Quy hoạch hệ thống cây xăng - đừng chỉ làm trên giấy

Hàng chục cây xăng, dầu không đạt chuẩn

Chỉ cần dạo qua các tuyến phố trong khu vực nội thành Hà Nội như: Thụy Khuê, Khâm Thiên, Đê La Thành, Đội Cấn… một lượt, không khó để bắt gặp cảnh nhiều khu dân cư vẫn chung sống với nguy cơ “bà hỏa” viếng thăm khi sát vách mình là… cảnh tấp nập kẻ mua, người bán tại các cây xăng không đạt chuẩn. Đơn cử như tại cây xăng số 233 phố Khâm Thiên (quận Đống Đa), hay cây xăng dầu số 11 Đội Cấn (quận Ba Đình) v.v...

Các cây xăng này hoạt động sát khu dân cư, choán hết vỉa hè dành cho người đi bộ. Đáng bàn hơn, gần ngay cạnh cây xăng dầu số 11 Đội Cấn còn là hình ảnh dây cáp bùng nhùng án ngữ. Nhìn hình ảnh này, ai cũng đều giật mình vì nguy cơ cháy nổ, mất an toàn theo đó luôn tiềm ẩn. Trên thực tế, tại khu vực cây xăng này, vào trung tuần tháng 6-2010, cũng đã xảy ra vụ TNGT nghiêm trọng. Nguyên nhân bắt nguồn từ việc, trong quá trình đổ xăng, do diện tích chật hẹp, tài xế Nguyễn X.T. đã lùi xe ôtô mang BKS 30H-203x đè nát một số xe máy đang đổ xăng tại cửa hàng. Hậu quả làm anh Nhâm V.C, người đứng đợi đổ xăng bị tử vong và một số người khác bị thương nặng.

Theo Quyết định số 1065/QĐ-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ về công bố tiêu chuẩn quốc gia “TCVN 4530: 2011 Cửa hàng xăng dầu – yêu cầu thiết kế”, quy định những yêu cầu cơ bản để thiết kế xây dựng mới, cải tạo và mở rộng các cửa hàng xăng dầu. Theo đó, khoảng cách an toàn từ cột bơm và cụm bể chứa đặt ngầm (cũng như bể chứa đặt nổi) của cửa hàng cấp I đối với nơi sản xuất có phát lửa hoặc tia lửa không nhỏ hơn 30m (đối với cửa hàng cấp II là 25m, cửa hàng cấp III là 18m) và 50m  đối với công trình công cộng (áp dụng cho cả cửa hàng cấp II, III).

Cây xăng trên phố Khâm Thiên nằm kề các hộ dân và gần một lớp mẫu giáo.

Đáng chú ý, khoảng cách giữa đường và bãi đỗ xe của cửa hàng xăng dầu phải phù hợp với yêu cầu: “Chiều rộng một làn xe đi trong bãi đỗ xe không nhỏ hơn 3,5m. Đường hai làn xe đi không nhỏ hơn 6m…”. Vậy nên, khi chiểu theo quy định, yêu cầu thiết kế xây dựng, cải tạo các cửa hàng xăng dầu ở trên, ta không khỏi lo ngại trước hàng loạt vi phạm đang tồn tại ở nhiều cây xăng – dầu hoạt động trên địa bàn thành phố như hiện nay.

Đại tá Nguyễn Văn Sơn, Phó Giám đốc Sở Cảnh sát Phòng cháy và chữa cháy TP Hà Nội cho biết, trên địa bàn Thủ đô hiện có khoảng 65 cửa hàng kinh doanh xăng dầu không đảm bảo an toàn về các điều kiện PCCC cần phải khắc phục, di dời và 52 cửa hàng khác phải cải tạo, nâng cấp sửa chữa phù hợp với các yêu cầu nghiêm ngặt trong công tác PCCC hiện nay.

Số cây xăng vi phạm nằm trong khu vực dân cư này chính là do hệ quả của quá trình lịch sử để lại. Mặc dù vào thời điểm đó (20-30 năm), khi nằm ở vị trí độc lập, đảm bảo những điều kiện, quy chuẩn về an toàn PCCC, song đến nay, qua quá trình đô thị hóa, các công trình nhà ở, dân sinh mọc lên nhiều, số cây xăng này không còn đáp ứng đủ khoảng cách an toàn, cần phải khắc phục, sửa chữa và di dời.

Đừng để quy hoạch chỉ nằm trên giấy

Theo thống kê chưa đầy đủ của cơ quan chức năng, hiện trên địa bàn TP Hà Nội có khoảng 500 cây xăng dầu. Hàng ngày tại các điểm kinh doanh xăng – dầu này “hút” một lượng đông người dân tìm đến mua nhiên liệu. Đây cũng chính là lý do lý giải vì sao, thời gian qua, việc đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ tại các cây xăng luôn là vấn đề “nóng” được dư luận quan tâm. Nhất là trên thực tế đã xuất hiện không ít vụ hỏa hoạn liên quan đến số cây xăng này, mà đỉnh điểm là vụ cháy tại cây xăng – dầu trên phố Trần Hưng Đạo chiều 3/6 vừa qua.

Đứng trước những nguy cơ tiềm ẩn đi kèm với hoạt động kinh doanh xăng – dầu, nhất là đối với các cây xăng vi phạm các quy định về an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC), ngày 5/11/2012, UBND TP Hà Nội đã có Quyết định 5059/QĐ/UBND về việc phê duyệt quy hoạch hệ thống cửa hàng xăng dầu trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Theo đó sẽ xây dựng và tổ chức quản lý kinh doanh xăng dầu phù hợp với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, đáp ứng mọi nhu cầu sử dụng xăng dầu trong sản xuất và tiêu dùng; làm cơ sở để quản lý và lập kế hoạch xây dựng hệ thống cửa hàng xăng dầu trên địa bàn TP Hà Nội.

Mục đích của đề án này nhằm sắp xếp lại hệ thống các cửa hàng hiện có, loại bỏ dần các cửa hàng không phù hợp về quy hoạch phát triển chung của thành phố hoặc có vi phạm tiêu chuẩn về an toàn. Khai thác hiệu quả hơn cơ sở vật chất kỹ thuật của hệ thống cửa hàng hiện có, giảm thiểu những nguy cơ mất an toàn về PCCC và vệ sinh môi trường.

Theo ông Nguyễn Văn Sửu, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, mục tiêu cụ thể của Quyết định số 5059/QĐ-UBND trong thời gian này số lượng cửa hàng xăng dầu phải xóa bỏ, giải tỏa, di dời là 56 cửa hàng, số lượng cửa hàng cần xây dựng mới đến năm 2020 là 312-347 cửa hàng và số lượng cửa hàng xây dựng mới từ năm 2020-2030 là 31 đến 50 cửa hàng. Tổng số vốn, nguồn vốn đầu tư thực hiện quy hoạch giai đoạn 2011-2015 là 989 tỷ đồng; giai đoạn 2016-2020 là 630 tỷ đồng và dự kiến nhu cầu sử dụng đất cho xây dựng mới các cửa hàng là 514,5 nghìn m2.

Rõ ràng, quyết định phê duyệt quy hoạch hệ thống cửa hàng xăng dầu trên địa bàn TP Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 là một trong số những quy hoạch quan trọng, qua đó khắc phục những tồn tại, bất cập như hiện nay liên quan đến hoạt động của các cây xăng trên địa bàn thành phố. Do vậy, việc triển khai đề án trên là vấn đề cấp bách, đáng bàn của các ngành, các cấp. Có như vậy, những hậu quả khôn lường đi kèm với hoạt động kinh doanh của các cây xăng dầu vi phạm quy định về an toàn PCCC như hiện nay mới không tái diễn.