Vạn đò sông Hương mơ "tiếng gà trưa"

20:17 31/07/2007
Cùng là dân TP Huế nhưng những phúc lợi xã hội như điện - đường - trường - trạm luôn quá xa đối với dân vạn đò sông Hương vì họ nghèo. Dự án đưa dân vạn đò lên bờ thì như bộ phim nhiều tập chỉ có kịch bản mà chưa thể bấm máy.

Huế thơ mộng và trữ tình, nhiều danh thắng của Huế đã và đang níu bước chân du khách. Song thật đáng suy nghĩ khi trong lòng thành phố vẫn còn đó hàng ngàn hộ dân quanh năm quẩn quanh trên sông nước Hương Giang để mưu sinh.

Trước đây người dân vạn đò có đất trên bờ để an cư. Còn giờ đây, việc kiếm miếng cơm từng ngày, đói chữ và khát vọng được an cư của hàng ngàn ngư dân vạn đò đã nhiều lần được đặt lên bàn nghị sự của các cấp chính quyền Thừa Thiên - Huế. Song phía sau các cuộc họp, những ước mơ của ngư dân vẫn chỉ là ảo ảnh.

Sống trên sông nhưng thiếu nước

Phó Chủ tịch phường Phú Bình Lê Viết Thịnh trầm tư khi biết chúng tôi muốn tìm hiểu về đời sống bà con vạn đò trên địa bàn phường, rồi anh nhỏ nhẹ "Còn vất vả lắm anh nờ, bà con vạn đò 2 tổ gồm tổ 12 và tổ 14 với 245 hộ và 1.700 nhân khẩu nhưng nỏ có ai có việc làm ổn định".

Chỉ tính riêng phường Phú Bình đã có từng ấy hộ dân vạn đò, còn cả TP Huế số dân vạn đò lên đến cả ngàn hộ và hàng vạn nhân khẩu.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết: hầu hết dân vạn đò sông Hương trước đây cư trú phía trước Phú Văn Lâu nằm trong phường Phú An. Nhưng sau đó nhằm bảo vệ cảnh quan sông Hương nên tất cả cư dân vạn đò được đưa về các phường quản lý.

Vì vậy hiện trên sông Đông Ba và sông Bạch Yến (2 nhánh của sông Hương) ngay trong lòng phố Huế kéo dài cả km nơi trú ngụ của hàng ngàn con thuyền rách nát và hàng vạn cư dân vạn đò vẫn đang chống chọi với việc kiếm ăn, thiếu chữ. Còn chính quyền sở tại lại đang đối mặt với việc ô nhiễm môi trường và hiện trạng mất mỹ quan đô thị của thành phố Festival.

Phường Phú Bình có 2 tổ dân cư vạn đò, người dân tổ 12 chủ yếu sinh sống bám vào chợ Đông Ba làm nghề xe thồ xích lô và bốc vác. Còn cư dân tổ 14 bám vào sông nước khai thác cát, sạn và đánh bắt tôm cá.

Mặc dù làm đủ nghề để mưu sinh nhưng hiện trạng về y tế - giáo dục - văn hóa trên địa bàn dân cư vạn đò đang còn nhức nhối: Tỷ lệ học sinh bỏ học từ bậc THCS hơn 80%; còn 60 - 70% hộ nghèo. Sống trên sông nước nhưng hầu hết người dân thiếu nước sạch để sử dụng.

Chúng tôi vào thuyền của mệ Trần Thị Bông, năm nay đã 85 tuổi. Đôi mắt mệ ráo hoảnh xen lẫn tiếng thở dài, mệ nói: "Nhà tui có 8 đứa con, đứa mô cũng phải lăn lộn theo kiếp vạn đò, nỏ có đứa mô có được túp lều trên bờ cả. Tui ở với con, ngày hắn đi làm thuê làm mướn được vài chục nghìn đồng. Nhờ con những ngày cuối đời, tui chỉ sợ mai mốt chết chưa biết chôn ở mô, lấy tiền mô mà mua đất huyệt chú nờ, nghe nói trên bờ dù một lỗ chôn cũng mấy triệu".

Không riêng gì gia cảnh nghèo túng của gia đình mệ Bông, trên xóm vạn đò còn hàng ngàn trẻ em thất học. Việc thiếu thốn về giáo dục, y tế nơi đây đang đẩy các cấp chính quyền sở tại đau đầu giải quyết bài toán về an ninh trật tự...

Truyền thuyết về câu ca và giấc mơ tiếng gà xưa

Trong một lần ngồi nhâm nhi ly cà phê với một số bạn đồng nghiệp ở Huế, chúng tôi đã tranh luận với nhau về một câu ca "Tiếng chuông Thiên Mụ canh gà Thọ Khương". Cùng câu ca dao này nhưng nhiều sách giáo khoa viết "Tiếng chuông Thiên Mụ, canh gà Thọ Xương".

Vậy Thọ Khương hay Thọ Xương? Theo ý một bạn văn ở Huế thì "Đã là tiếng chuông Thiên Mụ thì phải canh gà Thọ Khương, còn Thọ Xương là ở ngoài Bắc, địa danh đó không ăn nhập gì với chùa Thiên Mụ cả"...

Ở đây, tôi không tranh luận về câu ca mà muốn kể lại sự tích dân vạn đò liên quan đến câu ca đó. Câu ca có lẽ đã ra đời từ tổ tiên ngàn đời người dân vạn đò Huế.

Dưới thời triều Nguyễn, sự phân biệt rạch ròi người dân vạn đò và người dân trên bờ đến mức cực đoan. Cư dân vạn đò bị khinh thường, và cấm sinh hoạt trên bờ như người dân bình thường, ngay cả việc người dân vạn đò khi chết nhiều nơi cũng bị cấm đưa lên bờ chôn cất, chính vì vậy mới có cảnh "chôn ở đáy sông".

Người dân vạn đò quẩn quanh cùng sông nước và để đỡ buồn nên nhiều bậc cao niên trên đò đã chọn thú vui nuôi gà gáy. Ngay cả bây giờ thú vui đó vẫn còn tồn tại, thỉnh thoảng ta lại bắt gặp những lồng gà trống treo đầu thuyền của người dân vạn đò.

Ban đêm. Khi người dân cố đô đang chìm trong giấc ngủ, lúc sang canh tiếng gà trên thuyền gáy vang vọng cả sông nước Hương Giang, đánh thức cả thành quách rêu phong. Trong số hàng trăm cư dân vạn đò sông Hương nuôi gà, có ông Bảo Thanh nuôi được một chú gà trống gáy giọng trong veo và rất đúng giờ.

Cùng là người dân thành phố nhưng những phúc lợi xã hội như điện - đường - trường - trạm vẫn luôn là khoảng cách quá xa đối với dân vạn đò vì họ nghèo. Dự án đưa dân vạn đò lên bờ thì như bộ phim nhiều tập chỉ có kịch bản mà chưa thể bấm máy.

Giờ đây không còn ai thích chơi gà như xưa và gà đang chết dần vì dịch cúm, không còn gà để đổi nhưng giấc mơ lên bờ vẫn luôn phập phồng trong trái tim người dân vạn đò

Dương Sông Lam

Giữa cao điểm nắng nóng đầu hè, Đà Lạt (Lâm Đồng) với khí hậu mát mẻ tiếp tục trở thành điểm đến hấp dẫn trong kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5 kéo dài 4 ngày. Trước lượng du khách tăng cao, lực lượng Công an toàn tỉnh Lâm Đồng đã tăng cường tuần tra, kiểm soát, bảo đảm an ninh trật tự, góp phần giữ gìn môi trường du lịch an toàn, thân thiện.

Hơn 800 người sập bẫy, số tiền bị chiếm đoạt trên 15 tỷ đồng, đường dây lừa đảo vận hành âm thầm từ những giao dịch chỉ vài nghìn đồng, đủ nhỏ để nạn nhân chủ quan nhưng là mắt xích mở đầu cho chuỗi chiếm đoạt tinh vi. Phía sau các khoản tiền tưởng chừng vụn vặt là một “cỗ máy tội phạm” tổ chức chặt chẽ, điều hành từ ngoài lãnh thổ.

Công an tỉnh Quảng Trị quán triệt cán bộ, chiến sĩ “Mỗi ngày làm một việc tốt vì dân”, “Việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm, có hại cho dân thì hết sức tránh”… Những việc làm thiết thực, những nghĩa cử nhân văn của cán bộ, chiến sĩ Công an Quảng Trị đang thắp sáng ngọn lửa nghĩa tình vì nhân dân phục vụ.

Nhiều người nghe quảng cáo thực phẩm chức năng, chế phẩm “gia truyền” không rõ thành phần "nổ" trên mạng xã hội như thần dược đã mua về uống, bệnh không khỏi mà còn "tiền mất, tật mang". Bộ Y tế vừa đề xuất xử phạt các hành vi lợi dụng không gian mạng để truyền bá, quảng cáo, tư vấn các phương pháp khám chữa bệnh sai lệch, trái quy định.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, Vườn thú Hà Nội - Công viên Thủ Lệ (Công ty TNHH MTV Vườn thú Hà Nội) nằm trên địa bàn phường Giảng Võ vẫn luôn là địa chỉ thu hút đông đảo du khách, nhiều gia đình và đặc biệt là các em nhỏ. Đối với trẻ em có chiều cao dưới 80cm được miễn phí vé vào tham quan.

Công cuộc xây dựng, làm sạch và hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai tại TP Hồ Chí Minh năm 2026 không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn đơn thuần, mà là một bước ngoặt chiến lược trong quản lý nhà nước. Với phương châm “đúng - đủ - sạch - sống”, lực lượng Công an TP Hồ Chí Minh đang khẳng định vai trò nòng cốt, là “bệ đỡ” vững chắc để hiện thực hóa một chính quyền số minh bạch, hiện đại.

Dù bị xuống cấp, bỏ không nhiều năm nhưng nhà thờ đổ ở xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình (xã Hải Lý, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định cũ) nằm sát bờ biển vẫn toát lên vẻ đẹp hoang sơ, bởi lối kiến trúc độc đáo. Ngay trong sáng 30/4, hàng nghìn du khách đã kéo về check-in, hoà mình vào thiên nhiên biển cả…

Trước những biến động nhanh chóng của cục diện thế giới, đối ngoại Việt Nam đang chuyển mình theo hướng chủ động, kiến tạo và dẫn dắt. Sự chuyển đổi về tư duy không chỉ phản ánh bước trưởng thành về thế và lực, mà còn mở ra khả năng để Việt Nam sẵn sàng đảm nhận những vai trò mới, tương xứng với vị thế ngày càng nâng cao trên trường quốc tế.

Tình trạng lái xe điều khiển phương tiện có nồng độ cồn vượt quá mức quy định là nguyên nhân trực tiếp gây ra một số vụ tai nạn giao thông thương tâm gần đây. Hậu quả, nạn nhân mãi mãi ra đi khiến người thân đau đớn; còn người điều khiển phương tiện vừa bị thương tật vừa vướng vòng lao lý,…

Trước tình trạng báo động về nguy cơ cháy nổ cao, nhất là trong mùa nắng nóng, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an tỉnh Nghệ An đã tập trung  bám địa bàn, trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động phòng ngừa, triệt tiêu các yếu tố gây mất an toàn…

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Từ ngày 29/4, sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất đã phục vụ 713 chuyến bay. Ngày 30/4 dự kiến cũng sẽ có 688 chuyến bay đến và đi từ sân bay này. Trong đó, số lượng chuyến bay và hành khách trên các chặng bay quốc tế do sân bay Tân Sơn Nhất phục vụ đã cao gần bằng các chuyến bay và lượng hành khách các chặng nội địa…

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文