Thừa Thiên - Huế: Sông “oằn mình” vì nước thải
Là nơi cung cấp chủ yếu nguồn nước sinh hoạt, sản xuất cho TP Huế và những vùng phụ cận, nhưng từ nhiều năm nay, sông Hương đã và đang trở thành "bể chứa" nước thải sinh hoạt và công nghiệp của dân cư và hàng loạt nhà máy, xí nghiệp, nhà hàng, khách sạn… ở hai bên bờ.
Năm 2003, chợ Đông Ba là một trong 439 cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng, điển hình trong cả nước được Chính phủ điểm mặt theo Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg (QĐ 64) và yêu cầu xử lý triệt để đến năm 2007. Nhưng đến thời điểm này, chợ Đông Ba là 1 trong 7 cơ sở gây ô nhiễm ở tỉnh Thừa Thiên - Huế, chậm thực hiện quyết định trên của Chính phủ, mỗi ngày, thải trực tiếp xuống sông Hương qua 2 cống thải từ 100-130m3 nước thải và hàng chục mét khối rác thải…
Trong thành phần nước thải của chợ Đông Ba có chứa nhiều chất hữu cơ, chủ yếu là carbohydrate, vượt giới hạn cho phép theo tiêu chuẩn Việt
Ngoài hứng chịu nước thải trực tiếp từ chợ Đông Ba, mỗi ngày hàng nghìn mét khối nước thải từ các công trình như Khách sạn Century, Hương Giang, Bệnh viện Trung ương Huế, Nhà máy Bia Huda, Công ty Hải sản Sông Hương... đổ xuống sông Hương, phần lớn là nước thải chưa qua xử lý.
Đó là chưa kể đến một lượng lớn nước thải sinh hoạt của người dân, nhất là nước thải của hơn 1.000 hộ dân vạn đò sống trôi nổi trên sông.
TP Huế đang triển khai dự án xây dựng hệ thống thoát nước và xử lý nước thải với tổng mức đầu tư 24 tỉ yên Nhật (tương đương 3.560 tỉ đồng), bao gồm các hạng mục: Xây dựng cống thoát nước hỗn hợp dài 212,7km, nạo vét một phần các sông An Cựu, Phát Lát, Như Ý với khoảng 363.500m3 đất, bùn; xây dựng nhà máy xử lý nước thải 20.000m3/ngày, xây dựng và cải tạo hệ thống thoát nước mưa, nước thải, trạm bơm, cửa xả...
Mục tiêu dự kiến đến năm 2020, 85% nước thải của TP Huế được thu gom, xử lý. Và đến khi ấy, dòng sông Hương và các dòng sông ở TP Huế mới bớt ô nhiễm...
 |
|
Sông Hương thơ mộng đang ngày ngày oằn mình gánh chịu ô nhiễm do các hoạt động của con người (Ảnh: V.N). |
Tại huyện Hương Thủy, chất thải của các cơ sở sản xuất công nghiệp ở đây gây ô nhiễm dòng sông Phú Bài, nơi cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho một bộ phận dân cư sống quanh vùng. Nước thải từ Khu Công nghiệp Phú Bài chưa qua xử lý đã thải trực tiếp qua khe Ông Thơ chảy ra sông Phú Bài. Khe Ông Thơ từ bao đời nay mệnh danh là khe mang dòng nước mát từ thượng nguồn đổ về phục vụ nhu cầu sinh hoạt của hàng trăm hộ dân sống ở thôn 2, thôn 4, thôn 7 và thôn 9 của xã Thủy Phù.
Bên cạnh đó, nguồn lợi từ dòng nước khe này mang lại hiệu quả kinh tế cho nhiều hộ dân, từ việc tưới tiêu, đánh bắt, nuôi trồng thủy hải sản cho đến chăn nuôi đàn gia súc.
Nhưng những năm gần đây, dòng khe này đã bị nước thải từ Khu Công nghiệp Phú Bài chảy ra làm cho dòng nước đen sì, ô nhiễm nghiêm trọng, khiến cho hàng trăm hộ dân ở đây phải hứng chịu, ảnh hưởng sức khỏe, sinh hoạt, sản xuất, hiện 80% hộ dân ở khu vực này đang sử dụng nước giếng khoan.
Trong số 12 dự án đưa vào hoạt động Khu Công nghiệp Phú Bài, hiện có tới 6 dự án gồm các ngành sản xuất có mức độ ô nhiễm môi trường cao như: Sản xuất vật liệu xây dựng, nhựa, bao bì, thiết bị inox, sợi...
Theo quy định về bảo vệ môi trường đối với các khu công nghiệp, khi tiến hành xây dựng các cơ sở sản xuất đồng thời phải xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải công nghiệp và khu xử lý chất thải công nghiệp. Nhưng tại Khu công nghiệp Phú Bài vẫn còn thiếu hệ thống thu gom, xử lý nước và chất thải, nên cứ thải trực tiếp ra khe, sông, gây ô nhiễm môi trường nặng nề.
Cũng tại huyện Hương Thủy, nhiều năm qua, người dân ở thôn 2, thôn 3 thuộc xã Thủy Dương, phải chịu ảnh hưởng bởi nước thải của Công ty CP Dệt may Huế chảy qua khu dân cư có mùi hôi thối rất khó chịu, gây nhức đầu, hen suyễn... và có nhiều hóa chất độc hại nên bà con quanh đây trồng cây gì, nuôi con gì cũng chết.
Đến thời điểm này, Công ty CP Dệt may Huế cũng đang thuộc top 7 đơn vị chậm thực hiện Quyết định 64 của Chính phủ, nguyên nhân được giải thích là do "khó khăn về kinh phí"(!?).
Trước mắt, để góp phần ngăn chặn việc ô nhiễm các dòng sông, vấn đề chính là thay đổi cách nghĩ của cả cộng đồng dân cư, doanh nghiệp, đừng xem các dòng sông như các "bể chứa" rác công cộng và tự do thải ra…