Gìn giữ văn hóa cố đô từ những lễ hội đầu Xuân
Vào những ngày đầu Xuân Quý Mão 2023, nhiều địa phương ở tỉnh Thừa Thiên-Huế đã tổ chức các lễ hội đặc sắc thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự, qua đó góp phần gìn giữ, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống ở vùng đất cố đô.
Sáng 30/1 (mùng 9 tháng Giêng), tiếng trống hội vật tại đình làng Thủ Lễ (thị trấn Sịa, huyện Quảng Điền) vang lên báo hiệu khai màn lễ hội vật truyền thống tại địa phương này. Trong tiếng hò reo cổ vũ của đông đảo khán giả, các đô vật bước lên sới vật để thi đấu. Theo quy định, đô vật nào vật đối thủ “lấm lưng trắng bụng” sẽ giành chiến thắng.
Các cao niên làng Thủ Lễ cho hay, hội vật truyền thống của làng được tổ chức từ thời chúa Nguyễn để chọn ra những trai tráng khỏe mạnh để bảo vệ đất nước. Trải qua hàng trăm năm, đến nay người dân địa phương vẫn duy trì tổ chức hội vật vào dịp đầu Xuân với ước vọng một năm mới sức khỏe, bình an.
Ngoài hội vật Thủ Lễ, hàng năm đến mùng 10 tháng Giêng, hội vật làng Sình (xã Phú Mậu, TP Huế) cũng được tổ chức thu hút đông đảo đô vật thuộc các lứa tuổi ở địa bàn tỉnh tham gia. Người dân xứ Huế vẫn truyền tụng câu ca “Dù ai đi đó đi đây. Ngày 10 hội vật nhớ quay về Sình” để nhắc nhở nhau đến ngày mùng 10 tháng Giêng hàng năm trở về làng Sình, xã Phú Mậu xem hội vật. Hội vật không chỉ mang tinh thần thượng võ, có ý nghĩa cầu chúc cho năm mới may mắn, mưa thuận gió hòa mà còn là dịp để địa phương chọn ra những đô vật xuất sắc để tham gia các giải đấu vật toàn quốc.
Trong khi đó, sau 2 năm phải tạm dừng do ảnh hưởng dịch bệnh COVID-19, năm nay hội đu tiên ở xã Điền Hòa đã được chính quyền địa phương tổ chức vào ngày mùng 2 Tết Quý Mão gồm 3 nội dung đơn nam, đơn nữ và đôi nam nữ thu hút 9 đơn vị tham gia. Ông Nguyễn Đăng Phúc, Chủ tịch UBND xã Điền Hòa cho hay, đu tiên là trò chơi dân gian không thể thiếu trong dịp Tết cổ truyền của người dân ở địa bàn xã. Hội đu tiên vào dịp đầu Xuân mang lại không khí rộn ràng, tươi vui, hướng đến năm mới nhiều may mắn, thành công. Với ý nghĩa này nên suốt nhiều năm qua, địa phương đã nỗ lực gìn giữ, duy trì và tổ chức lễ hội truyền thống này. Nhờ thế nên hội đu tiên đã trở thành lễ hội đặc sắc của tỉnh Thừa Thiên-Huế mỗi dịp Tết đến.
Vào dịp đầu năm mới Quý Mão, tại nhiều làng, xã ở tỉnh Thừa Thiên-Huế còn tổ chức lễ hội bài chòi truyền thống, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương. Bên di tích cầu ngói Thanh Toàn (xã Thủy Thanh, thị xã Hương Thủy), nhiều du khách nước ngoài thích thú khi được các bà, các chị là người dân địa phương nơi đây hướng dẫn cách tham gia chơi bài chòi. Sau khi tham gia trò chơi, người thắng cuộc còn được trao tặng phần thưởng khiến du khách rất thích thú.
Sở VH-TT tỉnh Thừa Thiên-Huế cho hay, ngoài các hội vật, đu tiên, bài chòi, vào ngày 30/1, đơn vị đã tổ chức khai hội đền Huyền Trân Xuân Quý Mão tại Trung tâm Văn hóa Huyền Trân (phường An Tây, TP Huế). Với chủ đề “Ngưỡng vọng tiền nhân”, lễ hội đền Huyền Trân gồm chuỗi các hoạt động phong phú, mang nhiều ý nghĩa thể hiện giá trị văn hóa Huế và những khát vọng, quyết tâm nỗ lực xây dựng địa phương ngày càng phát triển, xứng tầm là trung tâm văn hóa du lịch đặc sắc, thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam.
Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu văn hóa Huế, hiện tỉnh Thừa Thiên- Huế là một trong những địa phương có số lượng lễ hội nhiều nhất cả nước với hàng trăm lễ hội lớn, nhỏ khác nhau. Nét đẹp lễ hội truyền thống ngày đầu Xuân vẫn đang được người dân gìn giữ, phù hợp với thuần phong mỹ tục của dân tộc và phần lớn các lễ hội diễn ra trên địa bàn tỉnh đảm bảo được mục tiêu bảo tồn, phát huy giá trị lễ hội, tránh nguy cơ mai một. Đặc biệt trong đó, có nhiều lễ hội trở thành sản phẩm du lịch văn hóa thu hút đông đảo du khách, nhất là vào dịp lễ, Tết.
Ông Nguyễn Văn Phúc, Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Thừa Thiên-Huế cho biết thêm, việc phục dựng và tái hiện lại các nghi lễ và trò chơi cung đình cùng các lễ hội truyền thống, các sinh hoạt ý nghĩa trong dịp Tết, đầu Xuân đã góp phần gìn giữ, bảo tồn nét đẹp bản sắc văn hóa truyền thống của người Việt. Các lễ hội đã tạo nên không khí vui xuân, thu hút khách du lịch đến Huế du lịch và du xuân. Hiện tỉnh Thừa Thiên-Huế đã chuyển tổ chức Festival Huế theo hướng bốn mùa và các lễ hội vào dịp Tết, đầu Xuân đang được cơ quan chức năng hệ thống lại, tổ chức quy mô, bài bản hơn nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của lễ hội, đồng thời nâng tầm thành sản phẩm du lịch đặc sắc để phục vụ du khách khi đến với Cố đô.