàng không những đã vi phạm Luật ATGT đường thủy, mà còn đang làm hàng ngàn người dân vạn đò điêu đứng mỗi khi tàu chạy qua do sóng nước.

Theo tính toán của một trưởng tàu biển, việc chạy thẳng từ cảng vụ Quảng Bình theo sông Gianh lên nhận hàng từ cảng thuỷ nội địa lèn Bảng, mỗi tháng các chủ tàu có thể tiết kiệm được hàng tỷ đồng vận chuyển. Chính vì lợi nhuận quá cao, nên các chủ tàu bất chấp tất cả, tìm mọi cách "quan hệ" để được vi phạm luật vận chuyển.

Vì sao "voi chui lọt lỗ kim"

Chúng tôi đăng ký làm việc với lãnh đạo cảng vụ Quảng Bình để tìm hiểu vì sao đơn vị này lại cho phép tàu biển vào đường sông hoạt động? Nhưng nhân viên của cảng vụ cho biết không thể gặp lãnh đạo cơ quan vì tất cả đều đi vắng.

Chúng tôi gặp ông Linh-Trưởng phòng Pháp chế của Cảng để tìm hiểu thêm sự vụ, lúc đầu ông Linh chối từ hợp tác, nhưng sau đó ông cho biết: Vì để góp phần xây dựng tỉnh nên đơn vị cũng tạo điều kiện cho các tàu biển vào đường sông hoạt động. Và theo ông Linh có ý kiến của lãnh đạo cấp trên nên đơn vị ông mới cho tàu biển vào đường sông hoạt động(?).

Như vậy, hàng ngàn chuyến tàu biển vượt sông Gianh phạm luật để nhận hàng là có sự cho phép, đồng ý của Cảng vụ Quảng Bình. Để tránh gặp trường hợp khi cơ quan thanh tra giao thông, CSGT đường thủy Quảng Bình bất ngờ kiểm tra, giữ giấy tờ nên Cảng vụ đã làm kiêm thêm việc "giữ giấy tờ" cho các tàu biển khi hoạt động trên sông(?).

Mới đây lực lượng liên ngành ở Quảng Bình tiến hành kiểm tra bất ngờ một số tàu biển trên sông Gianh chở đầy hàng, song chẳng phát hiện ra bất cứ một loại giấy tờ gì liên quan. Người điều khiển phương tiện cho rằng: tất cả giấy tờ để ở Cảng vụ Quảng Bình.

Khi lực lượng liên ngành làm việc với Cảng vụ để tìm hiểu thì đơn vị này né tránh, bất hợp tác. Là cơ quan quản lý Nhà nước điều hành theo Luật Hàng hải lẽ ra sau khi làm thủ tục cho các tàu nhập cảng vụ sông Gianh thì đơn vị này phải quản lý phương tiện tại khu vực và luồng hàng hải của mình quản lý. Song đơn vị này lại đồng ý cho tàu biển vi phạm vào đường thuỷ nội địa.

Bên cạnh Cảng vụ Quảng Bình thì Nhà máy Xi măng Cosevco Sông Gianh cũng tiếp tay cho tàu biển vi phạm. Chính lãnh nhà máy xi măng này cũng ký hợp đồng với các tàu biển kể trên vào nhận hàng tại cảng thuỷ nội địa lèn Bảng (cảng của nhà máy xi măng Sông Gianh) để giảm bớt chi phí.

Chính vì vậy, đối với cảng thuỷ nội địa lèn Bảng, Cục trưởng cục đường sông Việt Nam chỉ cho phép tàu có tải trọng đến 400 tấn và mớn nước tối đa không quá 0,9m. Quy định là vậy, song trong sổ chi tiết đăng ký phương tiện cập rời cảng Nhà máy Xi măng Cosevco sông Gianh luôn là các tàu biển vận chuyển từ 600 - 1.000 tấn klinker, xi măng.

Được biết cũng chính vì chở quá tải trọng cho phép nên đầu tháng 10/2009 một tàu biển đã bị chìm ở cửa sông Gianh đoạn qua Lý Hoà, Hải Trạch, huyện Bố Trạch.

Trong quá trình điều tra tìm hiểu sự việc chúng tôi thực sự bất ngờ là ngay tại bờ sông Gianh gần cảng Nhà máy Xi măng Cosevco Sông Gianh có Trạm quản lý đường sông Cảnh Hóa. Chức năng, nhiệm vụ của trạm này là quản lý đường thủy sông Gianh, nhưng hàng ngày tàu biển liên tục vi phạm chạy qua trước mặt, song cũng chẳng thấy đơn vị này xử lý.

Anh Võ Trung Điệp - Trạm phó ở trạm này cho rằng: Khi tiến hành kiểm tra, những người điều khiển trên tàu biển vi phạm đều thực hiện 3 không "không nói tên tuổi, không có giấy tờ, không hợp tác". Chính vì vậy hàng ngày, trạm này chỉ cắt cử người ra đếm số lượng tàu biển vi phạm rồi ghi vào sổ. Còn việc ghi để làm gì thì anh Điệp cũng không biết(?).

Chúng tôi đề nghị lãnh đạo tỉnh Quảng Bình cần vào cuộc chấn chỉnh kịp thời vụ việc trên để vừa đảm bảo ATGT đường thủy trong mùa mưa bão, vừa buộc các đơn vị, cá nhân liên quan hành xử đúng pháp luật