Tình trạng lái xe nghiện ma tuý: Có chế tài nhưng…vẫn khó xử lý
Báo động về tình trạng lái xe nghiện hút
Qua khảo sát sơ bộ, nắm tình hình thực tế, lực lượng Công an các địa phương đều phát hiện các trường hợp lái xe nghiện hút. Điển hình như tại Quảng Ninh năm 2001 đã phát hiện 87 lái xe nghiện ma túy, năm 2006 có 22 lái xe nghiện ma túy.
Nắm tình hình các xe khách chạy tuyến Lâm Đồng đi các tỉnh phía Bắc cho thấy, có một số phụ xe nghiện ma túy đã mang ma túy vào Lâm Đồng bán kiếm lời. Theo đánh giá của lực lượng Cảnh sát phòng chống ma túy Công an hai tỉnh Sơn La và Điện Biên cho thấy tình trạng lái xe nghiện ma túy hoạt động trên địa bàn Tây Bắc đang trở nên nóng bỏng, đặc biệt là lái xe tải và đường dài.
Nhiều vụ án khám phá thời gian qua, đối tượng nghiện ma túy còn chủ động thuê xe taxi, hoặc mua hẳn xe ôtô để buôn ma túy như vụ Lỗ Hữu Khanh, một đối tượng nghiện nặng cầm đầu đường dây buôn bán 57 bánh heroin.
Tại Hải Phòng nơi tập trung một số lượng hơn 4.000 lái xe, phụ xe container thời gian qua dư luận về đội ngũ này sử dụng ma túy cũng rất bức xúc. Gần đây nhất là từ ngày 15/7/2007 lực lượng CSGT Quảng Ninh đã tập trung kiểm tra và xử lý xe container tại các khu vực đón, trả hàng trên tuyến quốc lộ 18 đi qua địa bàn Quảng Ninh.
Đến hết ngày 30/7/2007, đã kiểm tra 157 trường hợp. Báo cáo ngày 1/8 của Phòng CSGT Quảng Ninh cho biết: Thông qua đợt kiểm tra chuyên đề đã phát hiện một số vấn đề rất đáng chú ý. Trong đó số lái xe có độ tuổi từ 16-25 chiếm tới 70%; 100% lái xe đều sử dụng Giấy phép lái xe hạng C, như vậy những lái xe này chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc điều khiển, kiểm soát xe container.
Đặc biệt quá trình kiểm tra, Tổ công tác phát hiện nhiều lái xe có biểu hiện sử dụng ma tuý. Trạm thu phí giao thông cầu Ba Chẽ cũng cho biết: trong quá trình xếp xe chờ mua vé qua cầu, nhiều lái xe, phụ xe đã vứt ống - kim tiêm ra ngoài lề đường.
Về chất lượng phương tiện qua kiểm tra cho thấy có 85% số xe container mang biển số Hải Phòng; chất lượng các đầu kéo container nhìn chung không đảm bảo; đại đa số nhập khẩu hàng cũ từ nước ngoài, thời gian sử dụng đã lâu; nhiều phương tiện lốp bị mòn, không đủ độ bám đường cần thiết.
Theo lực lượng CSGT một số địa phương, nhiều vụ TNGT nghiêm trọng xảy ra do lái xe đang lên cơn nghiện. Trong số gần 1.000 học viên đang cai nghiện tại Trung tâm Bảo trợ xã hội số 6 (Sóc Sơn, Hà Nội), có khoảng 70 người từng là lái xe, chiếm tỉ lệ cao nhất trong nhóm học viên có nghề...
Phát hiện lái xe nghiện hút- cần phải làm chặt chẽ
Về nguyên nhân dẫn đến nghiện ma túy, nhiều lái xe thường ngụy biện như công việc nặng nhọc, xa gia đình, vợ con, môi trường phức tạp bạn bè nghiện hút, thường xuyên thức đêm lái xe. Điều hết sức đáng chú ý là hiện nay là vẫn chưa có được một số liệu chính xác về số lái xe nghiện ma túy.
Chính vì vậy, việc giải quyết tình trạng này gặp không ít khó khăn. Lãnh đạo lực lượng CSGT một số địa phương cho biết: Việc phát hiện lái xe nghiện ma túy gặp nhiều khó khăn. Thậm chí mặc dù ngay cả khi lái xe công khai thừa nhận nghiện, nhưng để xử lý được cần phải có bằng chứng pháp lý.
Để phát hiện được việc lái xe nghiện hút phải sử dụng biện pháp thử máu, nhưng trên thực tế động tác này đã bị các doanh nghiệp bỏ qua. Phần lớn các doanh nghiệp vận tải chỉ chú trọng tay nghề của lái xe là chính. Một doanh nghiệp taxi tại Hải Dương cho biết: công ty có 87 xe taxi và 130 lái xe, khi tuyển lái xe cũng dựa vào giấy khám sức khỏe của bệnh viện trong hồ sơ người xin việc.
Ba năm qua, từ khi công ty thành lập cũng chỉ phát hiện vài trường hợp nghi vấn nghiện hút và cho nghỉ việc luôn.
Nếu theo chế tài cũ việc phát hiện và xử lý lái xe nghiện ma túy chưa được nghiêm, thì hiện tại theo tinh thần của Nghị quyết 32 và quy định của Nghị định 146/CP các trường hợp lái xe nghiện hút sẽ bị xử lý rất nghiêm khắc. Trên thực tế, nếu làm chặt chẽ các khâu từ việc khám sức khỏe đầu vào, quá trình đổi bằng lái sẽ phát hiện kịp thời lái xe nghiện hút.
Đơn cử như trong đợt tuyển lái xe phục vụ Hội nghị APEC 14, qua khám sức khỏe đã phát hiện và kịp thời thanh loại 11 trường hợp lái xe nghiện ma túy, 2 trường hợp bị AIDS.Theo Nghị định 146/CP, nếu người điều khiển xe ôtô sử dụng chất ma túy sẽ bị xử phạt từ 3-5 triệu đồng, bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe không thời hạn