Cần đề xuất BHYT chi trả cho phẫu thuật động kinh kháng thuốc mới
Việt Nam hiện có khoảng 710.000 người mắc bệnh động kinh, trong đó có khoảng 213.000 người kháng thuốc, tỉ lệ mắc động kinh hàng năm dao động từ 4 -14 người trong 1.000 dân. Kỹ thuật điều trị động kinh mới mang lại hy vọng chữa khỏi rất lớn cho người bệnh động kinh đã bế tắc nhiều năm, đặc biệt là trẻ em, nhưng chi phí này còn rất cao và chưa được BHYT chi trả.
Chia sẻ tại Hội thảo quốc tế về phẫu thuật động kinh do Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tổ chức ngày 10/12, PGS.TS.BS Đồng Văn Hệ, Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội Phẫu thuật thần kinh Việt Nam cho biết, phần lớn người bệnh động kinh ở nước ta điều trị chưa thực sự bài bản, trong đó một phần bị kháng trị (kháng thuốc) và nhóm bệnh nhân này phải được phẫu thuật. Tuy nhiên, Việt Nam hiện chưa có cách đánh giá thăm dò chính xác liệu người bệnh có cần phẫu thuật hay không và phẫu thuật như thế nào.
“Hội thảo lần này nhấn mạnh vấn đề rất quan trọng là ghi điện não đồ xâm lấn, tức là đặt điện cực trong não để phát hiện ổ động kinh, nguyên nhân co giật, phát hiện tại sao người bệnh đã điều trị bằng thuốc nhưng không hiệu quả và đưa ra kế hoạch tiếp theo có phẫu thuật hay không và phẫu thuật như thế nào, làm thế nào để mang lại hiệu quả cao nhất cho người bệnh”, PGS Hệ cho biết.
Hiện nay, tỷ lệ trẻ em mắc bệnh động kinh chiếm tới 30 - 40% người bệnh động kinh tại Việt Nam. Động kinh kháng thuốc gặp ở khoảng 30 % bệnh nhân động kinh. Theo Chủ tịch Hội Phẫu thuật thần kinh Việt Nam, những bệnh nhân này vẫn co giật dù chụp cộng hưởng từ, chụp PET, điện não đồ và nghĩ rằng sẽ bó tay, không làm gì được hơn. Nhưng không phải vậy, qua hội thảo hôm nay, nhóm người này sẽ thực hiện biện pháp điện não đồ xâm lấn - đặt điện cực, sau đó ghi điện não đồ và sẽ tìm được lý do để giải quyết điều trị khỏi bệnh cho họ.
“Hội thảo quy tụ các chuyên gia hàng đầu trong và ngoài nước, về mặt tổng thể đối với bệnh lý đông kinh trên toàn quốc là rất quan trọng. Các chuyên gia đưa ra vấn đề thăm dò động kinh có xâm lấn, điều này rất quan trọng cho sự phát triển chung của điều trị bệnh động kinh, giúp chẩn đoán cho người bệnh và định hướng điều trị cho người bệnh hiệu quả”, PGS Hệ nhấn mạnh.
Hiện nay, phẫu thuật động kinh có xâm lấn mới thực hiện được một vài ca ở Việt Nam và ở phía Bắc chưa thực hiện được ca nào. Phương pháp này giúp xác định được nguyên nhân động kinh, xác định ổ động kinh khi người bệnh dùng các loại thuốc 10-20 năm không khỏi mà vẫn co giật (có người hàng chục cơn co giật mỗi ngày), chụp chiếu hàng trăm lần, mất nhiều tiền mà không ra bệnh. Khi thực hiện phẫu thuật đặt điện cực trong não sẽ giải đáp được các câu hỏi này.
“Nếu làm tốt số lượng người bệnh phải thực hiện biện pháp này rất nhiều, sẽ giúp cho rất nhiều người khỏi bệnh, trở về cuộc sống bình thường”, PGS.TS Đồng Văn Hệ nói.
Theo PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, với các cơ quan khác, khi chức năng suy kiệt, con người có thể cấy ghép, thay thế. Nhưng não bộ thì không thể ghép, không thể “thay mới”, mọi can thiệp đều phải dựa trên nguyên tắc bảo tồn tối đa các chức năng sống còn.
Điều đó khiến phẫu thuật thần kinh nói chung và phẫu thuật động kinh nói riêng trở thành một lĩnh vực khó khăn, đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối.
Phẫu thuật động kinh ngày càng là giải pháp cứu cánh cho bệnh nhân động kinh kháng thuốc và việc xác định chính xác vùng sinh cơn là yếu tố quyết định thành công.
Kỹ thuật điện não xuyên nhu mô - đặt điện cực sâu ghi điện não - đã chứng tỏ là một công cụ giá trị, với tỷ lệ thành công cao trong việc xác định vùng cơn và tỷ lệ biến chứng thấp (khoảng 1–2%).
Xu hướng áp dụng kỹ thuật điện não xuyên nhu mô đang gia tăng trên toàn cầu, đặc biệt ở các trung tâm chuyên sâu tại Mỹ, châu Âu, Trung Quốc, Ấn Độ.
Tại Việt Nam, với sự phát triển của ngành ngoại thần kinh và điện sinh lý thần kinh, điện não xuyên nhu mô là hướng phát triển quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phẫu thuật động kinh, giúp nhiều bệnh nhân thoát khỏi cơn co giật và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Tuy nhiên, theo PGS.TS Đồng Văn Hệ, chi phí cho kỹ thuật này hiện rất cao, khoảng vài trăm triệu/ca. Hiện kỹ thuật này chưa được BHYT chi trả. Các chuyên gia cho rằng, cần đề xuất BHYT xem xét chi trả cho kỹ thuật mới này để tăng tỷ lệ người bệnh động kinh được chữa khỏi, đặc biệt là người bệnh có thu nhập thấp, người nghèo.