Thở máy, hôn mê, nguy kịch do thuốc lá điện tử
Tuần nào Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai cũng tiếp nhận bệnh nhân ngộ độc thuốc lá điện tử vào cấp cứu, chủ yếu là thanh, thiếu niên. Không chỉ gây tâm thần, thuốc lá điện tử đang giết dần giới trẻ với hàng loạt bệnh tật, đặc biệt thuốc lá điện tử pha trộn ma tuý.
Để trà trộn dễ dàng hơn, thuốc lá điện tử còn được nguỵ trang dưới hộp sữa Milk và nhiều dụng cụ như chiếc bút, bật lửa, thỏi son. Các chuyên gia y tế đều cho rằng, cần phải cấm ngay thuốc lá thế hệ mới để cứu một thế hệ tương lai của đất nước.
Hai thanh niên ngộ độc thuốc lá điện tử đang được cấp cứu điều trị ở Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai đều hút thuốc lá điện tử hơn 1 năm nay. Nữ bệnh nhân 22 tuổi (Hà Nội) nhập viện trong tình trạng hoảng hốt, sững sờ, vã mồ hôi, mất khả năng giao tiếp. Theo gia đình bệnh nhân, sau khi hút thuốc lá điện tử, cô gái xuất hiện tình trạng rối loạn ý thức và không nói chuyện. Vài ngày thấy con có hiện tượng lạ, gia đình đã đưa đi khám.
Nằm điều trị cùng là nam thanh niên 17 tuổi (Hà Nội), nhập viện trong tình trạng ngộ độc nicotine nặng. Theo chia sẻ từ gia đình, nam sinh hút cả thuốc lá thông thường và thuốc lá điện tử hơn 1 năm nay. Gần đây, gia đình phát hiện cậu học sinh mua những “hộp sữa” Milk và Lavie về sử dụng, sau đó thay đổi tính tình, hay cáu bẳn, co giật, kích thích nên được đưa tới bệnh viện. TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, hộp sữa Milk chính là là bộ hút của thuốc lá điện tử, nam sinh mua trên mạng về sử dụng và phải nhập viện với triệu chứng ngộ độc nicotine nặng.
BS Nguyên cũng đưa ra rất nhiều trường hợp vào điều trị do ngộ độc thuốc lá đện tử như mạch máu bị vôi hoá; rối loạn ý thức, co giật, kích thích, tiêu cơ vân, suy thận, nhịp tim chậm; nhiều ca đột quỵ não, trong đó có cả bệnh nhân nữ 26 tuổi, thậm chí cả người sắp bước vào tuổi trung niên…
“Thuốc lá điện tử rất nhiều tác hại, nicotine là hoá chất nhân tạo tổng hợp, là nơi chứa chấp ma tuý thế hệ mới, cần sa tổng hợp, cỏ Mỹ… Thành phần hóa chất, ma túy của thuốc lá điện tử phức tạp hơn rất nhiều so với thuốc lá truyền thống. Đặc biệt, sự xuất hiện của nicotine thế hệ thứ 4, gọn nhẹ, khó tháo mở và hít nhiều lần hơn so với thế hệ 1,2,3. Nhất là sử dụng nicotine dạng muối thay cho dạng tự do trước đó”, BS Nguyên lo ngại. Chuyên gia chống độc cũng cho hay, hút thuốc lá điện tử ở tuổi 14 dẫn tới tăng nguy cơ hút thuốc lá thông thường ở tuổi 17. Số lượng bệnh mới do thuốc lá điện tử phức tạp và nhiều hơn rất nhiều so với thuốc lá truyền thống.
Hiện, thuốc lá điện tử có hơn 400 thương hiệu với khoảng 15.000 hương liệu từ trên 1.200 nhà cung cấp. Ước tính mỗi tháng có thêm 10,5 thương hiệu và 242 hương liệu mới, đang thu hút và đầu độc giới trẻ. Với những tên gọi, mùi vị cực kỳ hấp dẫn như: “làn sóng dưa hấu”, “bùa tình yêu”,… và các hoá chất với số lượng khổng lồ, thay đổi liên tục, đang đánh vào thị hiếu của giới trẻ khiến lứa tuổi này ngày càng sa đà vào con đường nghiện thuốc.
Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) cho biết, theo nghiên cứu về sức khoẻ thanh thiếu niên Việt Nam của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2019, tỉ lệ hút thuốc lá điện tử ở nhóm 13-17 tuổi chiếm 2,6%; năm 2022 ở nhóm 13-15 tuổi là 3,5%. Chỉ sau 3 năm, tỉ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh đã gia tăng một cách đáng kể.
Theo Giám đốc Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai, do chưa có phác đồ chính thức điều trị thuốc lá điện tử, vì vậy, 75% những ca nhập viện phải thở oxy; 22% thở máy không xâm nhập; 26% phải đặt ống thở và một số ca phải sử dụng ECMO; 25-58% các ca để lại xơ phổi mức độ khác nhau; rối loạn khuếch tán kéo dài tới ít nhất 2 tháng sau khi ra viện. Lo ngại lớn hơn nữa khi người sử dụng ma tuý trong thuốc lá điện tử có nguy cơ dùng ma túy gấp 3,5 lần so với người không hút. Do vậy, các chuyên gia y tế đều cho rằng, cần ngay lập tức cấm lưu thành thuốc lá điện tử, cấm hoàn toàn, không thử nghiệm, không cần đánh giá, theo dõi.
Phân tích về điều này, BS Nguyên cho hay, thuốc lá điện tử trộn ma tuý thế hệ mới, hít vào đường hô hấp gần như hấp thu 100% giống như tiêm thẳng vào tĩnh mạch. Đây là mối lo hiện hữu cho từng gia đình khi “giặc” đã đến nhà. “Phải quyết liệt cấm ngay để giải cứu cho con cháu mình. Nếu Quốc hội ban hành Nghị quyết cấm thuốc lá thế hệ mới, sẽ cứu được cả một thế hệ thanh, thiếu niên. Lợi ích tích luỹ qua nhiều năm, không phải tiêu tốn tiền bạc, nhân lực để điều trị…”, BS Nguyên kiến nghị.