Báo động tình trạng dùng điện bẫy chuột khiến người mất mạng

Những cái chết từ thói quen nguy hiểm

Người dân thôn Như Lâm, xã Lạc Phượng (Hải Phòng) vẫn chưa hết bàng hoàng trước cái chết của bà Nguyễn Thị T. (SN 1962). Đó là vào buổi tối 17/4, khi đi qua khu ruộng của ông Nguyễn Ngọc Nhất (SN 1958), bà T. đã không may dẫm phải dây của hệ thống điện được đấu nối từ bình ắc quy và bộ kích điện để “chống chuột”.

Người thân của bà T. kể lại, giọng vẫn chưa hết ám ảnh: “Chỉ cách nhà vài trăm mét, đi thăm ruộng như mọi ngày thôi… Ai ngờ lại xảy ra cơ sự như thế. Đau xót lắm”.

Đau xót không chỉ với gia đình nạn nhân. Với người gây ra vụ việc, đó cũng là bi kịch. Từ một nông dân với mục đích bảo vệ mùa màng, giờ đây ông Nguyễn Ngọc Nhất phải đối diện với vòng lao lý. Hành vi giăng điện bẫy chuột gây chết người của ông Nhất có thể bị xử lý về tội “Giết người” hoặc “Vô ý làm chết người”, tùy thuộc vào nhận thức và mức độ lỗi.

Đáng nói, vụ việc ở xã Lạc Phượng không phải là cá biệt. Chỉ trước đó ít ngày, tại xã Tân Minh, một người dân cũng đã sử dụng điện từ ắc quy để bẫy chuột ngoài đồng đã khiến một người tử vong. Cơ quan Công an đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can về tội “Giết người”.

Lật lại những vụ việc gần đây, một bức tranh đáng lo ngại dần hiện ra. Cụ thể vào đêm ngày 20/2, tại cánh đồng Nhội (xã Nguyễn Lương Bằng), anh Phạm Đức T. (SN 1972) được phát hiện tử vong ngay tại ruộng nhà. Hiện trường cho thấy một hệ thống dây điện được giăng kín bờ ruộng. Người giăng điện – cũng chính là nạn nhân.

Ba ngày sau, tại xã Bắc Thanh Miện, vợ chồng ông Vũ Đình T. và bà Bùi Thị V. tử vong bên bờ ao trước cửa nhà. Một sợi dây điện kéo từ trong nhà ra ao – phương tiện để đánh bắt cá – đã trở thành nguyên nhân cướp đi sinh mạng của cả 2.

Đến tối 6/4, tại xã Tiên Minh, thêm một người đàn ông tử vong ngoài đồng, nguyên nhân ban đầu cũng liên quan đến việc dùng điện bẫy chuột. Những cái chết nối tiếp nhau, ở những địa điểm khác nhau, nhưng cùng một nguyên nhân: Điện được sử dụng một cách tùy tiện trong môi trường không kiểm soát.

Không khó để bắt gặp cảnh người dân giăng dây điện quanh bờ ruộng khi lúa bước vào giai đoạn làm đòng – thời điểm chuột phá hoại mạnh nhất. Với họ, đó là cách “nhanh, gọn, hiệu quả”. Bẫy kiểu này đỡ mất công trông coi, chuột dính là chết.

Nhưng cái “lợi” trước mắt ấy lại tiềm ẩn rủi ro khôn lường. Theo phân tích của cơ quan chức năng, khi điện được đưa ra môi trường mở như đồng ruộng, ao hồ, thì mọi yếu tố an toàn gần như không còn được đảm bảo. Không có rào chắn, không biển cảnh báo, không kiểm soát được người qua lại. Chỉ cần một bước chân vô tình, hậu quả có thể là tính mạng.

Không thể vì bảo vệ mùa màng mà đánh đổi bằng tính mạng con người. Một sợi dây điện giăng ra có thể không chỉ “bẫy chuột”, mà còn trở thành cái bẫy với bất kỳ ai: Người thân, hàng xóm, hay chính người sử dụng. Những bi kịch đã xảy ra không còn là những sự cố riêng lẻ. Đó là hệ quả của một thói quen nguy hiểm kéo dài, của sự chủ quan và thiếu hiểu biết.

Siết chặt từ cơ sở

Mới đây TAND thành phố Hải Phòng đã tuyên phạt bà Vũ Thị Thùy (SN 1959, trú tại xã Nguyên Giáp, Hải Phòng) 3 năm 6 tháng tù giam về tội giết người. Bà Thuỳ đã dùng bình ắc quy nối với bộ kích điện tự chế và dây thép trần bao quanh ruộng lúa nhà mình. Do không đặt biển cảnh báo, một người dân sang thăm ruộng bên cạnh đã bị điện giật tử vong.

TAND thành phố Hải Phòng nhận định nguyên nhân sâu xa của tình trạng này là do nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế, tâm lý chủ quan, coi thường quy định an toàn điện. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền ở một số nơi chưa đủ sâu, việc kiểm tra, xử lý chưa thường xuyên.

Trước thực trạng trên, Đại tá Bùi Trung Thành, Phó Giám đốc Công an TP Hải Phòng cho biết đã chỉ đạo quyết liệt các đơn vị nghiệp vụ và Công an cấp xã vào cuộc. Không chỉ dừng ở điều tra, xử lý các vụ việc cụ thể, lực lượng Công an đồng loạt triển khai tuyên truyền đến từng thôn, từng hộ dân, yêu cầu tuyệt đối không sử dụng điện để bẫy, bắt, diệt chuột dưới bất kỳ hình thức nào.

Tại nhiều địa phương như Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Gia Lộc…, hình ảnh những cuộn dây điện được tháo dỡ, những bình ắc quy được giao nộp đã trở nên quen thuộc hơn trong những ngày gần đây.

Trưởng Công an xã Vĩnh Bảo Thượng tá Phạm Văn Thiệu cho biết: “Chúng tôi đi từng ngõ, gõ từng nhà, giải thích cho người dân hiểu rõ mức độ nguy hiểm và hậu quả pháp lý. Nhiều hộ ban đầu còn e ngại, nhưng khi thấy những vụ việc xảy ra, họ đã tự giác chấp hành”.

Song song với đó, lực lượng Công an tham mưu chính quyền địa phương triển khai các biện pháp hỗ trợ người dân phòng, chống chuột bằng phương pháp an toàn hơn như bẫy cơ học, thuốc sinh học, tổ chức diệt chuột đồng loạt.

Bà Vũ Thị Lan Hương, Phó chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng lưu ý người dân, thay vì sử dụng điện, người dân nên áp dụng tổng hợp các biện pháp diệt chuột an toàn hiệu quả như đánh bắt cơ giới (hun khói, đổ nước...); sử dụng bẫy; chế phẩm sinh học, thuốc hóa học, mồi bả... Bên cạnh đó, duy trì và thành lập các tổ diệt chuột tại các thôn, tổ đội... tổ chức đánh bắt chuột thường xuyên. Khi thăm đồng, bà con nên chủ động mang bảo hộ bằng ủng, găng tay, mũ, đồng thời tránh đi vào buổi tối hoặc sáng sớm để hạn chế rủi ro.

Ngăn chặn tình trạng này, Đại tá Bùi Trung Thành cho rằng không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng, mà còn đòi hỏi sự thay đổi từ mỗi người dân. Hãy nói “không” với bẫy điện và chủ động áp dụng các phương pháp sản xuất an toàn. Bởi hơn ai hết, chính người nông dân hiểu rằng: mùa màng có thể làm lại, nhưng sinh mạng con người thì không. Và sẽ không còn những cánh đồng bình yên, nếu vẫn tiềm ẩn những dòng điện chết người…