Khai thác theo mô hình cặp sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành
Bộ Xây dựng vừa có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về phương án khai thác Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Tân Sơn Nhất và Cảng HKQT Long Thành sau khi Cảng HKQT Long Thành đi vào hoạt động. Theo đó, phương án được thống nhất đề xuất là giữ nguyên mô hình khai thác đã được phê duyệt trong Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đầu tư xây dựng Cảng HKQT Long Thành giai đoạn 1, thay vì chuyển toàn bộ các chuyến bay quốc tế về Long Thành như một trong các phương án được thảo luận trước đó.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, phương án được phê duyệt tại Quyết định số 1777/QĐ-TTg ngày 11/11/2020 xác định mô hình khai thác đồng thời cho hai sân bay theo sự điều phối của nhà nước. Cụ thể, Cảng HKQT Long Thành sẽ đảm nhận vai trò là cảng hàng không cửa ngõ quốc tế chính, khai thác 80% các chuyến bay quốc tế và 10% các chuyến bay nội địa. Đối với đường bay quốc tế, Cảng HKQT Long Thành sẽ phục vụ toàn bộ các đường bay từ 1.000km trở lên, các đường bay khác sẽ do hãng hàng không lựa chọn. Về nội địa, sân bay này dự kiến vận chuyển 10 - 12% sản lượng trên đường bay trục Hà Nội/Đà Nẵng - TP Hồ Chí Minh.
Cảng HKQT Tân Sơn Nhất sẽ khai thác 20% các chuyến bay quốc tế và 90% các chuyến bay nội địa. Các đường bay quốc tế tại Tân Sơn Nhất sẽ là các đường bay dưới 1.000km, tập trung vào các thị trường như Thái Lan, Campuchia và Lào, chiếm khoảng 15 - 17% tổng khai thác quốc tế đến khu vực TP Hồ Chí Minh.
Tỷ lệ khai thác quốc tế - nội địa tại mỗi cảng sẽ được nhà nước chủ động điều phối theo từng thời kỳ và các tiêu chí phân chia sẽ được xem xét lại sau 5 năm đầu khai thác thực tế.
Theo Bộ Xây dựng, trong quá trình chuẩn bị khai thác, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đã thuê tư vấn quốc tế là Liên danh Sân bay Incheon (Tư vấn IAC). Tư vấn IAC đã nghiên cứu và kiến nghị một phương án khác, đó là chuyển toàn bộ các chuyến bay quốc tế thường lệ từ Cảng HKQT Tân Sơn Nhất về Cảng HKQT Long Thành. Mục tiêu của phương án này là để thuận tiện cho công tác quản lý, tối ưu hóa nguồn lực và phát triển Long Thành thành một cảng hàng không trung chuyển lớn trong khu vực.
Tuy nhiên, trên cơ sở kiến nghị này, Bộ Xây dựng đã chỉ đạo Cục Hàng không Việt Nam (Cục HKVN) và ACV nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng, tham khảo kinh nghiệm thực tế từ các cặp cảng hàng không quốc tế trên thế giới như Incheon - Gimpo (Hàn Quốc) hay Narita - Haneda (Nhật Bản). Một quá trình tham vấn rộng rãi đã được tổ chức, bao gồm các hội thảo, đối thoại với chuyên gia trong và ngoài nước, các hãng hàng không, doanh nghiệp logistics và các tổ chức quốc tế như Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), đồng thời lắng nghe ý kiến của người dân và dư luận.
Sau quá trình nghiên cứu và tham vấn, Cục HKVN và ACV đã thống nhất báo cáo Bộ Xây dựng lựa chọn phương án phân chia khai thác như mục tiêu ban đầu của dự án đã được phê duyệt. Bộ Xây dựng khẳng định việc chuẩn bị tốt cho công tác khai thác Cảng HKQT Long Thành là bước quan trọng, trong đó có việc tổ chức khai thác hiệu quả giữa hai sân bay, đặc biệt là lộ trình chuyển giao để đảm bảo phát huy hiệu quả đầu tư ngay từ những ngày đầu.