Tiến sĩ kể chuyện làm giáo dục ngày đầu giải phóng

16:44 23/04/2025

Kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước, Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Cao Minh Thì (nguyên Giám đốc Sở giáo dục - Đào tạo TP Hồ Chí Minh) lại bồi hồi nhớ lại những ngày tháng 4 của năm 1975, ông trở lại miền Nam tiếp quản Sài Gòn và bắt tay vào công cuộc “trồng người” những năm đầu giải phóng.

“Có phải bò tôi cũng vào miền Nam”

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng tại Cần Thơ, khi vừa học xong lớp tiểu học và đang là anh bộ đội thuộc biên chế của Trung đoàn Tây Đô thì một ngày cuối tháng 11/1954 Cao Minh Thì nhận lệnh tập kết miền Bắc.

Trở thành học sinh miền Nam trên đất Bắc, Cao Minh Thì xuất sắc thi đỗ vào Khoa vật lý của trường Đại học sư phạm Hà Nội và được giữ lại trường làm giảng viên vào năm 1960. Mặc dù có công việc và gia đình ổn định ở Hà Nội nhưng thầy giáo Cao Minh Thì vẫn luôn nung nấu trong lòng ý muốn đi B vì nỗi nhớ miền Nam luôn nóng bỏng trong tim. Năm 1964, ông làm đơn gửi Ban Thống nhất Trung ương trình bày nguyện vọng của mình nhưng được trả lời “không đi B, chuẩn bị sang Liên Xô nghiên cứu sinh”.

PGS.TS Cao Minh Thì (bên phải) thời điểm làm Giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo TP Hồ Chí Minh.

Tạm gác lại nỗi niềm khắc khoải về quê hương miền Nam, thầy giáo Cao Minh Thì lên tàu sang Liên Xô. Sau 4 năm miệt mài học tập, nghiên cứu, cuối cùng ông đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Vật lý tại trường Đại học tổng hợp Lomonoxop với 40/40 phiếu đồng ý công nhận của toàn hội đồng. 

Tháng 2/1975, TS. Cao Minh Thì vẫn đang trong quá trình dưỡng bệnh ở Hà Nội thì ông Hồ Trúc, Thứ trưởng Bộ Đại học đến thăm và truyền đạt chủ trương: “Chuẩn bị đi Nam, đi được không?” Mừng quá, TS. Thì trả lời ngay: “Bây giờ có phải bò tôi cũng đi”.  

Ngày 25/4/1975, đoàn cán bộ đi tiếp quản lên chuyến bay từ sân bay Gia Lâm vào Đà Nẵng. Sau hai ngày nghỉ lại, đoàn di chuyển bằng xe ô tô trên Quốc lộ 1A thẳng tiến vào Nam. “Tôi nhớ rõ không khí của Sài Gòn ngày giải phóng hân hoan khó tả. Buồn vui lúc đó nhiều lắm. Ngày chiến thắng nghĩ đến hòa bình, mình được sống trong đất nước thống nhất rồi. Tôi gặp lại mẹ, vừa mừng, vừa thương, bà nghẹn ngào: “Ngày hôm qua mẹ có bảy đứa con, ba đứa hy sinh rồi, hai đứa bị giam ở Tổng Nha cảnh sát, hai đứa ngoài Bắc, tụi giặc tuyên truyền bị bỏ bom chết hết. Bỗng hôm nay về một lúc 4 đứa. Đây là niềm hạnh phúc lớn nhất trong suốt 20 năm chờ đợi của mẹ”.  

Làm giáo dục ngày đầu giải phóng

Trở vào miền Nam tiếp quản Sài Gòn, TS. Cao Minh Thì đã bắt tay ngay vào nhiệm vụ được giao. Ông cùng hơn 10 anh em về Bộ giáo dục của chế độ cũ ở đường Lê Thánh Tông (quận 1 ngày nay). 

Công việc tiếp quản đi vào ổn định, TS. Cao Minh Thì được phân công làm Trưởng Ban quân quản Trường Đại học giáo dục Sài Gòn (sau này là Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh). Sau đó được phân công làm Phó hiệu trưởng Trường Đại học sư phạm TP Hồ Chí Minh. Thời điểm này, trường còn vô cùng thiếu thốn, không có các cơ sở và trang thiết bị cần thiết để dạy và làm thí nghiệm. TS. Cao Minh Thì đã nhiều lần ra Hà Nội để xin và mua trang thiết bị rồi chất lên xe tải chở vào Sài Gòn. Ông mắc võng ngủ trên xe nhiều ngày đêm để giám sát những chuyến hàng cập bến an toàn, đầy đủ. Tuy nhiên, thiếu trang thiết bị không phải là việc khó khăn nhất vào thời điểm đó, mà vấn đề nan giải chính là thiếu đội ngũ giáo viên đủ năng lực và phẩm chất để đáp ứng yêu cầu tào đạo trong giai đoạn chuyển giao này. Việc đầu tiên, TS. Cao Minh Thì trực tiếp phụ trách khoa Tại chức, mở các khóa đào tạo giáo viên. Liên tục từ năm 1975 – 1981, trường đã hoàn thành các khóa đào tạo giáo viên cho thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Năm 1981, TS. Cao Minh Thì được phân công làm hiệu trưởng Trường Cao đẳng sư phạm TP Hồ Chí Minh. Lúc này, đời sống của đội ngũ giáo viên vẫn còn nhiều thiếu thốn, phần đông đều phải làm thêm nghề tay trái để có thêm thu nhập. Bản thân hiệu trưởng Cao Minh Thì cũng phải mở một tiệm may nhỏ ở nhà, để “sáng thầy, chiều thợ, tối làm thơ”.

Tháng 3/2025, Nhà giáo Cao Minh Thì (bên phải) vinh dự đón nhận huy hiệu 65 năm tuổi Đảng.

Dù khó khăn, thiếu thốn thì tình yêu nghề giáo trong trái tim và huyết quản của TS. Cao Minh Thì chưa bao giờ nguội lạnh. Ngay cả khi ông giữ chức vụ Giám đốc sở Giáo dục và Đào tạo thành phố vào năm 1989, ông vẫn gác lại mọi thứ của riêng mình, vẫn miệt mài đi về cơ sở, làm những việc tỉ mỉ nhất như: tìm đất xây nhà trẻ, mở lớp bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nâng cao thu nhập cho giáo viên… Suốt cuộc đời làm nhà giáo của mình, ông luôn trăn trở ba điều: Thiếu trường, thiếu lớp, thiếu thầy. Chính vì những đau đáu ấy mà ông, dù đã 88 đời, 65 năm tuổi Đảng, cơ thể mang nhiều thương tật nhưng chưa bao giờ ông cho phép bản thân thôi cống hiến cho sự nghiệp “trồng người” của thành phố mang tên Bác.

Ngọc Hoa

Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ngày 3/2, tại Hà Nội, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đã đến thăm hỏi, tri ân và chúc Tết các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ Công an và thân nhân gia đình cố lãnh đạo Bộ Công an qua các thời kỳ.

Ngày 3/2,  Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Nguyễn Hữu Cường (SN 1974), trú xã Quốc Oai, Hà Nội về hành vi "Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ". Đây là đối tượng gây ra vụ tai nạn giao thông thương tâm khiến cháu bé 5 tuổi tử vong.

Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chiều 3/2, tại Hà Nội, Thượng tướng Trần Quốc Tỏ, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Phó Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an cùng Đoàn công tác đã đến thăm hỏi, chúc Tết gia đình cố Thứ trưởng Thường trực Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) Phạm Tâm Long.

Chiều 3/2, thông tin về tình hình thời tiết Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia cho biết, trong dịp này, miền Bắc  đêm và sáng trời rét, trưa và chiều trời nắng nhẹ; các tỉnh miền Trung bộ phổ biến có mưa vài nơi.

Sau nhiều xét xử sơ thẩm và nghị án kéo dài đối với các bị cáo trong vụ án xây dựng “Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM” tại Khu đô thị mới Cầu Giấy (Hà Nội) chi phí hơn 1.200 tỷ đồng bị bỏ hoang 11 năm, gây thất thoát lãng phí hơn 381 tỷ đồng, chiều 3/2, Hội đồng xét xử TAND TP Hà Nội đã ra phán quyết đối với các bị cáo.

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định vai trò là lực lượng lãnh đạo duy nhất, đúng đắn và sáng suốt của đất nước. Một trong những nhân tố nền tảng tạo nên vị thế, uy tín và năng lực cầm quyền của Đảng chính là bản lĩnh, trí tuệ của Đảng Cộng sản Việt Nam - sự kết tinh giữa nền tảng lý luận khoa học vững chắc, tư duy độc lập, sáng tạo và khả năng tổng kết sâu sắc thực tiễn cách mạng Việt Nam.

Sau khi va chạm với xe máy cày chở gỗ keo tràm, 3 người đi trên xe máy bị thương được chuyển đến Bệnh viện cấp cứu. Tuy nhiên do bị thương nặng nên 2 chị em L.T.P.U (SN 2016, học sinh lớp 4) và L.T.P.C (SN 2018, học sinh lớp 2, cùng học Trường Tiểu học Hương Lâm) tử vong.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文