TP HCM: Giải quyết của UBND quận 10 không phù hợp với Luật Đất đai

Theo tìm hiểu của chúng tôi, ngày 10/3/1976 ông Phạm Hồng Việt và bà Mai Thị Qui (cha mẹ ông Phước) mua nhà số 25B khu phế binh Bà Hạt (KPB Bà Hạt), phường Nhật Tảo, quận 10 (nay là 193/9 Bà Hạt, phường 9, quận 10) của bà Nguyễn Thị Hồng. Trong văn tự bán nhà giữa bà Hồng và ông Việt, có vẽ sơ đồ căn nhà, thể hiện phần đất phía trước 8,55 x 2,3m là lối vào duy nhất, được UBND phường Nhật Tảo (nay là phường 9) chứng nhận. Trong tờ khai chuyển dịch tài sản nộp lệ phí trước bạ của Phòng Thuế trước bạ ngày 15/8/1989 cũng tính thuế trước bạ đối với phần chái trước che tôn của nhà 25B (2,3m x 6,4m). Bản đồ địa chính lập năm 2001 đối với thửa đất số 42, tờ bản đồ 20 (phường 9, quận 10) lưu tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất (QSDĐ) TP Hồ Chí Minh cũng thể hiện phần đất trên là một phần của nhà 25B KPB Bà Hạt. Tại giấy thỏa thuận về việc xác định ranh giới nhà, đất lập ngày 21/7/1999 giữa bà Mai Thị Qui và các chủ hộ xung quanh (Lý Thông Minh, Vũ Thị Thư, Đào Ngọc Đông, Phạm Văn Tuy, Nguyễn Thị Huệ Linh, Nguyễn Thị Kim Dung) cũng thể hiện phần sân và cũng là lối đi duy nhất của gia đình ông Phước.

Từ lúc ông Việt, bà Qui mua lại nhà của bà Hồng, đã có cổng rào bằng sắt cao 2,2m, rộng 2m. Trong Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và QSDĐ ở  của UBND quận 10 cấp ngày 24/11/2003 cho căn nhà 193/9 Bà Hạt cũng có phần cổng này.

Cổng vào nhà 193/9 Bà Hạt.

Thế nhưng, ngày 14/6/2012 khi ông Phước tháo dỡ cổng rào cũ đã bị hư hỏng, mục nát thay bằng cổng sắt mới, thì bị Thanh tra xây dựng quận 10 lập biên bản… “Thay cổng rào cũ bằng cổng rào mới bằng sắt cao 2,2m, rộng 2m, không xây cột và tường”. Dựa vào biên bản trên, ngày 26/6/2012, UBND quận 10 ra Quyết định xử phạt hành chính ông Phước 7,5 triệu đồng, đồng thời buộc tháo dỡ cổng rào trên.

Thấy quá vô lý, ông Phước làm đơn khiếu nại. Ngày 14/8/2012, UBND quận 10 ra Thông báo 4940/TB-UBND: “Xác định diện tích đang tranh chấp là lối đi vào nhà 193/9 Bà Hạt, cả 3 nhà không hộ nào có chủ quyền, do đó thuộc Nhà nước quản lý. Phần diện tích chung liền kề, cả 3 hộ không cá nhân nào được sử dụng riêng, khi có nhu cầu sử dụng diện tích trên phải có sự thỏa thuận của 3 hộ và phải được sự chấp thuận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Cổng bảo vệ là cổng chung nên không được khóa, nếu khóa thì mỗi hộ giữ một chìa”.

Như vậy, UBND quận 10 thừa nhận “diện tích đang tranh chấp là lối đi vào nhà 193/9 Bà Hạt”. Song việc giải quyết của UBND quận 10 không phù hợp với quy định của Luật Đất đai 2003 và Nghị định 181/2004/NĐ-CP của Chính phủ ngày 29/10/2004 về thi hành Luật Đất đai. Theo Điều 161, Nghị định 181/2004, tranh chấp đất đai trong trường hợp các bên tranh chấp không có giấy chứng nhận QSDĐ hoặc không có một trong các giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật Đất đai thì việc giải quyết tranh chấp được thực hiện theo căn cứ: chứng cứ về nguồn gốc và quá trình SDĐ do các bên tranh chấp đưa ra; sự phù hợp với hiện trạng sử dụng thửa đất đang tranh chấp với quy hoạch sử dụng đất chi tiết đã được xét duyệt; chính sách ưu đãi người có công của Nhà nước… Do có thành tích trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ngày 14/7/2005, bà Mai Thị Qui được Chủ tịch nước tặng thưởng Huy chương Kháng chiến hạng nhì.

Ông Phước bức xúc: “Trước kia có chái che tôn, sau này vì xây nhà nên mới tháo dỡ đi để cẩu cọc bê tông vào. Cổng rào là cổng riêng của gia đình tôi hàng chục năm nay, nay chỉ vì thay cổng mới lại bị UBND quận 10 xử phạt là rất vô lý, vì việc này không cần phải xin phép xây dựng. Trong Thông báo số 4940, UBND quận 10 còn xác định là cổng chung thì tôi cũng không hiểu làm sao cả! Bất đắc dĩ tôi mới làm đơn khởi kiện hành chính, yêu cầu hủy bỏ thông báo trên”.

Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 9/9/2013 của Tòa án nhân dân (TAND) quận 10,  ông Phước đã đưa ra nhiều bằng chứng: văn tự mua bán nhà, công bố quy hoạch hẻm của quận 10… chứng minh diện tích này không phải đất Nhà nước quản lý. Ông Phước cũng cung cấp họa đồ vị trí nhà số 26 KPB Bà Hạt (nay là nhà 193/10 Bà Hạt)  do Phòng Xây dựng quận 10 lập năm 1999, ghi rõ phần diện tích trống giữa hai nhà phía trước liền kề là “sân và cổng căn hộ 25B”. Chưa hết, Văn bản 1123 ngày 1/7/2013 của Phòng Quản lý đô thị quận 10 thể hiện: Căn nhà 193/9 Bà Hạt có một phần diện tích phía trước nhà ảnh hưởng quy hoạch hẻm 193 Bà Hạt. Thông báo nộp thuế sử dụng đất năm 2013 của Chi cục Thuế quận 10 ngày 21/6/2013 xác định diện tích chịu thuế của nhà 193/9 Bà Hạt là 86,1m2, trong đó diện tích đất ở trên giấy chứng nhận là 67,7 m² và diện tích sân là 18,4m².

Tuy nhiên, TAND quận 10 bỏ qua tất cả những chứng cứ này và bác yêu cầu đơn khởi kiện của ông Phước. Không đồng ý ông Phước làm đơn kháng cáo và hy vọng phiên tòa phúc thẩm sắp tới của TAND TP Hồ Chí Minh sẽ đem lại công bằng cho gia đình ông