Tăng cường kết nối liên vùng từ 5 dự án đường sắt đô thị do TP Hồ Chí Minh triển khai

Các tuyến đường sắt đô thị (ĐSĐT) được HĐND thành phố thông qua gồm, tuyến Suối Tiên - thành phố mới Bình Dương; tuyến trung tâm TP Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một; tuyến kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ; tuyến Thủ Thiêm - Long Thành và tuyến kéo dài tuyến Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính Đồng Nai - sân bay quốc tế Long Thành.

Theo ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, tuyến đường sắt Suối Tiên - Thành phố mới Bình Dương đã được xác định trong quy hoạch của Bình Dương thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Hướng tuyến bắt đầu tư vòng xoay trung tâm Thành phố mới Bình Dương, chạy ra đường Hùng Vương, tới cao tốc Mỹ Phước Tân Vạn để vào Depot Long Bình.

Tuyến Trung tâm TP Hồ Chí Minh - Thủ đầu Một có hướng tuyến từ Thủ Dầu Một đến đường Hùng Vương, đường Phạm Ngọc Thạch, ra QL13 đến cầu Vĩnh Bình và kết nối với tuyến ĐSĐT số 3 của thành phố để sử dụng depot Hiệp Bình Phước. Mục tiêu của việc kết nối tuyến này với tuyến ĐSĐT số 3 Hiệp Bình Phước - An Hạ là để tạo ra trục hành lang xuyên tâm thành phố nhằm mở rộng mạng lưới ĐSĐT và góp phần giảm tải cho tuyến QL13.

Tuyến kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ có hướng tuyến đi theo đường 3/2 đến khu du lịch Chí Linh, đường Vũng Tàu - Bình Châu, đường ven biển, đường 55 và QL51. Tuyến này có phương án kết nối với sân bay quốc tế Long Thành cùng các khu vực dọc tuyến với trung tâm phường Vũng Tàu nhằm thúc đẩy phát triển du lịch ven biển cũng như góp phần hình thành trung tâm logistisc cấp quốc gia, khu thương mại tự do Cái Mép - Thị Vải.

Với tuyến ĐSĐT Thủ Thiêm - Long Thành, theo ông Bùi Xuân Cường, trong quyết định phê duyệt mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 ban hành ngày 29/10 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã chấp thuận đưa tuyến này vào quy hoạch và điều chỉnh thành ĐSĐT. Hướng tuyến bắt đầu từ ga Thủ Thiêm, đi song song bên phải với cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây và đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Sau đó hướng tuyến rẽ phải, vượt đường Vành đai 3, đi song song về bên trái đường Vành đai 3, vượt sông Đồng Nai, tiếp tục bám theo đường Vành đai 3, tuyến rẽ tài vào giải phân cách Tỉnh lộ 25B để đi vào  sân bay quốc tế Long Thành. Mục tiêu đặt ra với tuyến ĐSĐT này là giải quyết nhu cầu cấp bách về kết nối giữa TP Hồ Chí Minh, giữa sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất với sân bay quốc tế Long Thành. Vì vậy đây là 1 trong 6 đoạn, tuyến ĐSĐT nằm trong danh mục được ưu tiên đầu tư hoàn thành trước năm 2030.  

Đến nay tuyến kéo dài tuyến Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính Đồng Nai và sân bay quốc tế Long Thành cũng đã được xác định trong quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Hướng tuyến bắt đầu từ ga S0 Tân Vạn của TP Hồ Chí Minh, vượt sông Đồng Nai và đi dọc theo QL1, kết nối vào nhà ga SC ở trung tâm hành chính mới của Đồng Nai. Sau đó tuyến đi theo hành lang quy hoạch tuyến đường sắt Biên Hòa - Long Thành, dọc theo đường Tình 771, ngang qua cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành để kết nối vào ga SA rồi đi vào sân bay quốc tế Long Thành. Tổng chiều dài tuyến này khoảng 41,4km, trong đó đoạn chạy trên địa bàn TP Hồ Chí Minh chỉ có 1,1km.

Ngoài tuyến ĐSĐT Thủ Thiêm - Long Thành được đưa vào danh sách sớm ưu tiên đầu tư, các tuyến còn lại được TP Hồ Chí Minh dự kiến đầu tư trong giai đoạn 2026-2030 và giai đoạn tiếp theo bằng hình thức đầu tư công hoặc đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Thông tin về tình hình thực hiện các dự án ĐSĐT trên địa bàn vào 8 vừa qua, ông Phan Công Bằng, Trưởng BQL ĐSĐT TP Hồ Chí Minh đã xác nhận, ngày 15/8 UBND thành phố đã giao BQL ĐSĐT làm chủ đầu tư tuyến ĐSĐT thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên; tuyến ĐSĐT số 2 Thủ Dầu Một - trung tâm TP Hồ Chí Minh. Trong đó, dự án ĐSĐT thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên có chiều dài 29km, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 46.725 tỷ đồng; tuyến trung tâm TP Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một có chiều dài gần 21,9km, tổng mức đầu tư khoảng 50.425 tỷ đồng…

Trong kỳ họp HĐND cuối cùng của năm 2025, HĐND thành phố thống nhất chủ trương giao UBND TP Hồ Chí Minh là cơ quan có thẩm quyền thực hiện dự án ĐSĐT Thủ Thiêm - Long Thành đi qua 2 địa phương là TP Hồ Chí Minh và Đồng Nai theo phương thức đối tác công tư.