Xăng dầu tăng giá, hàng trăm tàu thuyền nằm bờ
Mỗi năm, vào thời điểm này cửa biển Đà Rằng, TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên tấp nập đông vui bởi tàu thuyền hối hả nối đuôi nhau ra vào cảng cá phường 6 và Đông Tác để bán cá, lấy lương thực, thực phẩm và nhiên liệu cho một chuyến ra khơi.
Năm nay, đang vào thời vụ đánh bắt nhưng hàng trăm tàu thuyền phải neo đậu nằm bờ. Không riêng ở Phú Yên mà ngư dân các tỉnh ven biển khu Nam Trung Bộ đang lâm vào cảnh lao đao khốn khó…
Bước vào một lán trại nhỏ ở cảng cá Đông Tác, phường Phú Đông, TP Tuy Hòa, tôi bắt gặp một nhóm ngư dân đang ngồi than vắn, thở dài.
Anh Nguyễn Văn Hùng (45 tuổi), trú ở khu phố 6, phường Phú Đông đã có 30 năm gắn bó với nghề biển tâm sự: "Gia đình tui có hai chiếc tàu mang số đăng kiểm PY-91009 và 91079 chuyên hành nghề đánh bắt cá ngừ đại dương hơn 9 năm nay, chưa bao giờ gặp khó khăn như bây giờ, nhiên liệu dầu DO, đá cây, lương thực, thực phẩm đều tăng cao, trong khi giá sản phẩm cá ngừ đại dương tụt xuống, nên không mấy ai dám ra khơi".
Hỏi chuyện ngư dân ở đây, được biết một chiếc tàu có công suất từ 90 - 165CV muốn ra khơi phải chuẩn bị ít nhất từ 6.000 - 7.000 lít dầu DO, 200 - 300 cây đá lạnh, vài tạ gạo, mì tôm và thực phẩm cho 10 ngư dân suốt hành trình nửa tháng đến 20 ngày. Giá mỗi lít dầu tại thời điểm này là 14.220 đồng, mỗi cây đá gần 10.000 đồng, một cân gạo loại thường lên tới 7.500 đồng.
Theo anh Hùng, trước đây chi phí cho mỗi chuyến biển 80 triệu đồng, thì nay đã tăng lên gần 120 triệu đồng. Cùng tâm trạng như anh Hùng, ông Lương Công Linh, Phan Đình Thăng - chủ phương tiện PY-1563, PY-1494 đều phải lựa chọn giải pháp cho tàu… nằm bờ, chờ giá cá ngừ đại dương tăng cao mới ra khơi.
Không khác gì ở Phú Yên, ngư dân vùng biển Nha Trang, Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, Phan Rang -Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận cũng đứng trước khó khăn chung. Sáng 5-3, chúng tôi đến cảng cá Vĩnh Trường.
Ông Hoàng Sĩ Tiến - Trưởng BQL cảng cá Vĩnh Trường cho biết: Khi xăng dầu chưa tăng giá, mỗi ngày cảng tiếp nhận từ 9-10 tấn cá, nhưng một tuần nay lượng cá về cảng mỗi ngày chỉ 2-3 tấn. Đến Cửa Bé, phường Vĩnh Trường rồi vòng về Xóm Cồn, phường Xương Huân, ở đâu chúng tôi cũng thấy tàu thuyền nằm bờ hàng loạt.
Ngay cả con tàu Mạnh Hà 06 của Công ty TNHH Mạnh Hà, TP Hồ Chí Minh có cấu trúc và thiết bị hiện đại, nhưng vẫn phải nằm bờ ở Nha Trang hơn một tuần rồi.
Thuyền trưởng Lê Quang Hà cho biết, mỗi chuyến biển một tháng, tàu Mạnh Hà sử dụng 23.000 lít dầu DO, theo mức giá cũ thì tiền dầu 235 triệu đồng, cộng các khoản khác, tổng phí tổn chừng 300 triệu đồng, chỉ cần đánh bắt đạt được mức khoán 4.500 kg cá ngừ đại dương sẽ thu được 360 triệu đồng, mỗi thuyền viên kiếm được vài triệu. Còn nay giá dầu đã đẩy tổng chi phí tăng lên từ 320-340 triệu đồng, nên tàu Mạnh Hà 06 chưa dám ra khơi.
Tàu thuyền đánh bắt xa bờ phải… nằm bờ đã kéo theo hàng loạt khó khăn khác, chỉ riêng ở cảng cá Đông Tác, đội bốc xếp 46 người do ông Trần Thấn điều hành phải lâm vào tình trạng… thất nghiệp, những hàng quán ở cảng cá cũng ế ẩm, giá hải sản ở các chợ tăng lên so với trước...
Ông Đặng Tấn Sum - chủ doanh nghiệp tư nhân xăng dầu Mười Sum ở đường Nguyễn Văn Linh, phường Phú Lâm, TP Tuy Hòa chuyên cung cấp dầu cho tàu thuyền ở làng biển Đông Tác tâm sự: "Tàu thuyền không ra khơi, nên lượng dầu tôi bán ra mỗi ngày giảm sút nhiều, trong khi đó số tiền mà ngư dân đang treo nợ trên sổ sách ở cửa hàng này hơn 10 tỉ đồng".
Ngoài ra, không ít ngư dân còn phải đối mặt với các khoản nợ vay ngân hàng, nợ vay nóng của tư thương, nhưng trước cảnh tàu thuyền nằm bờ sẽ không tránh khỏi nguy cơ vỡ nợ.
Trao đổi với phóng viên Báo CAND, ông Biện Minh Tâm - Phó Giám đốc Sở Thủy sản Phú Yên cho biết, toàn tỉnh hiện có trên 4.300 tàu thuyền, trong đó có hơn 800 tàu đánh bắt xa bờ. Do xăng dầu tăng giá nên đến thời điểm này chỉ có khoảng 30% tàu thuyền ra khơi. Ngư dân đang cực kỳ khó khăn.
Để tìm lối thoát nợ nần chồng chất, một số ngư dân ở Phú Yên phải bán tàu thuyền. Anh Ngô Văn Phú, ở xã Hòa Hiệp Bắc, huyện Đông Hòa đầu tư con tàu PY-91004 gần 300 triệu đồng, trong đó 1/3 là vốn vay ngân hàng. Sau 4 năm đánh bắt đã bị thua lỗ trên 200 triệu đồng. Thấy không kham nổi trước cơn bão giá dầu, anh Phú đang rao bán tàu với giá… 150 triệu đồng.
Tại cảng cá Đông Tác, những con tàu PY-5144; 90082; 1547; 90181… của các ông Trương Công Hải, Ngô Cao, Lê Văn Nề, Lê Văn Tân cũng đang rao bán với giá rẻ để trả nợ, tìm đường khác mưu sinh. Thế nhưng, trước thực trạng nêu trên thì việc bán tàu không dễ.
Rời làng biển khi cơn bão giá xăng dầu chưa lắng dịu, trên đường về tôi không sao quên được câu nói ẩn chứa nỗi niềm xót xa của lão ngư Đỗ Năm ở làng biển Phú Câu, phường 6, TP Tuy Hòa "Kéo dài cảnh này tui tin chắc không ít ngư dân phải bán nhà để trả nợ"!?