Huế lan tỏa tình yêu quê hương bằng cách đưa di sản vào trường học

Đưa lịch sử đến gần hơn với học sinh

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) TP Huế và Trung tâm Bảo tồn Di tích (BTDT) Cố đô Huế vừa tiếp tục ký bản ghi nhớ hợp tác về chương trình giáo dục di sản trên địa bàn sau gần 7 năm triển khai mang lại hiệu quả rõ nét. Đây là một trong những mô hình giáo dục đặc thù, góp phần đưa các giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật của di sản Cố đô Huế vào trường học một cách hệ thống, sinh động và hiệu quả.

Mới đây, trung tuần tháng 4/2026, trong không gian của Cơ Mật Viện (Đại Nội Huế), Trung tâm BTDT Cố đô Huế và Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế phối hợp cùng Trường THPT Hai Bà Trưng và Nguyễn Huệ tổ chức chương trình giáo dục di sản với chủ đề “Cải cách của Hoàng đế Minh Mạng”. Chương trình được thiết kế sinh động, giúp học sinh không chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động mà còn được trực tiếp trải nghiệm thông qua hai phần thi chính. Đó là trò chơi vận động “Chấn hưng đất nước”, đây là một chuỗi thử thách liên hoàn được xây dựng dựa trên các nội dung cải cách tiêu biểu của vua Minh Mạng. Hoạt động này không chỉ giúp các em học sinh rèn luyện thể chất, tăng cường tinh thần đồng đội mà còn là cách để tiếp cận kiến thức lịch sử và di sản một cách chủ động và sáng tạo.

Đối với phần thi trò chơi trí tuệ “Rung chuông tri thức - Nhà cải cách kiệt xuất” là tích hợp kiến thức liên môn, giúp học sinh củng cố hiểu biết về triều Nguyễn và những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời vị vua Minh Mạng. Hoàng đế Minh Mạng (trị vì từ 1820 - 1841) được biết đến là một trong những nhà cải cách tiêu biểu nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Với tầm nhìn chiến lược sâu rộng, ông đã thực hiện những cải cách toàn diện trên nhiều lĩnh vực, trong đó nổi bật nhất là cải cách hành chính, tạo nên một dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển của dân tộc…

Thông qua chuỗi hoạt động trải nghiệm này, Ban tổ chức mong muốn đưa lịch sử đến gần hơn với các bạn trẻ. Từ những bài học lịch sử về sự sáng tạo và quyết tâm của tiền nhân, thế hệ trẻ hôm nay được tiếp thêm động lực để học tập nghiêm túc, rèn luyện tư duy sáng tạo và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến cho quê hương, đất nước.

Bồi đắp tình yêu văn hóa, quê hương trong bạn trẻ

Giám đốc Sở GD-ĐT TP Huế Nguyễn Tân cho biết, trong giai đoạn 2020–2025, chương trình giáo dục di sản đã xây dựng và triển khai 25 chủ đề với nội dung phù hợp từ bậc học mầm non cho đến phổ thông trung học. Các hoạt động được tổ chức linh hoạt, kết hợp giữa học tập trên lớp với trải nghiệm thực tế tại các điểm di tích. Đáng chú ý, chương trình còn phối hợp với chuyên gia Andrea Teufel (Hội Bảo tồn Di sản Văn hoá Fulda, Đức - GEKE) triển khai thêm 3 chủ đề trải nghiệm sáng tạo tại khu vực Điện Phụng Tiên – Đại Nội Huế, gồm: “Tô màu di sản”, “Trò chơi trí nhớ nghệ thuật” và “Sáng tạo 3D”. Qua đó, học sinh được tiếp cận di sản theo hướng trực quan, sáng tạo, khơi dậy khả năng tư duy và cảm thụ nghệ thuật.

Thông qua các hoạt động tham quan di tích, trải nghiệm văn hóa – nghệ thuật truyền thống và chương trình ngoại khóa, giáo dục di sản đã thu hút đông đảo học sinh và giáo viên tham gia. Trong 3 năm (từ 2022–2025), toàn thành phố đã tổ chức 1.790 đoàn với 190.000 lượt học sinh và giáo viên, chiếm khoảng 66% tổng số học sinh toàn thành phố.

Bên cạnh hoạt động trải nghiệm, công tác giáo dục di sản còn được triển khai đồng bộ trong chương trình chính khóa. Thực hiện chương trình Giáo dục phổ thông 2018, Sở GD-ĐT TP Huế đã biên soạn nội dung giáo dục địa phương từ lớp 1 đến lớp 12, trong đó các chủ đề về di tích, danh nhân và nghệ thuật dân gian Huế chiếm từ 30–40% thời lượng. Nội dung này được tích hợp liên môn trong các môn như Lịch sử và Địa lí, Ngữ văn, Nghệ thuật. Đến nay 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn đã đưa vào kế hoạch giảng dạy.

Bên cạnh đó, nhiều hoạt động ngoại khóa và mô hình câu lạc bộ cũng được tổ chức đa dạng, tạo môi trường học tập sinh động, hấp dẫn. Đặc biệt, việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục di sản với kho học liệu số, video, hình ảnh 3D và mô hình “tham quan bảo tàng ảo” đã mở rộng cơ hội tiếp cận cho học sinh, nhất là tại các khu vực vùng sâu, vùng xa…

Theo Giám đốc Sở GD-ĐT TP Huế, giáo dục di sản đã từng bước khẳng định hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng giáo dục địa phương, bồi đắp tình yêu văn hóa Huế và ý thức gìn giữ bản sắc cho học sinh. Trong giai đoạn 2026-2030, TP Huế tiếp tục triển khai các chương trình giáo dục di sản - văn hóa - nghệ thuật đến các cơ sở giáo dục ở các cấp học, duy trì và phát triển phong trào “Trường học gắn liền với di sản”. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục di sản và nghệ thuật thông qua xây dựng thư viện điện tử, kho dữ liệu số, phát triển ứng dụng học tập, tổ chức các sự kiện trực tuyến, thúc đẩy các dự án học tập liên môn theo định hướng STEM và triển khai đề tài nghiên cứu khoa học về chuyển thể truyện kể.

Cùng với đó, ngành giáo dục sẽ nâng cao chất lượng các hoạt động trải nghiệm gắn với làng nghề truyền thống, phát triển các câu lạc bộ về bảo tồn di sản; nhân rộng giáo dục kỹ năng ẩm thực, kỹ năng gia chánh phù hợp với từng cấp, bậc học; phát huy mô hình “Nghệ nhân cùng em đến trường”... Đặc biệt, định hướng cho các em tăng cường giao lưu văn hóa quốc tế thông qua nghệ thuật truyền thống, mở rộng cơ hội để học sinh hội nhập thông qua di sản, tham gia các sân chơi quốc tế và hướng đến xây dựng các sáng kiến như dự án “Đại sứ di sản trẻ”…

“Chương trình giáo dục di sản là cầu nối quan trọng giữa di sản và thế hệ trẻ. Việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, kết hợp ứng dụng công nghệ số đã góp phần làm “sống lại” di sản theo cách gần gũi, hấp dẫn hơn với học sinh. Thông qua giáo dục di sản, chúng tôi kỳ vọng mỗi học sinh sẽ trở thành một “đại sứ văn hóa”, góp phần lan tỏa và bảo tồn giá trị di sản Huế trong cộng đồng”, ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm BTDT Cố đô Huế chia sẻ.