Tháng 7, hướng về Ngã ba Đồng Lộc

• Ngã ba Đồng Lộc - Xanh mãi tuổi hai mươi
• Tái hiện ký ức Ngã Ba Đồng Lộc bằng MV ca nhạc

Chúng tôi tìm về Khu di tích lịch sử Ngã Ba Đồng Lộc đúng vào dịp kỷ niệm 71 năm Ngày truyền thống lực lượng TNXP Việt Nam (15/7/1950 – 15/7/2021), hướng tới kỷ niệm 74 năm Ngày Thương binh Liệt sỹ, 53 năm Chiến thắng Đồng Lộc và tưởng niệm 53 năm Ngày hy sinh của 10 nữ Anh hùng Liệt sỹ TNXP.

Những năm trước đây, dịp này có hàng trăm đoàn, với hàng nghìn lượt du khách từ khắp mọi miền đất nước đã về đây để tri ân, dâng hương dâng hoa lên mộ 10 cô gái. Năm nay, Khu di tích vẫn mở cửa đón khách, nhưng lấy tiêu chí an toàn là trên hết nên mặc dù số lượng du khách về tri ân dịp tháng 7 có giảm bớt nhiều so với trước, song Ban Quản lý vẫn tổ chức đón tiếp chu đáo, vừa đảm bảo sự tôn nghiêm, vừa an toàn trong mùa dịch. 

Anh Đào Anh Tuân, Phó trưởng Ban khu di tích cho biết, để đảm bảo tất cả mọi người dân và các tổ chức, cá nhân từ khắp mọi miền đất nước khi đến với Ngã ba Đồng Lộc vào dịp tháng 7 tri ân này được vào tham quan, dâng hương và dâng hoa tri ân, Ban Quản lý di tích đã bố trí một lối vào duy nhất tại một cửa để kiểm soát lượng người và phương tiện, đồng thời tổ chức khai báo y tế, kiểm tra thân nhiệt đầy đủ.

Tại mỗi điểm tham quan, đều được bố trí các điểm rửa tay, sát khuẩn tự động, bố trí cán bộ lấy thông tin và hướng dẫn du khách thực hiện các biện pháp an toàn. Cùng với đó, Ban quản lý thường xuyên tuyên truyền, khuyến cáo và nhắc nhở du khách phải đeo khẩu trang, tuân thủ khuyến cáo 5K của Bộ Y tế trong công tác phòng, chống dịch.

Nhờ vậy, mặc dù là địa điểm thường xuyên đón tiếp lượng du khách lớn đến từ nhiều tỉnh, thành khác nhau song đến nay, Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc vẫn đang là điểm đến an toàn trong phòng, chống dịch COVID-19 trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

Lật lại những trang sử hào hứng trong cuốn sách “Đồng Lộc - Ngã ba bất tử”, một trong những tài liệu tuyên truyền 50 Chiến thắng Đồng Lộc mà Ban phối hợp để xuất bản, Phó Ban Quản lý khu di tích Đào Anh Tuân vừa rưng rưng nhắc lại với chúng tôi, quá khứ hào hùng của một thời máu lửa. Ngã ba Đồng Lộc, nằm trong thung lũng giao cắt giữa hai quốc lộ 15A và 15B, thuộc địa phận xã Đồng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.

Nơi đây là tượng đài về ý chí sắt đá và sự hi sinh cao cả của Lực lượng TNXP. Trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước, Ngã ba Đồng Lộc được ví như là yết hầu, là mạch máu giao thông nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam. Để giữ vững mạch máu giao thông từ Bắc vào Nam được thông suốt, hàng ngàn cán bộ, chiến sỹ và nhân dân đã ngã xuống.

Trong đó, phải kể đến sự hy sinh anh dũng của tiểu đội 10 cô gái TNXP thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 vào ngày 24/7/1968.

Loạt bom thứ 15 trong ngày trút xuống Ngã ba Đồng Lộc, trong đó có một quả bom đã phát nổ  gần căn hầm chữ A - nơi 10 chị đang tránh bom - làm sập hầm và tất cả 10 chị đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, từ 17 đến 24 tuổi. Cũng tại Ngã ba Đồng Lộc, đã xuất hiện nhiều tấm gương chiến đấu dũng cảm, kiên cường, nơi đây đã gắn liền với tên tuổi của hàng loạt các anh hùng, liệt sỹ với những chiến công vang dội như: Nguyễn Tiến Tuẫn, Vương Đình Nhỏ, Uông Xuân Lý, La Thị Tám… 

Với tinh thần đó, từ cuối năm 1964 đến năm 1972, quyết tâm đảm bảo thông suốt cho con đường vận tải chiến lược từ miền Bắc vào miền Nam, quân và dân Đồng Lộc đã đoàn kết một lòng, để từ đó làm thất bại hoàn toàn âm mưu cắt đứt con đường vận tải chiến lược Bắc - Nam qua Đồng Lộc của đế quốc Mỹ.

Anh Trần Đình Ước, Trưởng ban Quản lý khu di tích Ngã ba Đồng Lộc cho biết thêm, từ một địa danh được ví là “túi bom”, là “vùng đất chết” trong chiến tranh, ngày nay Ngã ba Đồng Lộc đã được sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Trung ương Đoàn và Tỉnh Hà Tĩnh cũng như của các nhà hảo tâm trên khắp mọi miền đất nước, nơi đây đã và đang hồi sinh mạnh mẽ, với nhiều quần thể di tích, công trình ý nghĩa, tiêu biểu được đầu tư xây dựng, tôn tạo xứng tầm.

Có thể kể đến như: Khu mộ 10 nữ TNXP, Nhà bia tưởng niệm TNXP toàn quốc, Sa bàn chiến đấu, Nhà bảo tàng, Tháp chuông Đồng Lộc, cụm tượng 10 nữ TNXP và nhiều công trình văn hóa tâm linh khác. Mới đây nhất, dịp kỷ niệm 46 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước vừa qua, Khu Di tích Ngã ba Đồng Lộc đã khánh thành 3 cổng từ ba hướng vào khu di tích, được xây dựng bằng đã nguyên khối với tổng kinh phí đầu tư 15 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa. Việc đầu tư xây dựng 3 cổng bằng đá khối này góp phần bảo đảm giữ sự tôn nghiêm trong khu di tích.

Cũng dịp này, khu di tích đã đưa 11 xe điện vào hoạt động để phục vụ đưa đón du khách tham quan, dâng hương, tưởng niệm các Anh hùng Liệt sỹ khi đến tham quan. Để Khu di tích lịch sử cấp Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc là địa chỉ đỏ giáo dục đạo đức truyền thống, cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau, là điểm du lịch tâm linh, thu hút được sự quan tâm của đồng bào cả nước và du khách quốc tế, hiện nay tại đây tiếp tục đầu tư, tôn tạo nhiều hạng mục di tích lịch sử quan trọng, trong đó đáng kể đến là tu sửa, nâng cấp lại hệ thống sa bàn điện tử; hạng mục cải tạo cổng tứ trụ và bậc cấp lên cổng và cải tạo khu mộ 10 nữ anh hùng liệt sĩ TNXP đang được gấp rút thực hiện, với số tiền gần 4 tỷ đồng.

Trao đổi với chúng tôi, Thượng úy Nguyễn Văn Hòa, Trưởng Công an thị trấn Đồng Lộc cho biết, cùng với thực hiện nghiêm các biện pháp phòng dịch, Ban Quản lý cũng phối hợp với Công an huyện Can Lộc, Công an xã Đồng Lộc đảm bảo ANTT trong những ngày cao điểm. Khu di tích đóng chân trên địa bàn nên Ban quản lý cũng thường xuyên có các hoạt động dân vận, an sinh xã hội với xã Đồng Lộc nói riêng, và các địa bàn lân cận nói chung.

Ngoài việc là cầu nối để kết nối với các tổ chức, doanh nghiệp và nhà hảo tâm trong trong việc trao quà cho các hoàn cảnh khó khăn, người già, neo đơn, Ban quản lý khu di tích Ngã ba Đồng Lộc còn tham gia phối hợp với chính quyền và lực lượng chức năng, đảm bảo ANTT tại khu di tích, nhất là vào dịp ngày lễ, Tết; tham gia với chính quyền làm đường băng cản lửa, dập lửa cứu rừng khi có cháy xảy ra trên địa bàn.

Trong tháng 7, dù ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, song các hoạt động tri ân, đền ơn đáp nghĩa vẫn được Tỉnh Hà Tĩnh và Ban Quản lý di tích tổ chức, với quy mô nhỏ nhưng đảm bảo yếu tố trang trọng, tôn nghiêm. Điểm nhấn, là hoạt động tổ chức lễ giỗ lần thứ 53 của 10 nữ Anh hùng liệt sỹ TNXP hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc, được tổ chức trang trọng tại Đền thờ Ngã ba Đồng Lộc.

Cùng với đó là Lễ thắp nến tri ân, được tổ chức vào tối 26-7, chương trình Hoa dâng mộ liệt sỹ tại nghĩa trang… Cùng với đó, nhiều hoạt động tri ân đã được Ban Quản lý di tích thực hiện như: Tổ chức thăm hỏi, động viên các gia đình anh hùng, liệt sỹ và gia đình, thân nhân của 10 cô gái TNXP đã hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc.