TP HCM: Nhiều nguyên nhân dẫn đến kẹt xe

Chiếm đến 51% đường phố có lòng đường rộng từ 7-12m và chỉ phù hợp cho ôtô con, xe buýt nhỏ lưu thông; 35% đường phố có lòng đường rộng dưới 7m chỉ phù hợp với xe 2 bánh và chỉ có 14% số đường có chiều rộng trên 12m để có thể tổ chức vận chuyển hành khách bằng xe buýt loại lớn được thuận lợi... là những nhận định trong báo cáo về TTATGT của UBND TP.

Diện tích dành cho đường giao thông cũng chỉ đạt hơn 2% so với tổng diện tích của thành phố; bình quân mỗi người dân chỉ còn 1,48 m² đường so với tiêu chuẩn phải gấp 4 - 6 lần mức này là những con số về thực trạng hạ tầng giao thông tại khu vực nội thành TP HCM.

Trong lúc các loại phương tiện cơ giới đường bộ gia tăng quá nhanh, hạ tầng giao thông đã không đáp ứng kịp yêu cầu, việc quy hoạch phân luồng tuyến cho các loại xe ôtô lại không gắn với tình hình thực tế đã dẫn tới tình trạng gia tăng kẹt xe.

Xe buýt cùng các phương tiện giao thông bít đường

Khi tình trạng kẹt xe tại TP HCM trở nên gay gắt thời gian gần đây, người ta mới giật mình nhìn lại việc phát triển xe buýt quá nóng nhưng lại quên tính toán một cách chi tiết, bài bản trong điều kiện thực tế của thành phố. Chính điều này đã dẫn đến tình trạng xe buýt là một trong những nguyên nhân góp phần gây ra kẹt đường hoặc ùn tắc giao thông.

Xe buýt thì không hề có lỗi để phải bị chỉ trích, mà xuất phát chính từ những người xây dựng kế hoạch phát triển xe buýt, quản lý, điều hành và tổ chức hoạt động cho xe buýt một cách không hợp lý!

Với chiều rộng mặt đường chỉ là những con số kể trên, nhưng trong tổng số gần 3.300 đầu xe buýt, loại xe lớn 80 chỗ chiếm đến 40%, xe nhỏ dưới 17 chỗ chỉ có 26%, còn lại là những đầu xe 40-55 chỗ.

Chỉ căn cứ vào số liệu nghiên cứu quy hoạch vận tải hành khách công cộng vào năm 1999, rằng cả thành phố có 55 đoạn đường có lượng hành khách đi lại vượt ngưỡng 10 ngàn người/giờ/hướng. Để rồi, ngành chủ quản lấy đó làm cơ sở đầu tư, đưa những loại xe 80 chỗ vào hoạt động mà không hề tính toán rằng nếu 2 xe loại này tránh nhau trên đường hẹp; khi xe chạy vào các đường đã quá chật như đường Nguyễn Kiệm, Xô Viết Nghệ Tĩnh, Võ Văn Tần, Hai Bà Trưng... vào giờ cao điểm khi một xe rẽ trái hoặc phải thì lập tức gây ra ùn tắc.

Bên cạnh đó, nếu xe buýt không giải quyết được việc vận chuyển học sinh, sinh viên, công nhân viên chức, thì kế hoạch bố trí học lệch giờ, làm lệch ca sẽ không phát huy tác dụng.

Trong lúc xe buýt đang dần bị nhiều người ngán ngẩm, việc chuyển hàng loạt đường phố thành một chiều càng khiến nhiều người bỏ xe buýt bởi có chiều đi thì không có chiều về hoặc ngược lại!

Thực trạng về xe buýt đã quá rõ, UBND TP cũng đã chỉ đạo phải điều chỉnh ngay đối với hoạt động của xe buýt trên từng tuyến và từng khổ đường. Nhưng xem ra, người dân còn phải chịu cảnh xe buýt gây tắc đường dài dài bởi mới chỉ có 300 chuyến xe buýt được cắt giảm mỗi ngày.

Cơ quan chủ quản thì vẫn còn đang "nhẩn nha" tiến hành... rà soát, trong khi mỗi ngày qua đi, thành phố phải tốn khoảng 1,5 tỷ đồng chi cho các hoạt động của xe buýt!

Người điều khiển phương tiện xe gắn máy, ngoài việc hứng chịu nỗi khổ kẹt xe, ô nhiễm không khí còn bị chỉ trích là nguyên nhân gây ùn tắc giao thông.

Thậm chí, các nhà quản lý, quy hoạch giao thông còn tính đến phương án đưa phương tiện cá nhân là xe 2 bánh vào diện buộc phải đóng phí giao thông bằng cách này hay cách khác (mặc dù đã bị thu phí giao thông qua tiền xăng).

Nhưng họ lại quên rằng, góp phần vào tình trạng kẹt xe tại khu vực nội thành còn có trên 7.000 đầu xe taxi (chưa kể lượng taxi dù), vài chục ngàn đầu xe hơi và xe tải tập trung về mỗi ngày!

Đối với xe taxi, suốt thời gian hoạt động trong ngày đều long nhong trên đường; còn xe tải, giờ "xả" xe dưới 2,5 tấn vào thành phố được hạ xuống bắt đầu từ 9h sáng càng góp phần làm cho đường phố thêm quá tải; xe hơi cũng vậy, hầu như chỉ một người ngồi trên xe 4 hoặc 7 chỗ: cần phải quy định những tuyến đường nào được đi, đi theo những hướng nào để giảm mật độ lưu thông trên những tuyến đường thường xảy ra kẹt xe (trừ xe ưu tiên) đối với tất cả các loại ôtô; cũng là để khắc phục tình trạng vào giờ cao điểm, khi có mặt lực lượng chức năng, dòng xe ôtô nối đuôi nằm vắt từ ngã tư trước qua cả ngã tư sau tại nhiều tuyến đường, bít luồng của nút giao thông vừa chạy qua; khi không thấy bóng dáng CSGT, xe ôtô tách làn, tràn sang phần đường của xe gắn máy để tất cả... cùng kẹt!

Mặt khác, tình trạng chung của phần đông lượng xe này là không có bãi đỗ, hàng ngày nếu không lăn bánh thì cũng chỉ còn biết dừng đậu trên đường.

Đường chưa thông, hè vẫn chẳng thoáng

Sau nhiều lần hạ quyết tâm lập lại trật tự, trả lại sự thông thoáng cho lòng lề đường, mốc thời hạn thành phố đặt ra là ngày 15/10 đã qua nhưng tình hình vẫn không mấy khả quan: lòng đường, vỉa hè vẫn bị chiếm dụng vào nhiều mục đích khác nhau ngoài phục vụ giao thông.

Trong lúc, tốc độ lưu thông trên nhiều tuyến đường khu vực nội thành vào những giờ cao điểm chỉ còn 8 -10km/h. Nên tại bất cứ đoạn vỉa hè nào bị lấn chiếm là nơi đó xảy ra ùn tắc cục bộ do người và phương tiện dừng đậu, lên xuống mà tình trạng này thì khá phổ biến tại các khu vực có nhà hàng, quán cà phê, chợ tự phát, quán ăn vỉa hè...

Tình trạng dừng đậu xe lấn chiếm lòng, lề đường trước cổng trường học vào các giờ tan học cũng vậy. Kéo dài đã nhiều năm mà phương án buộc các trường, chính quyền các địa phương sở tại phải phối hợp, chủ động đưa lực lượng ra giải phóng mặt đường vào giờ cao điểm vẫn chưa được áp dụng, vấn đề này vẫn thuộc về... xã hội tự giải quyết lấy.

Thường xuyên ùn tắc vào giờ tan học tại cổng trường là các đường Pasteur, Nguyễn Đình Chiểu - quận 3, Lý Thường Kiệt - quận 10...

Tại các khu vực trước cổng Bệnh viện lớn của thành phố như Nhi Đồng 1 - 2, Ung Bướu, Gia Định, Từ Dũ, Bình Dân, Chợ Rẫy... tình hình cũng chẳng khá hơn, ngoài việc chiếm dụng lòng lề đường của người nhà bệnh nhân, người buôn bán, còn có đội ngũ xe ôm, taxi dừng đậu chiếm dụng cả lòng đường chứ không chỉ  có vỉa hè.

Góp phần gây kẹt xe còn có việc đào đường, các điểm đào chắn dọc đường Trần Hưng Đạo, Trần Bình Trọng, Pasteur, Nam Kỳ Khởi Nghĩa hoặc dọc theo bờ kênh Nhiêu Lộc, An Dương Vương... rào chắn án ngữ gây ách tắc giao thông ít nhất cũng đã nửa năm nay, người dân đã phải kêu trời và dư luận cũng đã nhiều lần lên tiếng nhưng ngành chủ quản vẫn dửng dưng.

Tại các tuyến đường có đường sắt chạy ngang cũng vậy, mỗi ngày có khoảng 16 chuyến tàu khách đến và đi từ ga Sài Gòn, cộng với hàng chục đầu kéo về ga để bảo dưỡng sửa chữa cũng gây thêm ùn tắc...

Tình trạng trên diễn ra đã nhiều năm, đang góp phần trực tiếp gây ùn tắc giao thông. Phải tìm ra những giải pháp mạnh, đồng bộ nhằm tháo gỡ, khắc phục triệt để được những nguyên nhân trên, mới mong giải quyết được cơ bản tình trạng kẹt xe như hiện nay