Những khó khăn, vướng mắc trong cải cách thủ tục hành chính ở TP Hồ Chí Minh

Theo UBND TP Hồ Chí Minh, trong quý I/2026, TP Hồ Chí Minh tiếp nhận 1.279.110 hồ sơ, trong đó hồ sơ trực tuyến chiếm hơn 1 triệu. Thành phố đã giải quyết 1.099.745 hồ sơ, với tỷ lệ đúng hạn đạt 99%. Đây là con số cho thấy sự cải thiện đáng kể về hiệu quả xử lý, giảm tình trạng trễ hạn, kéo dài.

Việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến tiếp tục được mở rộng, tổng số hồ sơ thực hiện qua dịch vụ công trực tuyến đạt 1.182.161 hồ sơ, trong đó có 711.248 hồ sơ toàn trình. Đồng thời, thành phố đã đảm bảo 100% TTHC đủ điều kiện được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính, một bước tiến quan trọng trong việc tạo thuận lợi cho người dân.

Song song, thành phố đẩy mạnh rà soát, đơn giản hóa TTHC. Đã có 432 TTHC được rà soát với thành phần hồ sơ được thay thế bằng dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành. Việc “số hóa” này giúp giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Cơ chế một cửa, một cửa liên thông tiếp tục được củng cố. Thành phố đã xây dựng và áp dụng 1.644 quy trình nội bộ giải quyết TTHC; đồng thời triển khai hệ thống đánh giá sự hài lòng của người dân thông qua ứng dụng VNeID. Việc này góp phần tăng tính minh bạch, nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức.

Ngoài ra, nhiều mô hình, sáng kiến cải cách TTHC mang tính đột phá đã được triển khai. Tiêu biểu như chatbot tra cứu TTHC của Sở Quy hoạch – Kiến trúc; mô hình “Alo! Trung tâm Phục vụ hành chính công xin nghe”; hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến tại nhà; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chứng thực bản sao… không chỉ nâng cao hiệu quả công việc mà còn cải thiện trải nghiệm của người dân.

Để có kết quả đó, ngay từ đầu năm, thành phố đã ban hành hàng loạt văn bản chỉ đạo nhằm kiểm soát TTHC, đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị. Trong công tác hoàn thiện thể chế, thành phố đã thực hiện đánh giá tác động đối với 23 TTHC tại 3 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời tham gia ý kiến 11 dự thảo khác. Đồng thời công bố, công khai TTHC tiếp tục được thực hiện đầy đủ, kịp thời.

Từ ngày 15/12/2025 đến 14/3/2026, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành 77 quyết định công bố danh mục 1.026 TTHC, gồm 133 thủ tục mới, 698 thủ tục được sửa đổi, bổ sung và 183 thủ tục bị bãi bỏ. Hiện toàn Thành phố có 2.207 TTHC đang áp dụng, trong đó 1.821 TTHC cấp tỉnh và 378 TTHC cấp xã.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác cải cách TTHC tại TP Hồ Chí Minh vẫn đối mặt với không ít khó khăn, đặc biệt trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ tháng 7/2025. Một trong những vướng mắc lớn là hệ thống thông tin giải quyết TTHC dùng chung của các bộ, ngành chưa hoàn thiện, chưa vận hành chính thức. Điều này khiến dữ liệu tiếp nhận, giải quyết hồ sơ không được tổng hợp tập trung, gây khó khăn trong công tác theo dõi, giám sát và điều hành. Thực tế cho thấy, nhiều hệ thống còn phát sinh lỗi, hoạt động không ổn định, thậm chí gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình xử lý hồ sơ tại cơ sở.

Việc tái cấu trúc quy trình TTHC theo hướng khai thác dữ liệu số cũng gặp nhiều trở ngại. Theo yêu cầu của Chính phủ, các bộ, ngành phải công bố quy trình TTHC đã tái cấu trúc và phạm vi dữ liệu được sử dụng thay thế giấy tờ. Tuy nhiên, đến nay, nhiều đơn vị chưa hoàn thành, khiến địa phương thiếu căn cứ để triển khai thống nhất.

Bên cạnh đó, sự thiếu đồng bộ giữa quy trình do bộ, ngành ban hành và quy trình nội bộ của địa phương cũng gây lúng túng trong thực hiện. Trong khi địa phương đã xây dựng quy trình phù hợp thực tiễn, thì một số hệ thống lại mặc định áp dụng quy trình chung, dẫn đến chồng chéo, không thống nhất.

Một số bất cập kỹ thuật cụ thể cũng được chỉ ra. Chẳng hạn, hệ thống của Bộ Xây dựng cấu hình ngày hẹn trả kết quả rơi vào ngày nghỉ; hệ thống của Bộ Nông nghiệp và Môi trường chưa hỗ trợ theo dõi trạng thái hồ sơ hiệu quả, chưa phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương. Những vấn đề này tuy mang tính kỹ thuật nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của người dân và hiệu quả công việc của cán bộ.

Ngoài ra, việc thiếu thống nhất trong quy định về lưu trữ hồ sơ điện tử cũng là rào cản. Một số lĩnh vực vẫn phải duy trì song song hồ sơ giấy để đảm bảo tính pháp lý, làm giảm hiệu quả của quá trình số hóa.

Trước những khó khăn, vướng mắc nêu trên, UBND TP Hồ Chí Minh đã kiến nghị các bộ, ngành Trung ương sớm hoàn thiện hệ thống thông tin giải quyết TTHC dùng chung; công bố đầy đủ quy trình TTHC đã tái cấu trúc; đồng thời ban hành hướng dẫn thống nhất về xây dựng và áp dụng quy trình nội bộ.

Thành phố cũng đề xuất hoàn thiện khung pháp lý cho việc sử dụng hồ sơ điện tử thay thế hồ sơ giấy, nhằm tạo điều kiện đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải quyết TTHC.