Tiền mất tật mang với yến sào "rởm"

Theo các thư tịch cổ, tổ yến (yến sào) nằm trong nhóm bát trân (tám món quý) chỉ dành cho vua chúa gồm nem công, chả phượng, da tay ngưu, tay gấu, gân nai, môi đười ươi, thịt chân voi. Do có nhiều giá trị dinh dưỡng và rất đắt (giá thị trường một kg yến lên đến 70-80 triệu đồng) nên thứ "vàng trắng" này rất được phường gian thương dòm ngó.

Không chỉ bán hàng không rõ nguồn gốc, hàng kém chất lượng, có nơi người ta còn bán tổ yến rởm không những không có giá trị bổ dưỡng mà còn để lại nhiều tác dụng phụ gây nguy hại đến sức khỏe, tính mạng người sử dụng. Chính điều này đã khiến thị trường yến sào ở TP HCm trở nên bát nháo, gây hoang mang cho người tiêu dùng.

Tâm tình của các… khổ chủ

Ông Nguyễn Thanh Tùng, 62 tuổi, ngụ phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân cho biết, cách đây 3 tháng, qua khám tổng quát định kỳ, ông rụng rời khi được bác sỹ chuyên khoa thông báo bị ung thư khí quản. Thay vì chấp nhận phương án hóa trị theo chỉ định của bác sĩ nhưng sợ hóa chất gây rụng tóc, đau đớn và mệt mỏi nên ông Tùng áp dụng chỉ dẫn của một người bạn là "tích cực ăn yến sào vì trong tổ yến có nhiều khoáng chất, vitamin có tác dụng tiêu diệt mầm bệnh ung thư".

Tổ yến được bán tràn lan tại chợ An Đông và phố thuốc đông y Hải Thượng Lãn Ông.

Nghĩ là làm, ông Tùng liên lạc với một con buôn đăng tin rao bán yến trên mạng Internet, có "trụ sở" trên đường Tùng Thiện Vương (quận 8), mua 200 gram yến thô làm sạch với giá 10 triệu đồng. Về nhà ông chế biến theo sách hướng dẫn mà nhân viên cửa hàng đưa. Ai ngờ sau khoảng 20 phút dùng "món vua ngự", ông bị đau bụng dữ dội, nôn ói và đi ngoài nhiều lần. "Nhờ bà nhà đưa đi cấp cứu kịp thời nên tôi mới qua cơn nguy kịch. Các bác sĩ cho biết tôi bị ngộ độc thực phẩm do ăn phải tổ yến rởm”, ông Tùng rùng mình kể lại sự việc.

Bà P., 45 tuổi, ngụ phường Tân Hưng, quận 7, nghe nói ăn yến giúp kéo dài tuổi thanh xuân và làm đẹp da, nên alô số điện thoại của một người đàn ông chuyên bán yến tại gia, do một người quen trong lúc đi tập thể dục tại Công viên Tao Đàn (quận 1) cung cấp. Sau 30 phút chờ đợi, gã nọ tự giới thiệu tên Tuấn xuất hiện.

Tại nhà bà P., Tuấn bỏ nhỏ rằng gã có người thân làm nghề sào chĩa (thu tổ yến) ở Công ty Yến sào Khánh Hòa nên thi thoảng ém và tuồn hàng ra ngoài kiếm thêm thu nhập, nhờ vậy mà giá rẻ bất ngờ. Cả tin, bà P. mua 200 gram yến huyết với giá 15 triệu đồng vì không cưỡng lại quảng cáo của Tuấn rằng yến huyết có giá trị nhất trong các loại tổ yến bởi được kết tinh từ nước dãi và máu của loài chim yến.

"Lúc giao hàng cho tôi, Tuấn nói tôi may mắn gặp đúng người nên mua được yến huyết tự nhiên chất lượng cao với giá rẻ, chứ nhiều nơi họ bán yến nuôi giá trị dinh dưỡng chẳng là bao", dứt lời bà P. kêu trời: "Bổ đâu không thấy, chỉ thấy bổ ngửa. Đem tổ yến chưng cất với đường phèn xong, tôi hì hụp húp. Ai dè chưa đầy mười phút sau thì quặn bụng, đau dữ dội".

Cẩn trọng kẻo tiền mất tật mang

Lương y Nguyễn Thái Bình (Hội Đông y TP HCM) cho biết, tổ yến được kết tinh từ nước bọt của loài chim yến, là thực phẩm cao cấp có giá trị dinh dưỡng cao với 18 loại axit amin có vai trò quan trọng trong việc tạo máu, có tác dụng chữa ho, hen suyễn, sốt, thổ huyết, thần kinh yếu, tăng khả năng sinh lý, làm đẹp da, kéo dài tuổi thọ… Lương y Bình khẳng định không có chuyện yến sào chữa ung thư, chữa cả căn bệnh HIV/AIDS như nhiều người đồn đại và ông Tùng lầm tưởng.

"Tổ yến sào chỉ có tác dụng hỗ trợ bồi dưỡng cho bệnh nhân ung thư trước và sau khi được hóa trị, xạ trị để mau phục hồi thể trạng mà thôi" - lương y Bình nhấn mạnh, và lưu ý: "Cách chế biến tổ yến rất phức tạp. Do tổ yến lẫn nhiều lông và tạp chất nên muốn sử dụng phải nhổ sạch lông, sau đó mang tổ hong khô để dành sử dụng dần, tránh cất giữ khi yến còn ẩm vì như thế tổ yến dễ bị nhiễm khuẩn".                                                     

Trao đổi với chúng tôi, đại diện Công ty Yến sào Khánh Hòa tại TP HCM khẳng định, quy trình thu tổ yến được kiểm soát nghiêm ngặt nên tuyệt đối không có chuyện thẩm thấu ra ngoài thị trường. Nếu khách hàng mua yến không phải tại trụ sở hoặc tại văn phòng đại diện công ty ở TP HCM thì nhiều khả năng đó là hàng gian, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, kém chất lượng. Trước đây phát hiện quá nhiều trường hợp mạo danh bán yến sào Khánh Hòa nhưng được làm từ rau câu và hóa chất độc hại nên Công ty Yến sào Khánh Hòa đã làm công văn gửi cơ quan chức năng hỗ trợ can thiệp cũng như cảnh báo người tiêu dùng thận trọng.

Đểtránh mua nhầm yến giả vừa tốn kém vừa gây nguy hại đến sức khỏe khi sử dụng, người tiêu dùng nên chọn thương hiệu lớn, có địa chỉ rõ ràng, sản phẩm được cấp giấy chứng nhận tiêu chuẩn do Giám đốc Sở Y tế ký quyết định. Bằng không, việc ham rẻ và cả tin sẽ khiến người mua rước phải những phiền toái không đáng có!