Về xem lễ cúng cầu mưa

19:37 22/09/2008
Cứ vào đầu mùa mưa hằng năm, là bà con người Ê Đê ở buôn Ea Nãih lại tổ chức lễ cúng cầu mưa, tiếng Ê Đê là Kăm Mah. Hiện nay, trong số 5 buôn cánh nam ở xã Ea Knuêc, huyện Krông Pách, tỉnh Đắk Lắk thì buôn Ea Nãih là duy trì lễ cúng cầu mưa đều đặn nhất.

Theo tập tục, vào ngày cúng cầu mưa, từ sáng sớm, đại diện các hộ trong buôn đã đến nhà già làng Aê Dậu. Tùy theo khả năng của mình mà các hộ đóng góp, cứ hai hộ làm thành một cặp, trong đó, một hộ mang theo một con gà sống, một hộ mang theo một ché rượu cần. Thường thì bà con cứ bắt cặp ché rượu nhỏ đi với con gà nhỏ. Cứ thế, cho đến nửa buổi sáng là nhà già làng Aê Dậu đã chật ních các ché rượu và gà sống. Các ché rượu thì được buộc vào các cọc dựng dọc theo sàn nhà. Gà thì được để riêng một chỗ.

Trong khi đó, ngoài sân một số người tạo hình những con thú như: Voi, tê giác, cọp, heo rừng, chồn, chim... được đẽo, gọt, lắp ghép từ những đoạn thân, cành cây tươi. Riêng già Aê Dậu thì chuẩn bị dàn chiêng. Dàn chiêng để tấu cúng lễ cầu mưa là chiêng K'nah. Cả dàn có từ 14-16 chiếc chiêng, cả chiêng bằng và chiêng núm, đi kèm là chiếc trống lớn. Vậy nhưng, để cúng cầu mưa, dàn chiêng K'nah chỉ để lại 5 chiếc chiêng có âm sắc trầm, nhẹ.

Đến giờ hành lễ, Aê Dậu cùng thầy cúng Aê Tuân và hai ông trợ tế dẫn đầu đoàn người đi thành hàng một, khiêng theo gà và các tượng gỗ hình các con thú. Gần đến nơi, sau khi đoàn người chỉnh đốn lại hàng ngũ, Aê Tuân bắt đầu khấn. Nơi hành lễ là một bãi đất bằng phẳng đầu buôn, được chia làm 4 ô bằng nhau, tượng trưng cho 4 đám rẫy, xung quanh có cây cối râm mát và gần với con suối.

Tại đây, từ hôm trước, Aê Dậu và một số người khéo tay trong buôn cũng đã sắp xếp dựng hai chiếc chòi. Chòi thứ nhất tượng trưng cho nơi ở của Ông Trời, Bà Trời. Bên trong chòi có để hai tượng gỗ nam và nữ. Ngoài ra, còn có 2 cái ché rượu, một lớn, một nhỏ. Dưới chân chòi này có một tượng gỗ hình người không mặc quần áo, khuôn mặt xấu xí, trên đầu có găm một con dao, tượng trưng cho thần ác, bệnh tật, xấu xa nên bị Trời trừng phạt. Chòi thứ hai tượng trưng cho kho đựng lúa và các nông cụ. Ở bìa bãi đất hành lễ còn có mô hình các thứ bẫy đặc thù của người Ê Đê cùng các tượng gỗ hình chim, thú.

Trong khi lũ thanh niên tập trung làm thịt gà thì Aê Tuân chọn ra 2 con gà, một trắng, một đen và cắt lấy tiết cùng một số bộ phận để cúng. Hai cái đầu gà được cắt ra găm vào hai cây tre buộc hai bên, phía sau chòi của Ông, Bà Trời, mỏ há ra, hướng lên trời.

Hai ông trợ tế thì chuẩn bị những công việc khác như đặt một thau nước đặt trước chòi Ông, Bà Trời, sửa sang lại các tượng chim, thú và các bẫy cho ngay ngắn, trang trí chòi và xung quanh cho hoàn chỉnh. Cũng trong lúc này, đội chiêng ngồi vào vị trí phía sau Aê Dậu, còn Aê Dậu lại ngồi sau Aê Tuân. Toàn bộ số gà được làm lông và luộc xong được cho hết vào một cái mâm để trước chòi Ông, Bà Trời.

Đến giờ hành lễ, trong khi dàn chiêng tấu tên nhè nhẹ thì Aê Tuân ngâm nga khấn. Hai ông trợ tế ngồi hai bên. Bài khấn rất dài với nội dung đại thể là mời thần Mưa và các vị thần linh về chứng giám lòng thành của buôn làng. Buôn làng mong ước mưa thuận gió hòa. Việc trồng trỉa, săn bắn, thu hoạch được thuận lợi. Trong buôn làng nhà nào cũng heo đầy dưới sàn, gà chạy đầy sân, trong kho đầy thóc lúa, cà phê. Người trong buôn làng luôn mạnh khỏe, yêu thương giúp đỡ lẫn nhau. Cuộc sống của buôn làng ngày càng khấm khá, yên bình...

Cúng xong, Aê Tuân và hai ông trợ tế làm các động tác dọn cỏ, đốt rác chờ mưa. Sau đó, họ bưng thau nước vảy lên trên đất tượng trưng cho mưa. Sau đó, Aê Tuân lấy cây nhọn chọc lỗ còn 1 ông trợ tế thì lấy ống lúa giống trong "kho" làm động tác tra hạt (giống như bà con Ê Đê trỉa bắp, lúa trên rẫy), ông trợ tế kia thì tiếp tục vảy nước (để thay mưa). Tiếp đó, họ ra chỗ có các con chim, thú gỗ và các bẫy đánh nhẹ vào các chốt, lẫy của bẫy mô phỏng lại việc các con chim, thú bị mắc, sập bẫy. Xong, họ đến bên cái tổ ong giả dưới tán cây bên cạnh làm động tác đốt ong lấy mật. Toàn bộ các "sản vật" thu được sau đó đều đem vào chứa trong "kho".

Aê Tuân (bên phải) cùng ông trợ tế mô phỏng động tác trỉa lúa.

Lễ cúng xong xuôi, toàn bộ số gà được đem về lại nhà Aê Dậu và chế thành những món ăn truyền thống. Tại đây, bà con tập trung uống rượu cần nói chuyện thân mật, vui vẻ. Dàn chiêng lúc này đã được bổ sung cho đủ số và tấu lên những bài rất rộn ràng, phấn khởi.

Lễ cầu mưa của buôn Ea Nãih nói riêng, người Ê Đê nói chung ngoài việc phản ánh rất rõ hoạt động lao động sản xuất rất đặc thù của người Tây Nguyên còn cho thấy lòng yêu lao động và tính nhân văn sâu sắc của người Ê Đê. Đây cũng chính là một không gian sống của nhiều giá trị văn hóa truyền thống của người Ê Đê. Trên góc độ vật chất thì cho dù trồng cà phê, lúa, bắp hay hồ tiêu, kể cả cao su, điều... thì  mưa vẫn luôn gắn liền với đời sống của bà con

Nguyễn Trọng

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文