Bài học lớn từ những vụ cháy nhỏ
Thời gian gần đây, bên cạnh các vụ cháy lớn gây thiệt hại về người và tài sản ở TP Hồ Chí Minh còn có nhiều vụ cháy nhỏ nhưng đã được lực lượng tại chỗ dập tắt kịp thời. Điều đó cho thấy tầm quan trọng của việc dập lửa theo phương châm “4 tại chỗ” (lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ, chỉ huy tại chỗ)…
Khoảng hơn 9h ngày 29/7/2025, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP Hồ Chí Minh nhận tin báo cháy nhà dân tại số nhà 1982 đường Huỳnh Tấn Phát, xã Nhà Bè (TP Hồ Chí Minh) nên đã điều động 5 xe chữa cháy cùng 25 CBCS Đội CC&CNCH Khu vực 21 đến hiện trường. Tuy nhiên, khi đến nơi thì ngọn lửa đã được người dân dập tắt. Nguyên nhân được xác định là do chập điện ổ cắm gây cháy.
Khoảng 16h28’ ngày 29/7/2025 xảy ra vụ cháy tại căn nhà nằm trên đường Thành Mỹ, phường Tân Hòa (TP Hồ Chí Minh. Khi Đội CC&CNCH Khu vực 14 huy động 3 xe cùng 24 CBCS đến nơi thì đám cháy đã được Công an phường, an ninh cơ sở và dân quân kịp thời dập tắt. Nguyên nhân là do chập điện xe máy điện gây cháy.
Cùng ngày, vào lúc 20h50’, có tin báo cháy tại cửa hàng trà sữa Maycha ở đường Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận (TP Hồ Chí Minh), Đội CC&CNCH Khu vực 7 triển khai đến hiện trường nhưng người dân cũng đã kịp thời dập tắt. Nguyên nhân vẫn là do chập điện ổ cắm điện.
Mới đây nhất là vào lúc 4h26’ ngày 30/7/2025, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP Hồ Chí Minh nhận được tin báo cháy tại số nhà 564/2/8 đường Thống Nhất, phường An Hội Đông, TP Hồ Chí Minh. Đội CC&CNCH Khu vực 15 huy động 3 xe cùng 22 CBCS đến nơi triển khai lực lượng, phương tiện dập tắt đám cháy vào lúc 5h5’ cùng ngày. Diện tích cháy khoảng 6m2, chất cháy chủ yếu là rác, bao nilon, phế liệu để trước nhà. Trước khi lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp đến người dân ở khu vực này đã dùng bình chữa cháy và vòi nước để chữa cháy ban đầu nên đã phần nào làm chậm quá trình phát triển đám cháy giúp lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp dập tắt nhanh đám cháy.
Theo thống kê, trong năm 2024 trên địa bàn TP Hồ Chí Minh xảy ra 410 vụ cháy thì cháy nhà ở riêng lẻ chiếm 207/410 vụ, và nguyên nhân gây cháy do sự cố hệ thống thiết bị điện chiếm 285/349 vụ, tỷ lệ 81,7%. Nhiều hộ gia đình câu móc, đấu nối điện một cách tùy tiện; luồn dây điện qua mái lá, mái tôn; sử dụng quá nhiều thiết bị điện có công suất lớn chung một công tắc; sạc điện thoại, máy tính, xe đạp, xe máy điện qua đêm…
Do vậy, cần nâng cao ý thức phòng ngừa. Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP Hồ Chí Minh khuyến cáo: Chủ hộ gia đình cần chủ động tìm hiểu để có kiến thức và kỹ năng cơ bản về PCCC; đôn đốc, nhắc nhở thành viên trong hộ gia đình thực hiện quy định của pháp luật về PCCC và nắm vững kiến thức cơ bản về PCCC, thoát nạn, cứu người trong đám cháy, sơ cứu ban đầu. Khi xây dựng nhà phải dự tính đến lối thoát hiểm, nên có 1 cửa chính và 1 cửa thoát hiểm. Đối với nhà dạng ống, nhà liên kề, chia lô thì không sắp xếp vật dụng che chắn, cản trở lối thoát nạn; không lắp đặt biển quảng cáo, lồng sắt, lưới sắt tại các ban công, lô gia của nhà (phần hành lang hướng ra ngoài); tầng sân thượng, mái cần bố trí thông thoáng và có lối lên từ tầng dưới qua các thang cố định và cửa đi; không khóa cửa lối lên mái, trường hợp cửa có khóa, cần quy định vị trí để chìa khóa trong nhà. Đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, chứa hàng hóa, chất nguy hiểm về cháy, nổ nên bố trí tách biệt với nơi ở, sinh hoạt; không sản xuất, kinh doanh chất, hàng hóa dễ cháy, nổ trong ngôi nhà như xăng, dầu, hóa chất dễ cháy, nổ…
Đối với bếp điện (bếp từ, hồng ngoại...), cần bố trí đường dây điện phù hợp với công suất của bếp và có thiết bị đóng, ngắt, bảo vệ (cầu dao, aptomat...). Đối với bếp dầu, thường xuyên lau chùi sạch sẽ; không rót dầu vào bếp khi bếp đang cháy; không dùng xăng làm nhiên liệu cho bếp dầu. Khu vực thờ cúng thì vách, trần nhà nên sử dụng vật liệu không cháy hoặc khó cháy; đèn, bát hương, nến khi thắp cần đặt chắc chắn trên mặt phẳng để tránh bị đổ vỡ, trường hợp đặt trên vật dụng khác thì nên sử dụng vật dụng là loại không cháy hoặc khó cháy (miếng lót bằng kim loại, bát, đĩa, cốc...); không nên thắp đèn hương, nến, đèn cầy khi đi ngủ hoặc không có người ở nhà.
Khi lắp đặt thêm thiết bị tiêu thụ điện, cần tính toán tránh gây quá tải; không nên sử dụng nhiều thiết bị điện trên cùng một ổ cắm; khi lắp đặt các thiết bị điện sinh nhiệt lớn (đèn sưởi, quạt sưởi, lò nướng...), cần có khoảng cách an toàn đến các vật dụng dễ cháy. Tắt các thiết bị điện khi không sử dụng trước khi đi ngủ hoặc ra khỏi nhà.
Khi phát hiện có cháy, nổ xảy ra hãy bình tĩnh suy xét, hô hoán báo động cho tất cả các thành viên trong gia đình biết để mau chóng di chuyển ra ngoài qua lối thoát nạn an toàn hoặc qua lối lên mái, ban công, cửa sổ sang nhà bên cạnh hoặc thoát xuống bằng thang dây; đồng thời báo ngay cho Cảnh sát PCCC và CHCN theo số điện thoại 114. Trong quá trình di chuyển qua đám cháy nên dùng khăn thấm ướt che kín miệng, mũi và cúi thấp người để tránh nguy cơ bị ngạt khói, men theo tường và di chuyển đến nơi an toàn.