Tết xa xứ

Từ Paris hoa lệ, chuyến xe của hãng Eurolines chạy suốt đêm, vượt chặng đường dài 1.000km, sáng hôm sau đưa tôi sang Đông Berlin, “nóc nhà của châu Âu”. Mấy tháng sống ở đây, tôi đã tới thăm nhiều nơi nổi tiếng, cũng là những cái nhất của Berlin danh bất hư truyền. Xe tôi lướt đi trong ánh sáng chói lòa của những dãy nhà cao tầng nhiều kiểu đẹp, của những đường phố dài 6 làn xe ôtô xuôi ngược, của nhiều cầu vượt, hầm ngầm, của mức sống nhiều nước chưa thể có được, đảm bảo bằng hệ thống phúc lợi hấp dẫn. Tôi cũng dành nhiều thời gian tìm đến với người Việt mình không sống quần cư theo kiểu China Town của người Tàu ở các nước, mà ở xa nhau và chỉ có thể tiếp xúc trong hai ngày nghỉ cuối tuần.

Báo Tết Công an nhân dân và An ninh thế giới trong một hiệu sách ở Berlin.

Bà con người mình ở Đức có người định cư tới 30 năm, hầu hết từ 16 đến 20 năm, đều đón cả Tết Tây và Tết ta. Từ giữa tháng Chạp, chợ và các cửa hàng người Việt đã bày bán những cây thông nhựa, ông già Tuyết, những quả thủy tinh nhiều màu óng ánh và cơ man kẹo, bánh, đồ chơi trẻ em… Người mua sắm nhộn nhịp, tưng bừng. Tết Dương lịch được nghỉ nên đêm giao thừa, cùng với người Đức, nhiều gia đình người mình đánh xe lên cổng thành Brandenburg lịch sử ở giáp Tây Đức - như người Hà thành đổ về Bờ Hồ - nghe ca nhạc, xem xiếc trên nhiều sân khấu, bắn pháo hoa tới 2, 3h sáng mới về nhà. Nhưng, khác với ta, ngày Tết người Đức ít ra đường, không đến nhà nhau chúc Tết, cũng không thích tiếp khách trong nhà. Vợ chồng, con cái vui với nhau trong cái tổ ấm bày cây thông, trang trí dây hoa, đèn màu và làm những món ăn cổ truyền.

Tới những ngày giáp Tết Nguyên đán, trong hai chợ bán buôn và các cửa hàng thực phẩm châu Á của người mình nổi lên những tấm bánh chưng, bánh tét gói bằng lá dong đưa từ Thái Lan sang, tày giò lụa, thanh chả quế, gói nem chua, cả vây, bóng, mực khô, tôm, cua bể, cá chép và cam, bưởi, phật thủ, hồng đỏ, chuối xanh để bày khay ngũ quả. Lại ê hề các loại mứt, rượu Việt Nam, Trung Quốc, Anh, Pháp, Đức, pháo tràng Hồng Kông, pháo hoa Đức, cả lịch treo, báo Tết rực rỡ sắc màu đưa từ Hà Nội, TP Hồ Chí Minh sang bằng máy bay. Có thiếu chăng là hoa đào Nhật Tân, Quảng Bá, mai vàng Đà Lạt, quất Tứ Liên, phải thay cành đào bằng nilon mỏng, cây quất vàng bằng nhựa cho đỡ nhớ.

Việt kiều ở Đức gặp mặt đầu xuân mới tại một khách sạn lớn ở Berlin. Ảnh Văn Vinh.

Anh chị em ca ngợi kênh truyền hình VTV4 phát khắp nơi trên thế giới cho đồng bào ta, làm ngắn lại khoảng cách xa vời vợi, người mình bớt trống trải, cô đơn, nhất là những ai sống một mình ở nơi xa cộng đồng người Việt, giữa ngày Tết xa quê, chỉ biết ngồi nhìn tuyết trắng rơi ngoài hiên. Cũng nhờ xem truyền hình mới biết năm 2012 có hơn 10.000 Việt kiều ở Pháp, Đức, Mỹ, Nga, Ba Lan, Tiệp Khắc, Hungari, Thái Lan, châu Phi… về nước ăn Tết. Mỗi lần trở về là thêm một lần ngạc nhiên về quê hương. Xem cầu truyền hình càng thấy tầm vóc đất nước, nhân dân khắp nơi đón giao thừa, tưng bừng múa hát mừng Xuân.

Tới ngày mùng 3 Tết, Đại sứ quán Việt Nam cùng Hội Đức - Việt tổ chức gặp mặt đầu Xuân với cộng đồng người mình và đoàn ngoại giao. Một số gia đình vượt ba, bốn - thậm chí năm, sáu trăm cây số trong tuyết lạnh - để kịp về Berlin ăn Tết. Đôi câu đối đỏ chữ vàng ấm áp lòng người: “Chim có tổ, người có tông, tuy ở cách nghìn sông, không mờ nhạt tổ tông Hồng - Lạc”, “Nước có nguồn, cây có cội, dẫu đi xa vạn đỗi, chẳng phai nhòa nguồn cội Rồng - Tiên”. Và cây đào đưa từ Hà Nội sang đang nở hoa. Cảm động biết bao khi giữa trời Âu xa vời lại vút lên tiếng đàn, lời ca về đất nước đổi mới. Vừa nghe nhạc, bà con vừa thưởng thức các món ăn dân tộc. Ở các bang Đông - Tây Đức, Hội người Việt Nam cũng đón Tết cổ truyền như thế, vơi đi nỗi nhớ nhà.

Ngoài kia, tuyết vẫn rơi. Trong này, tiếng nói, tiếng cười thật ấm cúng giữa mùi hương trầm tỏa ngát không gian.