Những comment tàn ác, thất đức

Việc Trung tá CSGT Lao Hoàng Hải hy sinh khi đang làm nhiệm vụ ở Thái Nguyên ngày 4/2 do va chạm giữa xe ben và xe tải một lần nữa cho thấy mức độ hiểm nguy mà các chiến sỹ buộc phải đối mặt hằng ngày, những mất mát mà họ chấp nhận để trả giá cho bình yên của người dân. Cái chết của Trung tá Hải là nỗi đau khiến nhịp sống hối hả ngày cận Tết như chậm lại một nhịp với những cái cúi đầu mặc niệm.

"Máu người đổ xuống giữ bình an/ Người lính giao thông trút hơi tàn/ Vợ góa con côi đau xé ruột/ Đồng đội nghẹn ngào lệ chứa chan", lời thơ đau xót của một người dân khi chia sẻ trên mạng đã nhận được sự đồng cảm của rất nhiều đồng bào. Nhưng không ngờ, bên cạnh lời chia buồn và nước mắt, có không ít bình luận đầy độc địa, mỉa mai, thậm chí xúc phạm người đã khuất.

Công an tỉnh Thái Nguyên đã xử phạt hai chủ tài khoản Facebook ("Thái Nguyên Hunter" và "Triệu Sơn") có bình luận xúc phạm uy tín, danh dự chiến sỹ hy sinh. Có thể sẽ có thêm những án phạt khác nữa, vì những bình luận kiểu như vậy xuất hiện khá nhiều, không chỉ từ 2 người này.

Một tai nạn giao thông đã trượt dài thành tai nạn đạo đức và cho thấy sự xấu xí về tâm hồn, nhân phẩm của một bộ phận cư dân mạng, khi có thể buông lời cay nghiệt về người đã khuất.

Núp sau bàn phím để ném ra những lời xúc phạm cán bộ CSGT hy sinh khi đang phục vụ cộng đồng là hành vi vừa vô ơn, tàn nhẫn, vô cảm vừa hèn. Không gian mạng tạo ra cảm giác ẩn danh giả tạo, khiến một số người tưởng rằng nói gì cũng được, xúc phạm ai cũng không sao, bởi người bị tổn thương không đứng trước mặt mình. Sự ẩn danh giả tạo cũng bào mòn khả năng biết xấu hổ, thứ rào cản đạo đức quan trọng ngăn người ta làm điều xấu.

Tai nạn ngoài đời đã cướp đi sinh mạng của một cán bộ CSGT đang làm nhiệm vụ và một người dân vô tội. Nhưng trên mạng, một cái chết khác cũng đang diễn ra: Cái chết của lòng trắc ẩn và khả năng phân biệt đúng sai.

Không ít người a dua gõ ra những lời mỉa mai cay độc, cười cợt tàn nhẫn xuất phát từ tâm lý oán giận khi bản thân vi phạm luật và bị cảnh sát giao thông xử phạt. Không muốn chấp nhận mình sai, họ đổ lỗi cho người khác, tự coi mình là nạn nhân bị bắt nạt, tích tụ ấm ức, tạo thành sự thù ghét đối với lực lượng thực thi pháp luật và tìm lối xả độc hại nhất bằng những bình luận tàn nhẫn dành cho cán bộ CSGT hy sinh. Đó là một dạng tâm lý trả đũa lệch lạc, méo mó.

Xúc phạm CSGT hy sinh không chỉ là biểu hiện suy đồi đạo đức mà còn vi phạm pháp luật. Án phạt của cơ quan chức năng đối với 2 Facebooker kể trên cũng là lời cảnh báo cho nhiều người dùng mạng khác đang không nhận thức rõ ranh giới giữa tự do ngôn luận và gây tổn hại cho người khác, nhất là với người đã mất, khiến thân nhân của họ phải gánh chịu nỗi đau kép - mất người thân và bị tổn thương tinh thần.

Trên không gian mạng, nghịch lý đáng sợ đang diễn ra: Một số người ngày càng dễ dãi với cái ác, cái xấu khi hăm hở like, share những bình luận, bài đăng độc hại, lệch chuẩn, kích thích cảm xúc tiêu cực; trong khi lại vô cảm với nỗi đau. Xúc phạm chiến sỹ qua đời, cười cợt trước cái chết là bước qua một ranh giới mà xã hội lành mạnh không thể chấp nhận.

Không có sự tôn trọng tối thiểu trước cái chết của người khác, không biết ơn sự hy sinh của lực lượng đang phục vụ cộng đồng, xã hội sẽ trượt dài vào sự tàn nhẫn, vô cảm. Khi nhân tính và đạo đức bị bào mòn trên từng dòng bình luận, tai nạn lớn nhất không còn nằm trên mặt đường, mà nằm ngay trong cách chúng ta đối xử với nhau.

Xin trích dẫn câu thơ của một cư dân mạng dành cho những kẻ tưởng mình là anh hùng bàn phím nhưng thực tế lại là tội nhân bàn phím này: "Làm người phải giữ lấy chữ Tâm/ Đừng để miệng đời tiếng 'thú cầm'/ Nén nhang chưa thắp, xin đừng nói/ Khẩu nghiệp ngàn năm, họa khôn lường".

Tất nhiên, kiểu bình luận vô đạo đức, ác độc kể trên không đại diện cho cộng đồng mạng và dư luận xã hội. Phần lớn người dân tiếc thương, đau xót và nghiêng mình trước sự hy sinh của Trung tá Hải, cũng như phản ứng mạnh trước những lời xúc phạm uy tín, danh dự người đã khuất. Việc Công an tỉnh Thái Nguyên xử phạt hai chủ tài khoản nhận được sự đồng thuận, ủng hộ rất lớn từ người dân. Điều đó cho thấy những giá trị nền tảng của xã hội văn minh thực sự bền vững, đó là xã hội tôn trọng con người và thượng tôn pháp luật.