Vỡ đập thủy điện Đakrông 3: Người dân vẫn chưa được đền bù

Sáng 16/10, chúng tôi đã có buổi làm việc với ông Trần Quang Chiến, Bí thư Huyện ủy Đakrông (Quảng Trị) xung quanh vụ vỡ đập thủy điện Đakrông 3. Trả lời câu hỏi, công trình thủy điện Đakrông 3 chính thức khởi công xây dựng đến nay đã gần 2 năm, nhưng hiện tại vẫn còn 13 hộ dân sinh sống trong lòng hồ; vậy nguyên nhân của vấn đề này như thế nào? Ông Chiến thẳng thắn: “Về quản lý Nhà nước, cũng như trách nhiệm của chính quyền, ngành chức năng địa phương đối với người dân ở đó là có sự thiếu sót”.

Chúng tôi hỏi bà Hồ Thị Hoa, Phó Chủ tịch UBND xã Tà Long: “Báo CAND đã thông tin, thủy điện Đakrông 3 do Công ty cổ phần Thủy điện Trường Sơn (trụ sở TP Đồng Hới, Quảng Bình) làm chủ đầu tư. Trong quá trình xây dựng có việc khảo sát, đền bù, di dời dân ở trong khu vực bị ảnh hưởng đến nơi an toàn. Tuy nhiên, còn 13 hộ dân phía chủ đầu tư cho rằng sau khi công trình tích nước lòng hồ vận hành điện sẽ không gây ảnh hưởng đến nhà cửa của bà con mà chỉ ảnh hưởng đến hoa màu, đất đai sản xuất, do đó chỉ lập phương án đền bù đối với những thiệt hại này?”.

Bà Hồ Thị Hoa bức xúc: “Thiết kế công trình và xây dựng nó ra làm sao là quyền của chủ đầu tư sau khi dự án của họ đã được xem xét, cấp phép. Do đó, mỗi khi chủ đầu tư cam kết với địa phương 13 hộ dân trên không cần thiết phải di dời nhà cửa, thì địa phương chỉ biết nghe vậy. Nhưng thực tế ngay sau khi công trình tích nước, vận hành điện vào giữa tháng 9/2012, thì mực nước ở đó đã dâng lên rất cao, gây ngập úng hoa màu của 13 hộ dân. Vì thế, ngày 21/9/2012, bà con ở Pa Hy đã có đơn kiến nghị gửi UBND xã. Theo đó, UBND xã đã gửi báo cáo sự việc này tới UBND huyện. Nhưng xã đã không nhận được hồi âm của huyện. Đến rạng sáng 7/10, trời mưa rất to, sau đó đập của thủy điện Đakrông 3 đã bị vỡ...”.

Trở lại việc tích nước lòng hồ công trình thủy điện Đakrông 3, chúng tôi được biết ngoài Sở Công thương tỉnh Quảng Trị, chủ đầu tư cũng đã gửi thông báo này tới UBND huyện Đakrông, nhưng chính quyền, ngành chức năng ở đây đã không đi kiểm tra. Khi hỏi lý do, ông Lê Đắc Quỳ, Phó Chủ tịch UBND huyện Đakrông trả lời: Việc đó cũng như phương án di dời dân nếu để xảy ra sự cố là trách nhiệm của chủ đầu tư (?!). Chúng tôi không đi sâu vào vấn đề này, tuy nhiên Bí thư Huyện ủy Đakrông cũng đã thấy, việc không kiểm tra tích nước, không xây dựng phương án di dân để đề phòng sự cố xấu, hay việc đến thời điểm hiện tại vẫn còn 13 hộ dân trong lòng hồ… là do có sự sai sót của chính quyền, ngành chức năng huyện.

Hiện trường vỡ đập thủy điện Đakrông 3.

Ông Trần Quang Chiến, Bí thư Huyện ủy Đakrông cho biết thêm: “Khi đập thủy điện Đakrông 3 bị vỡ, sau ông Phạm Văn Hùng (Phó Chủ tịch huyện) là tôi có mặt tại hiện trường. Tại đây, người quản lý công trình nói với tôi là họ xả nước chứ không phải vỡ đập. Tôi bảo việc này là trong hay ngoài tầm kiểm soát của các anh? Họ bảo tôi là trong tầm kiểm soát của họ. Tuy nhiên, theo quan sát của tôi lúc đó thì con đập này chắc chắn đã bị vỡ”.

Ông Chiến nói: “Sông Đakrông từ Km2 đến Km34 đang gánh trên mình 4 công trình thủy điện. Nếu họ (các chủ đầu tư thủy điện-PV) cứ ngăn, rồi tích trong khi chất lượng công trình như thế (như chất lượng công trình thủy điện Đakrông) thì hậu quả của nó là khôn lường. Hiện, huyện đã có văn bản gửi tỉnh, đề nghị cơ quan chuyên môn cấp tỉnh kiểm tra, có phương án xử lý và yêu cầu chủ đầu tư xử lý con đập bị vỡ nói trên, đảm bảo an toàn cho dân trong vùng có khả năng bị ảnh hưởng, nhất là vùng hạ du”. Về trách nhiệm đền bù thiệt hại, ông Chiến cho biết: Huyện đã có buổi làm việc với Công ty cổ phần Thủy điện Trường Sơn, yêu cầu họ giải trình nguyên nhân vỡ đập và thống kê, bồi thường thiệt hại cho dân.

Chúng tôi nêu câu hỏi, Công ty cổ phần Thủy điện Trường Sơn đã giải trình với huyện nguyên nhân vỡ đập? Ông Chiến nhấn mạnh: “Công ty có bao biện thế nào, thì việc vỡ đập chắc chắn là do chất lượng công trình không đảm bảo. Trong báo cáo gửi tỉnh, chúng tôi cũng đã đề nghị nên có một đơn vị độc lập tiến hành kiểm tra chất lượng công trình trên. Còn về thiệt hại của dân là do công ty chịu trách nhiệm hoàn toàn. Rất may là mới thiệt hại về tài sản, chứ thiệt hại về người thì lãnh đạo địa phương có tội lớn với dân. Đây là bài học đắt giá về quản lý”.

Nói là Công ty cổ phần Thủy điện Trường Sơn chịu trách nhiệm đền bù thiệt hại cho dân, nhưng khi chúng tôi liên lạc làm việc với ông Nguyễn Thanh Hải, Tổng Giám đốc Công ty thì ông Hải đều bấm máy bận, hoặc chỉ trả lời: “Bận họp”. Trong khi đó, Phó Chủ tịch UBND xã Tà Long, bà Hồ Thị Hoa, khẳng định: Đến thời điểm hiện tại, Công ty cổ phần Thủy điện Trường Sơn vẫn chưa tiến hành đền bù thiệt hại cho người dân ở địa phương