Văn hóa đọc của ngày hội đọc sách tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám
"Đọc sách cho ngày mai" là chủ đề của ngày hội đọc sách năm nay, đúng vào ngày Bản quyền thế giới (23-4). Đáng chú ý nhất trong Ngày hội đọc sách năm nay là những hoạt động của Ban Văn trẻ - Hội Nhà văn Việt Nam. Các nhà thơ Vi Thùy Linh và Bảo Chân trình diễn thơ, nhà văn Phong Điệp đọc truyện ngắn và nhà văn Nguyễn Đình Tú thì đọc một chương trong tiểu thuyết mới của anh. Chương trình "Đọc sách cùng con" và tọa đàm "Văn học trẻ hiện nay và văn hóa đọc" do các nhà văn và nhà phê bình dẫn dắt độc giả là những điểm nhấn thú vị.
Ngoài ra là chương trình ký tặng sách của một số nhà văn trong khung "giờ vàng". Các hoạt động này thu hút được phần lớn những độc giả có mặt ở sân Văn Miếu, và dường như đó là các hoạt động chủ đạo của ngày hội sách. Các nhà xuất bản, các đơn vị làm sách xuất hiện trong Ngày hội đọc sách năm nay không khác gì những lần triển lãm, hội chợ sách khác. Bởi thế khẩu hiệu "Đọc sách cho ngày mai" vẫn là khẩu hiệu bỏ ngỏ, chưa được các đơn vị làm sách quan tâm đúng mức độ cần thiết.
Có mặt tại ngày hội đọc sách không ít người phàn nàn về việc thụ động của các Nhà xuất bản, các đơn vị làm sách. Ngày hội đọc sách, hiểu theo nghĩa chính xác nhất là ngày dành cho các độc giả, ở đó họ có cơ hội được tiếp cận với nhiều loại hình sách khác nhau, được khuyến khích thêm tình yêu dành cho việc đọc sách. Họ chờ đợi vào các hoạt động của các nhà sách, các nhà xuất bản trong việc giới thiệu những cuốn sách có nội dung hay, những cuộc giao lưu giữa độc giả và tác giả, những nhà quản lý… Tuy nhiên, ngoài sáng kiến của Hội Nhà văn, không có hoạt động nào gây chú ý từ các đơn vị làm sách. Điều này thật đáng tiếc.
 |
Giữa thời buổi công nghệ Internet phát triển như vũ bão, văn hóa đọc như "miếng da lừa" mỗi ngày bị thu hẹp lại trong đời sống vội vã của từng con người thì việc tổ chức một ngày hội dành cho đọc sách thực sự là một sáng kiến hay. Trong khi các đơn vị làm sách phía Nam ý thức rất tốt về việc thu hút độc giả đến với sách và hiện thực hóa một cách chuyên nghiệp bằng các hoạt động cụ thể, có hiệu quả, thì các đơn vị làm sách phía Bắc chưa thực sự chú trọng đến vấn đề này.
Một nhà văn nêu ý kiến: "Để việc đọc sách không phải là chuyện của một ngày mà trở thành một thói quen trong đời sống thì nhất định phải có những hoạt động phù hợp. Các đơn vị làm sách nếu chỉ góp mặt vào ngày hội đọc sách bằng việc bày biện những cuốn sách ra để bán thì tôi nghĩ chưa đủ. Theo tôi, ngay cả các nhà quản lý và các tác giả viết sách phải xuất hiện, để thuyết trình, giao lưu với khán giả về cái hay, cái đẹp, cái bổ ích của từng cuốn sách. Việc quảng bá sách là cần thiết. Chỉ khi quảng bá tốt thì độc giả mới quan tâm. Tôi không thấy nhiều những băng rôn quảng cáo của mỗi đơn vị làm sách, không có những màn hình tại mỗi quầy sách để quảng cáo trực tiếp những cuốn sách hay cho độc giả lựa chọn. Mỗi gian hàng chỉ có mấy cô gái đứng bán sách, tuyệt nhiên không thấy bóng dáng những nhà trí thức, nhà quản lý để đến tiếp cận độc giả. Không lắng nghe khán giả thì người làm sách sẽ không hiểu độåc giả cần gì. Từng tham gia ngày hội đọc sách ở TP HCM, tôi thấy họ làm rất hiệu quả".
Giới trẻ, thế hệ đọc sách của tương lai có xu hướng đọc những gì đơn giản, giải trí, ngại ngần những sách hàn lâm, kinh điển, lý luận. Ngại đọc sách khiến cho tâm hồn các em nghèo nàn, tư duy nông cạn, hiểu biết hạn chế và thậm chí là méo mó về nhân cách. Hâm nóng lại tình yêu với sách, khuyến khích việc đọc sách là việc làm cần thiết của không chỉ gia đình, nhà trường mà của toàn xã hội.
Với mục tiêu kích cầu văn hóa đọc, hơn 5.000 cuốn sách đã được đành để tặng độc giả tại các điểm ký tặng trên toàn quốc. Tuy nhiên, chỉ thế thôi thì chưa đủ để việc đọc trở thành một nhu cầu trong cuộc sống của mỗi người. Và một ngày hội cho việc đọc sách, dù rất quý nhưng cũng sẽ như gió thoảng qua, nếu các nhà quản lý và những người làm sách không thực sự có những hoạt động thường xuyên, hiệu quả hơn để đưa sách vào đời sống. Làm sao để tình yêu với sách trở thành một tình yêu tự nguyện, một niềm hạnh phúc, một mong muốn làm giàu có tâm hồn của mỗi con người mới là điều khó mà những người có trách nhiệm phải tìm ra câu trả lời trong tương lai.
|
Ngày hội đọc sách vốn "manh nha" từ mấy năm trước, song mới được tổ chức đơn lẻ trong phạm vi hẹp. Đây là lần đầu tiên Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Vụ Thư viện, Hội Nhà văn và các đơn vị làm sách tư nhân cùng bắt tay tổ chức, với mong muốn tạo nên một sự kiện thu hút và tôn vinh văn hóa đọc. Theo thống kê của Thư viện Quốc gia Việt Nam, bạn đọc của thư viện chỉ chiếm khoảng 8 - 10 % dân số, khoảng 30.000 bạn đọc thường xuyên mỗi năm. Trong khi đó thư viện cấp tỉnh chỉ có khoảng 1.000 - 2.000 bạn đọc, cấp huyện 500 - 600 bạn đọc, thư viện, phòng đọc cấp xã chỉ khoảng 100 - 200 bạn đọc. Đây là con số đáng báo động. |