Hà Nam sẵn sàng cho ngày chính quyền cơ sở chuyển mình số
Từ ngày 1/7/2025, Hà Nam sẽ chính thức có 33 đơn vị hành chính cấp xã mới đi vào hoạt động sau khi hoàn tất việc sắp xếp theo Nghị quyết số 50/NQ-HĐND. Không chỉ là thay đổi về địa giới hành chính, đây còn là bước đột phá trong cải cách bộ máy chính quyền theo hướng tinh gọn, hiện đại, số hóa thực hiện cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về tổ chức chính quyền hai cấp, gắn liền với định hướng chuyển đổi số toàn diện theo Nghị quyết số 57-NQ/TW và Đề án 06 của Chính phủ.
Gấp rút nhưng bài bản – Bắt đầu từ dữ liệu
Những ngày đầu tháng 6, không khí chuẩn bị cho “ngày chuyển mình” ở các xã, thị trấn trở nên khẩn trương. Tại huyện Bình Lục địa phương có số xã sáp nhập nhiều nhất toàn tỉnh công việc kiểm kê, lập mục lục hồ sơ, rà soát tài sản công và đặc biệt là số hóa dữ liệu hành chính đang diễn ra hết sức nghiêm túc.
Tại xã Đồng Du, chị Bạch Thị Thủy, công chức của UBND xã cho biết: “Toàn bộ hồ sơ hành chính được lập chỉ mục và số hóa để chuyển sang hệ thống điều hành điện tử chung của xã mới Bình Lục. Đây là bước chuẩn bị không thể thiếu nếu muốn vận hành mô hình chính quyền số hiệu quả, liền mạch sau ngày 1/7”.
Đặc biệt, việc sắp xếp lần này không đơn thuần là hợp nhất địa giới, mà là tái cấu trúc quản trị cấp xã trên nền dữ liệu số. Việc mọi tài liệu, hồ sơ, dữ liệu tài chính, hành chính được chuẩn hóa theo cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia không chỉ giúp quá trình chuyển tiếp diễn ra suôn sẻ, mà còn mở đường cho mô hình chính quyền vận hành “không giấy tờ”, “không xếp hàng”, “không chồng chéo”.
Là một trong những tỉnh đi đầu cả nước về thực hiện Đề án 06 đặc biệt là ở cấp xã, Hà Nam đã coi đây là "bệ đỡ" để tổ chức lại chính quyền trên nền tảng số. Ngay từ cuối năm 2024, lực lượng Công an xã chính quy đã được huy động vào cuộc cùng với các phòng ban chuyên môn, đảm nhiệm việc cập nhật, điều chỉnh dữ liệu dân cư sau sáp nhập, cấp đổi căn cước công dân (CCCD) gắn chip và mã định danh điện tử cho người dân ở các xã bị thay đổi địa giới.
Tại thị trấn Bình Mỹ đơn vị hành chính mới được thành lập từ ba địa phương cũ, ông Nguyễn Trung Tuấn, Chủ tịch UBND thị trấn, chia sẻ: “Chúng tôi coi việc chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ công nghệ, mà là thay đổi tư duy quản lý. Toàn bộ thủ tục hành chính sẽ được tiếp nhận và xử lý trên hệ thống điện tử. Từ khâu nộp hồ sơ đến trả kết quả, người dân sẽ không cần đến trụ sở nếu không thực sự cần thiết”.
Điểm đặc biệt là sau sáp nhập, các dịch vụ công trực tuyến được đẩy lên mức độ 4, đồng bộ với ứng dụng VNeID và Cổng Dịch vụ công quốc gia. Mỗi công dân là một danh tính số duy nhất – được định danh, xác thực từ dữ liệu dân cư và liên kết với các hệ thống tài chính, y tế, giáo dục, an sinh xã hội… Điều này sẽ giúp mô hình chính quyền điện tử thực sự phục vụ “đúng người, đúng nhu cầu, đúng thời điểm”.
Công an xã – “trạm kết nối số” ở cơ sở
Không còn Công an cấp huyện, lực lượng Công an xã chính quy trở thành “xương sống” bảo đảm an ninh trật tự, đồng thời là hạt nhân thúc đẩy thực thi chính quyền số từ cơ sở. Ở các huyện như Lý Nhân, Thanh Liêm, Duy Tiên…, hình ảnh những cán bộ Công an “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng nhân khẩu” để cập nhật thông tin dân cư không còn xa lạ. Đó là nền tảng để cập nhật các thay đổi về hộ khẩu, nhân khẩu, tình trạng pháp lý… sau sáp nhập, đồng thời bảo đảm việc quản lý hành chính không bị gián đoạn.
Chỉ huy Công an xã Thanh Tân (huyện Thanh Liêm) cho biết: “Chúng tôi đang hỗ trợ người dân đăng ký, xác thực định danh điện tử, khai thác các tiện ích của VNeID để không bị động sau khi các xã hợp nhất. Chỉ khi dữ liệu dân cư chính xác và đồng bộ, chính quyền mới có thể phục vụ dân hiệu quả trên môi trường số”.
Bên cạnh đó, Công an xã còn phối hợp với cán bộ tư pháp, hộ tịch, địa chính để số hóa toàn bộ giấy tờ liên quan đến đất đai, nhân thân, hộ tịch… hướng tới quản trị dựa trên dữ liệu, thay vì hồ sơ giấy như trước. Việc giảm số lượng xã không có nghĩa là giảm chất lượng phục vụ. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng chính quyền kiến tạo lấy người dân làm trung tâm. Trong quá trình sáp nhập, Hà Nam không chỉ đơn thuần tinh gọn bộ máy mà đang tạo dựng một hệ sinh thái quản trị mới: số hóa – kết nối – thông minh – hiệu quả.
Lãnh đạo Tỉnh ủy Hà Nam chia sẻ: “Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã phải gắn với đổi mới mô hình tổ chức, phương thức hoạt động, cải cách hành chính, và đặc biệt là ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số. Chúng ta không chỉ giảm đầu mối mà phải nâng chất lượng điều hành, tinh thần phục vụ và mức độ hài lòng của người dân trong kỷ nguyên mới”.
Ngày 1/7/2025 không chỉ là mốc thời gian đánh dấu sự thay đổi về địa giới hành chính. Với Hà Nam, đó còn là thời điểm khởi đầu cho một mô hình chính quyền mới nơi mỗi dữ liệu dân cư là một “viên gạch số” để dựng xây mô hình quản trị hiện đại. Trong đó, vai trò của lực lượng Công an, dữ liệu dân cư, định danh số và Đề án 06 là những “hệ trục” không thể thay thế.
Từ sáp nhập để tinh gọn, từ dữ liệu để hiện đại hóa, từ Công an xã để giữ trật tự và dẫn đường chuyển đổi Hà Nam đang vững bước trên hành trình hiện thực hóa chính quyền thông minh từ gốc rễ cơ sở.