Hạn chót tháo gỡ “cái bẫy” cát bồi tại khu vục cửa cảng La Gi, Lâm Đồng

Cửa biển La Gi là cửa sông mở trực tiếp ra biển Đông, chịu tác động mạnh của sóng, gió và dòng chảy ven bờ; địa hình cửa biển hẹp, luồng tàu ngắn, đáy luồng thường xuyên bồi lắng và biến đổi phức tạp, được đánh giá là một trong những cửa biển nguy hiểm, được ví như "cái bẫy" đối với tàu, thuyền ra vào, nhất là mùa bấc (từ tháng 10 - tháng 2-3 năm sau).

Chỉ tính từ ngày đầu năm 2026 đến nay, khu vực cửa cảng La Gi đã xảy ra 5 vụ lật tàu thuyền, trong đó có vụ lật tàu nạo vét của một đơn vị thi công nạo vét đến đây để thực hiện việc nạo vét.

Vụ thứ nhất xảy ra vào tối 2/1. Tàu cá mang số hiệu BTh 85945 TS gồm 4 lao động đang vào cửa cảng La Gi sau chuyến biển thì bị sóng to đánh chìm. 3 thuyền viên nhảy ra khỏi tàu cá và bơi vào bờ an toàn, còn anh Trần Đức Thái (SN 2010) mất tích. Đến sáng 4/1 thì thi thể của anh Thái được tìm thấy.

Tiếp đó vào ngày 9/1, tàu cá mang số hiệu BTh 81046TS có công suất 22CV khi đang vào cửa cảng La Gi thì bị chìm. Tàu cá này do ông T.T.L làm chủ kiêm thuyền trưởng điều khiển. Rất may, các thuyền viên trên tàu đã kịp thời bơi vào bờ nên không xảy ra thiệt hại về người.

Ngày 12/1, một đơn vị thi công đã đưa phương tiện đến khu vực cửa cảng La Gi để nạo vét, thông luồng, đem đến sự hứng khởi và kỳ vọng lớn cho các ngư dân, bởi gần 2 năm qua, cửa cảng này bị bồi lấp nghiêm trọng. Tuy nhiên khi chưa kịp thực hiện việc nạo vét, thông luồng thì tàu nạo vét cũng đã gặp nạn. Tàu Khánh Giang 14 có số đăng ký CT.10493, dài 28m, nặng 18.6 tấn... Thiệt hại ước tính khoảng 1 tỷ đồng.

Sự việc khiến tiến độ nạo vét cửa cảng La Gi bị ảnh hưởng. Nỗi lo tàu chìm khi ra vào cửa cảng vẫn ngày một gia tăng.

Vụ việc tiếp theo xảy ra vào khoảng 5h sáng 1/2. Tàu cá BTh 85234TS, công suất 33Cv, trên tàu có 5 lao động, đang di chuyển vào cửa cảng La Gi, thuộc phường Phước Hội, thì bất ngờ bị chìm. Bốn thuyền viên đã kịp thời nhảy khỏi tàu và được các phương tiện hoạt động gần khu vực cứu đưa vào bờ an toàn. Riêng ông V.V.H, thuyền trưởng kiêm chủ tàu, bị sóng cuốn trôi. Nạn nhân sau đó được phát hiện nổi lên tại khu vực Hòn Bà, phường La Gi. 

Hai ngày sau, ngày 3/2, đến lượt tàu cá mang số hiệu BTh 96383TS, công suất 200Cv, trên tàu có 15 lao động hành nghề lặn gặp nạn. Tàu cá do ông T.T (SN 1972, ngụ phường Tiến Thành) làm chủ tàu kiêm thuyền trưởng. Tàu xuất bến lúc 5h20 cùng ngày tại cảng La Gi. Khoảng 25 phút sau, khi vừa ra đến cửa cảng, tàu cá bị sóng to đánh chìm. Rất may toàn bộ 15 thuyền viên đã kịp thời nhảy khỏi tàu, được các phương tiện hoạt động gần khu vực cứu vớt và đưa vào bờ an toàn. Vụ việc tuy không thiệt hại về người nhưng gây thiệt hại lớn về tài sản.

Ông Huỳnh Thanh Quốc Việt - Chủ tịch UBND phường Phước Hội, Lâm Đồng xác nhận cho rằng, nguyên nhân xảy ra các vụ việc trên là do vào mùa bấc, khu vực trên thường xảy ra gió lớn, kèm theo đó là việc cát từ cửa sông Dinh đổ ra, bồi lấp khiến dòng chảy bị thu hẹp khiến tàu cá ra vào gặp nhiều rủi ro, đặc biệt trong điều kiện gió lớn, sóng to…

Những vụ lật, chìm tàu xảy ra liên tiếp càng cho thấy việc sớm nạo vét, chỉnh trang luồng lạch và nghiên cứu lại kết cấu cửa cảng La Gi là yêu cầu cấp thiết. Tình trạng cát bồi lấp tại cửa biển La Gi đang gây khó khăn nghiêm trọng cho tàu thuyền ra vào, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Giải pháp chính hiện nay là nạo vét luồng lạch, kết hợp các biện pháp công trình như kè chắn sóng và quản lý dòng chảy để hạn chế bồi lấp tái diễn.

Theo lãnh đạo UBND phường Phước Hội, dự án nạo vét thông luồng cửa cảng La Gi do Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng làm chủ đầu tư. Các cơ quan chức năng cũng đang tiến hành khảo sát, đánh giá lại thiết kế họng kè tại cửa cảng. Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Lâm Đồng đã có lập hồ sơ, thủ tục và có công văn gửi lãnh đạo tỉnh và các sở, ban, ngành liên quan để thực hiện việc nạo vét. Dự án nạo vét cũng đã được UBND tỉnh và các sở, ban, ngành phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Theo kế hoạch, dự án dự án nạo vét thông luồng cửa biển La Gi được khởi công ngày 17/6/2025, thời gian thực hiện hợp đồng là 60 ngày. Tuy nhiên, do một vài yếu tố khách quan, trong đó có việc sáp nhập đơn vị hành chính, dự án bị chậm trễ. Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Lâm Đồng đã ký phụ lục hợp đồng gia hạn thời gian thi công cho nhà thầu trong tháng 12/2025, thời gian thực hiện trong tháng 2/2026 và hoàn thành trong tháng 5/2026.

Nhưng để đảm bảo tính bền vũng, lâu dài về biện pháp giải quyết bồi lấp cửa biển, Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Lâm Đồng đã có thủ tục xin gia hạn thời gian thực hiện dự án.

Ban Quản lý các Cảng cá tỉnh Lâm Đồng đã đề nghị các sở, ngành xem xét nghiên cứu, khảo sát, lập dự án điều chỉnh kè Tả ngạn cửa biển La Gi cho phù hợp điều kiện thực tế khu vực trên, có biện pháp giải quyết triệt để tình trạng bồi lấp cửa biển. Ngày 4/2, ông Nguyễn Hồng Hải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, khẩn trương kiểm tra, chỉ đạo tổ chức triển khai dự án, yêu cầu hoàn thành trong tháng 3/2026, chịu trách nhiệm trực tiếp trước chủ tịch UBND tỉnh về tiến độ, kết quả thực hiện.

Chậm nạo vét một ngày, người dân La Gi lại phải sống trong sợ hãi ngày đó.