”Toàn cầu hóa và sự phát triển của báo chí truyền thông Việt Nam”

Hội thảo đã thu hút sự quan tâm của những người hoạt động trong lĩnh vực báo chí truyền thông và các tổ chức quốc tế như Viện Báo chí quốc gia Pháp, Đại học Tổng hợp Pari II, Học viện Truyền thông Bắc Kinh, Trung Quốc, Trường báo chí Lille (Pháp), tùy viên báo chí truyền thông của Đại sứ quán một số nước và tổ chức UNESCO tại Việt Nam.

Xoay quanh một số chủ đề chính như: "Toàn cầu hóa và tác động của quá trình toàn cầu hóa tới báo chí - truyền thông Việt Nam", "Thực trạng, điều kiện, khả năng phát triển, quản lý báo chí - truyền thông Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế", các đại biểu đã mang đến hội thảo những nghiên cứu, suy nghĩ tâm huyết về những yếu tố tích cực, tiêu cực của quá trình toàn cầu hoá sẽ tác động tới báo chí, truyền thông Việt Nam, từ đó cùng nhau tìm giải pháp giúp báo chí truyền thông Việt Nam hội nhập một cách mạnh mẽ.

Sẽ phát triển nhiều tập đoàn báo chí truyền thông

PGS.TS Tạ Ngọc Tấn, Ủy viên TW Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản đã khẳng định, sau 20 năm đổi mới, các cơ quan báo chí đã thực sự trở thành những cơ quan báo chí đa phương tiện và sự tăng trưởng của báo chí Việt Nam trong 20 năm qua gắn bó chặt chẽ với sự phát triển của loại hình báo chí. Riêng lĩnh vực báo in đã có hàng loạt ấn phẩm định kỳ, thưa kỳ, tạp chí, bản tin.

Nhưng nổi bật có lẽ lại là sự tăng trưởng với tốc độ lớn số lượng người sử dụng Internet: khoảng 16,5% dân số năm 2006 so với 6,7% năm 2003. Trong 15 năm, số nhà báo chuyên nghiệp tăng gấp 2 lần, hiện có 14.000 nhà báo được cấp thẻ so với 7.000 nhà báo năm 1991.

Tuy nhiên, cũng cần phải thấy rằng, chúng ta đang lãng phí rất lớn từ việc phát triển rộng rãi mà không tính đến đầu tư chiều sâu, đã kìm hãm sự phát triển của cả hệ thống báo chí truyền thông theo yêu cầu phát triển của xã hội.

Khi Việt Nam hoà vào dòng chảy toàn cầu hóa, báo chí đã vượt qua biên giới quốc gia, nhìn nhận dưới góc độ quan hệ chính trị quốc tế, theo TS Phạm Minh Sơn, có một số vấn đề lớn đặt ra với hoạt động báo chí. Đó là vị trí, vai trò của báo chí như thế nào, báo chí cần phải tuân thủ các nguyên tắc của quốc gia hay cần tính đến cả những mối quan hệ quốc tế?

PGS.TS Đinh Văn Hường cho rằng, khi hợp tác và cạnh tranh toàn cầu, báo chí truyền thông Việt Nam sẽ xuất hiện một số xu hướng như: Các loại hình truyền thông đan xen trong cơ quan báo chí; nội dung thông tin thương mại, giải trí, quảng cáo, dịch vụ, chỉ dẫn sẽ tăng lên và khi đó, xét về góc độ kinh tế, báo chí sẽ tiến tới xoá bỏ bao cấp.

Để có thể hội nhập một cách bình đẳng và mạnh mẽ, rất cần phải chỉnh sửa, bổ sung Luật Báo chí hoặc xây dựng những điều luật riêng cho từng loại hình báo chí và con đường để rút ngắn khoảng cách giữa truyền thông đại chúng Việt Nam với thế giới chính là nên thành lập các tập đoàn báo chí.

Đào tạo sinh viên báo chí: Hiện đại hóa để rút ngắn khoảng cách

Một vấn đề được hội thảo đặt ra là làm thế nào để chúng ta đào tạo được những sinh viên báo chí giỏi đủ trình độ để kế cận và tự tin hội nhập. TS Nguyễn Thị Thoa cho rằng, hiện ở Việt Nam có hai hình thức đào tạo nhà báo chủ yếu: đào tạo kèm cặp trong nghề và đào tạo ở trường, trong đó hình thức thứ hai là cơ bản. Theo TS Thoa, cần phải tăng cường tối đa việc thực hành nghề nghiệp trên giảng đường, rút ngắn khoảng cách nhà trường với thực tiễn các toà báo.

PGS.TS Vũ Quang Hào mang đến hội thảo một kinh nghiệm hay của Dự án Cơ quan hợp tác phát triển quốc tế Thụy Điển (SIDA).

Đó là báo chí Bắc Âu chủ trương đào tạo về thao tác và kỹ năng cho người học thông qua hình thức "đào tạo phi giáo án", "đào tạo đuổi theo yêu cầu của học viên" , "đào tạo bán giảng đường"… Họ đang "dạy truyền thông bằng truyền thông"…