TP Hồ Chí Minh tháo gỡ khó khăn, tăng tốc các công trình giao thông trọng điểm quốc gia

Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, trên địa bàn thành phố hiện có 8 dự án giao thông quan trọng quốc gia đang được triển khai, trong đó có 5 dự án do UBND TP Hồ Chí Minh làm cơ quan chủ quản và 3 dự án phối hợp với các bộ, ngành Trung ương . Đây đều là những công trình có vai trò then chốt trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng Đông Nam Bộ.

Nổi bật nhất là dự án đường Vành đai 3 TP Hồ Chí Minh, công trình được kỳ vọng tạo cú hích lớn cho phát triển kinh tế - xã hội. Dự án có tổng khối lượng thực hiện đạt khoảng 74%, tương đương hơn 18.000 tỷ đồng giá trị sản lượng . Theo kế hoạch, đến tháng 9/2026, dự án sẽ hoàn thành khoảng 38,6km tuyến chính, và đến cuối năm 2026 phấn đấu hoàn thành 70,4km cao tốc cùng 75km đường song hành.

Song song đó, Vành đai 4 TP Hồ Chí Minh cũng đang được khẩn trương triển khai sau khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư. Dự án không chỉ giúp giãn áp lực giao thông nội đô mà còn tăng cường kết nối với các tỉnh như Đồng Nai, Tây Ninh tạo thành trục phát triển công nghiệp – logistics quy mô lớn.

Bên cạnh các tuyến vành đai, nhiều tuyến cao tốc trọng điểm cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Đáng chú ý là cao tốc TP Hồ Chí Minh – Mộc Bài, tuyến huyết mạch kết nối thành phố với Tây Ninh và cửa khẩu quốc tế. Hiện dự án đã hoàn thành phê duyệt toàn bộ 4 dự án thành phần, trong đó một số hạng mục đã khởi công từ cuối năm 2025 và dự kiến hoàn thành vào năm 2027 .

Tương tự, cao tốc TP Hồ Chí Minh – Thủ Dầu Một – Chơn Thành cũng đang được thi công tích cực, với khoảng 50% mặt bằng đã được bàn giao. Khi hoàn thành, tuyến đường này sẽ mở rộng không gian phát triển về phía Bắc, kết nối vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với Tây Nguyên.

Riêng cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu đã thông xe kỹ thuật hơn 37km, góp phần giảm tải đáng kể cho Quốc lộ 51, tuyến đường vốn thường xuyên quá tải .

Ngoài ra, các dự án do Trung ương quản lý như Bến Lức – Long Thành hay mở rộng cao tốc TP Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây cũng đang được thành phố phối hợp tháo gỡ vướng mắc, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng.

Không chỉ tập trung vào đường bộ, TP Hồ Chí Minh còn đặt quyết tâm lớn trong phát triển hệ thống đường sắt đô thị, giải pháp căn cơ để giải quyết ùn tắc giao thông.

Trong giai đoạn 2026 – 2030, thành phố ưu tiên 6 dự án metro trọng điểm. Trong đó, tuyến metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) đã chính thức khởi công từ tháng 1/2026 và đang triển khai thi công các nhà ga, dự kiến hoàn thành trước năm 2030 .

Đáng chú ý, tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, dự kiến khởi công trong năm 2026 và đưa vào vận hành năm 2028. Tuyến này không chỉ phục vụ giao thông mà còn mở ra tiềm năng phát triển du lịch biển Cần Giờ.

Bên cạnh đó, các tuyến như Thủ Thiêm – Long Thành, metro số 6 (Tân Sơn Nhất – Phú Hữu) hay tuyến kết nối Bình Dương – Suối Tiên cũng đang được nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư, hướng tới hình thành mạng lưới metro đồng bộ.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, quá trình triển khai các công trình giao thông trọng điểm vẫn đối mặt không ít khó khăn. Đáng kể là biến động giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Theo báo cáo, nếu giá nhiên liệu tăng 100% thì chi phí công trình giao thông có thể tăng khoảng 15,82%, gây áp lực lớn cho các nhà thầu .

Ngoài ra, tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhựa đường, chi phí vận chuyển tăng cao cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công, đặc biệt là các dự án quy mô lớn như Vành đai 3.

Trước thực tế này, TP Hồ Chí Minh đã kiến nghị Chính phủ cho phép linh hoạt điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng, đồng thời xem xét điều chỉnh tiến độ một số dự án thành phần để đảm bảo tính khả thi.

Cụ thể đối với đường Vành đai 3, để giảm áp lực tài chính, tạo nguồn lực cho nhà thầu tiếp tục thi công hoàn thành dự án, UBND TP Hồ Chí Minh kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương cho phép chủ đầu tư linh hoạt khi áp dụng hình thức điều chỉnh giá phù hợp trong thời gian biến động giá nhiên liệu đối với các hợp đồng thi công xây dựng đã ký kết và giao Bộ Xây dựng hướng dẫn phương pháp điều chỉnh giá đảm bảo tính đúng, tính đủ chi phí cho nhà thầu.

Riêng đối với các dự án thành phần có bổ sung các hạng mục công trình nhằm đảm bảo kết nối đồng bộ, tăng hiệu quả khai thác dự án, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương cho phép điều chỉnh thời gian thực hiện dự án thành phần (hoàn thành năm 2028, quyết toán năm 2029) làm cơ sở thực hiện các bước tiếp theo.