Tàu nội treo cờ nước ngoài: Muốn chuyển cờ, không dễ
Trong số này, có 6 tàu container, 28 tàu hàng rời và 40 tàu chuyên dụng khác (tàu chở khí hóa lỏng, tàu dầu, tàu lai dắt…). Đáng nói hơn, trong số những tàu này, có không ít tàu đủ, thậm chí thừa điều kiện để chuyển đổi sang mang cờ quốc tịch Việt Nam theo quy định tại Nghị định 29/2009/NĐ-CP về đăng ký và mua, bán tàu biển. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau, các chủ tàu trong nước vẫn treo cờ nước ngoài.
Trước đó, trong nỗ lực giải quyết bài toán dư thừa năng lực đội tàu Việt Nam, vào cuối tháng 6-2012, Bộ GTVT đã có Văn bản số 5063/BGTVT – VT quyết định tạm dừng sự hiện diện của đội tàu biển treo cờ nước ngoài, gồm 20 chiếc với tổng trọng tải khoảng 500.000 DWT (đang chở 3.000 TEU/tuần) tại thị trường vận tải container nội địa.
Theo đó, kể từ ngày 1/1, việc gia hạn, cấp mới giấy phép vận tải container đối với các tàu biển không treo cờ Việt Nam có thời hạn từ 3 đến 6 tháng sẽ bị tạm dừng. “Các chủ tàu ngoại khó mà “cưỡng” được quyết định này, bởi việc giành quyền ưu tiên vận chuyển nội địa từ tay các đội tàu treo cờ nước ngoài cho đội tàu biển treo cờ Việt Nam hoàn toàn phù hợp với Luật Hàng hải, cũng như các cam kết với Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) về bảo hộ quyền vận tải của các nước thành viên”, ông Phó Cục trưởng Cục HHVN Bùi Thiên Thu cho biết.
Như vậy, đội tàu biển treo cờ Việt Nam sẽ có cơ hội rất tốt để giành lại thị phần vận chuyển container nội địa, vốn thuộc về các hãng tàu ngoại, ước có giá trị 1.000 tỷ đồng/năm. Khi cơ quan quản lý Nhà nước áp dụng chính sách ưu ái hơn với đội tàu nội địa thì các chủ tàu mang cờ ngoại bắt đầu suy tính. Nếu như trước đây, nguyên nhân chính dẫn đến việc chủ tàu ta thích treo cờ tây là để lách quy định tuổi tàu nhập khẩu thì giờ đây, tài chính lại là rào cản lớn nhất khiến chủ tàu nội buộc phải chọn cách treo cờ ngoại. Và đây lại là lý do khiến họ khó tham gia thị trường vận tải nội địa đang được nhiều ưu ái.
Đại diện Công ty Vận tải biển Container Vinalines – doanh nghiệp đang quản lý và khai thác tàu Vinalines Diamond cho biết, muốn chuyển tàu sang treo cờ Việt Nam thì tổng các loại phí, thuế mà chủ tàu phải nộp lên tới hơn 61,2 tỷ đồng. “Trong bối cảnh hiện nay, con số này thực sự vượt quá khả năng chi trả của doanh nghiệp” - vị này thừa nhận.
Để hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam treo cờ Việt cho tàu sở hữu, nâng cao năng lực vận tải của đội tàu container Việt Nam, Cục HHVN vừa đề nghị bổ sung tàu biển vào danh mục hàng hóa được tính mức thuế suất thuế GTGT là 0% hoặc 5%. Cục cũng kiến nghị áp giá tính thuế dựa trên giá trị nhập khẩu tại thời điểm làm thủ tục nhập khẩu hiện tại. Về lệ phí trước bạ, kiến nghị bổ sung miễn thuế trước bạ đối với tàu thuyền mang cờ quốc tịch nước ngoài thuộc chủ sở hữu Việt Nam khi chuyển đổi sang mang cờ quốc tịch Việt Nam.
Mạnh mẽ hơn, Cục HHVN đã kiến nghị các cơ quan chức năng giãn thời gian nộp thuế cho các chủ tàu, thời gian nộp các khoản thuế có thể chia đều trong khoảng 10 năm để giảm bớt khó khăn về tài chính cho doanh nghiệp. Hy vọng, với những chính sách mới, những “ưu ái” nhằm thẳng vào kinh tế thì số tàu nội treo cờ ngoại nói trên sẽ có nhiều cơ hội tìm lại chính mình