Người chuyên gỡ "nút thắt" trong những vụ trọng án

• Bản lĩnh người chỉ huy qua từng "trận đánh"
• Người chỉ huy gan góc, mưu trí trong đánh án ma túy
• Người chỉ huy nơi phên giậu tổ quốc

Tôi gặp anh lần đầu vào một ngày cuối năm 2015 khi Phòng CSHS Công an tỉnh Long An làm lễ tổng kết năm và nhận phần thưởng về công tác đấu tranh phòng chống tội phạm do Tỉnh ủy Long An trao tặng. Lần ấy, do đến muộn không kịp tiếp xúc nhiều với anh nên tôi chỉ nghe mọi người gọi tên anh là Sơn. Đến buổi văn nghệ, anh cầm mic bước lên sân khấu mở đầu cho buổi giao lưu “cây nhà lá vườn”. Nghe giọng hát trữ tình mượt mà cùng điệu nhảy nhẹ nhàng, uyển chuyển khiến tôi nghĩ anh làm công tác văn thể, phong trào...

Phải đến lần thứ hai, khi đến hiện trường vụ án mạng xảy ra vào buổi sáng ngày 4-12-2017 tại ấp Bình Tiền 2, xã Đức Hòa Hạ, huyện Đức Hòa, thấy anh đang chỉ huy một tổ trinh sát phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi và tìm thông tin, dấu vết liên quan để mở hướng điều tra vụ án, tôi rất ấn tượng về anh.

Thượng tá Nguyễn Sơn sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Năm 1976, do yêu cầu công tác, cha anh đưa cả gia đình về quê hương Đồng Khởi và bắt đầu cuộc sống mới. Hình như anh Sơn có duyên với CSHS nên ngay từ năm 1990, khi vừa mới ra trường và được điều động về công tác tại Công an huyện Bến Lức (Long An), anh được giao ngay cho nhiệm vụ trinh sát ở Đội CSHS. Sau nhiều lần chuyển đổi nhiều vị trí công tác khác nhau, đến năm 2013, một lần nữa lãnh đạo Công an tỉnh lại điều chuyển anh về CSHS với chức vụ Phó Trưởng phòng và từ năm 2015 đến nay được bổ nhiệm Trưởng phòng.

Anh chia sẻ: “Làm CSHS không phải để lấy oai như một vài người thường nhìn nhận, mà phải máu lửa, kiên trì, chấp nhận đối đầu với khó khăn, gian khổ và cả hiểm nguy rình rập. Nhiều khi đi đánh án phải xa nhà hàng tháng trời là chuyện bình thường. Có lúc cấp bách phải lên đường bám theo đối tượng tội phạm nguy hiểm hàng tuần mà không được phép liên lạc điện thoại với bất kỳ ai (trừ chỉ huy) khiến cho vợ con lo lắng, thậm chí nghi ngờ có hoạt động “mờ ám”. 

Những trường hợp như vậy, đối với trinh sát thì mình đến tận nhà làm công tác tư tưởng để những người vợ, người mẹ hiểu được công việc của người lính hình sự, nhưng đối với bản thân mình là người chỉ huy thì không biết nhờ ai làm công tác tư tưởng. 

Kể từ khi làm nhiệm vụ ở Phòng CSHS, mình cùng anh em trong đơn vị khám phá nhiều vụ án khó nhưng có lẽ những vụ án làm mình đau đầu nhất là án giết người cướp tài sản. Những vụ trọng án này, là chỉ huy đơn vị, mình phải có mặt đầu tiên tại nơi xảy ra án, hoặc chí ít cũng phải cùng anh em trong tổ đội có mặt sớm nhất và phải là người về cuối cùng…”.

Trở lại với vụ án mạng xảy ra vào rạng sáng ngày 4-12-2017 tại huyện Đức Hòa. Đối lập với nét hào hoa, phong nhã, thân thiện mà tôi cảm nhận trong lần gặp trước, lần này, khi vừa có mặt tại hiện trường, quan sát thấy một số cán bộ Công an địa phương và dân quân xã Đức Hòa Hạ bước vào trong khu vực thi thể nạn nhân đang nằm, Thượng tá Nguyễn Sơn lập tức lên tiếng nghiêm khắc: “Khu vực này chỉ dành cho những cán bộ nghiệp vụ. Nhiệm vụ của anh em ta là bảo vệ hiện trường thì phải đứng vòng ngoài chứ không được lội vào trong…”. 

Nói xong, anh quay sang yêu cầu các trinh sát tập trung lại rồi phân công mỗi người một việc, người chịu trách nhiệm đến tất cả những hộ gia đình xung quanh ghi nhận lời khai, người lội theo bờ ruộng tìm kiếm xem có dấu vết gì mới lạ hay không…

14 giờ, sau khi nghe thông báo kết quả công tác khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi cùng những thông tin thu thập được từ người dân xác định nạn nhân tên Bùi Thị Oanh, sinh năm 1976 tại xã Bình Ninh, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long (tạm trú xã Đức Hòa Hạ, huyện Đức Hòa), chị Oanh vừa làm chủ quán nhậu, vừa kinh doanh dịch vụ internet. 

Thượng tá Sơn đã đi đến nhận định đây chính xác là vụ án giết người cướp của và đối tượng gây án không phải một người mà là một nhóm khoảng 3-4 người. 

Ngay sau nhận định ấy, anh chỉ đạo cho các trinh sát lập tức phối hợp với Công an địa phương tiến hành sàng lọc đối tượng, phối hợp với Cảnh sát giao thông lập chốt trên các cung đường kiểm tra hành chính đối với tất cả những trường hợp nghi vấn và đặc biệt phải kiểm soát toàn bộ những khu vực phức tạp về an ninh trật tự. 

Ngoài ra, anh còn thông báo cho Công an các huyện biên giới kiểm soát chặt chẽ các cửa khẩu để phát hiện đối tượng nghi vấn, không cho trốn sang Campuchia. 

Với sự quyết liệt của Thượng tá Sơn cùng anh em trinh sát, đến chiều cùng ngày, các anh đã xác định được nhóm đối tượng gây án bao gồm: Phạm Minh Thông, Lý Văn Đăng, Nguyễn Minh Sum. 

Không thể để cho các đối tượng có thời gian chạy trốn, ngay trong đêm, Thượng tá Sơn đã cử một tổ trinh sát tìm đến gia đình, giải thích pháp luật và động viên cha mẹ, người thân của các đối tượng đưa con em mình ra đầu thú để được hưởng sự khoan hồng của pháp luật. 

Và đến ngày 9-12-2017, các đối tượng Thông, Sum đã ra trình diện trước cơ quan Công an. Riêng Thượng tá Sơn dẫn đầu một tổ trinh sát khác xuống huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau truy bắt Lý Văn Đăng, nhưng do đối tượng này luôn tìm cách lẩn trốn để vượt biển ra nước ngoài nên phải đến tận ngày 14-12-2017 mới tóm được hắn.

Cũng theo Thượng tá Sơn, từ giữa năm 2018 đến nay, anh cùng cán bộ chiến sỹ trong đơn vị khám phá gần chục vụ trọng án và nhận thấy một điều hết sức đau lòng là nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội của các đối tượng hết sức đơn giản. 

Có đối tượng đi trộm cắp lấy tiền mua ma túy về hút chích, đến khi bị gia chủ phát hiện thay vì bỏ chạy thì chúng lại chọn cách tấn công ngược trở lại và gây án mạng không đáng có. Trường hợp khác chỉ vì không thỏa mãn được lối sống đồng tính cũng ra tay sát hại bạn tình. 

Nhưng đau lòng nhất là trường hợp đối tượng Bùi Thanh Tân, sinh năm 1992 tại xã Bình An, huyện Thủ Thừa khi gây ra cái chết cho bà Trần Thị Thu Nga ở gần xóm vào chiều ngày 19-4-2019.

Do đã hứa với vợ sắp cưới là sẽ mua nhẫn, bông tai để làm sính lễ, nhưng gần đến ngày cưới mà vẫn không kiếm được đủ tiền. Mặc dù vợ sắp cưới hiểu chuyện và khuyên Tân không cần phải cố gắng nữa, nhưng sỉ diện vì lời hứa trước đó, Tân gạt phăng đi rồi bảo: “Anh là đàn ông, nói là làm được…Cứ chờ anh thêm một ngày nữa đi sẽ có sính lễ cho em…”. 

Đang trong lúc bí bách, trong đầu Tân bỗng lóe lên ý định đi trộm và hắn nhớ trong lần đến nhà bà Nga có thấy trên người bà đeo nhiều trang sức bằng vàng và cứ mỗi lần đi ra ngoài, bà thường tháo ra cất vào tủ. Nghĩ đến đấy, Tân lập tức bật dậy chạy sang nhà bà Nga dò xét. 

Đến 14 giờ chiều, khi thấy bà Nga đi khỏi nhà, Tân leo lên mái, gỡ tôn chui xuống, nhưng chưa kịp hành động gì thì bà Nga bất ngờ trở về. Bị phát hiện, Tân dùng tay siết cổ bà Nga cho đến khi không còn cử động được nữa và cạy tủ lấy số tiền 12,8 triệu đồng. 

Sau đó Tân về đưa vợ sắp cưới đến tiệm vàng, song hắn đã bị Thượng tá Sơn cùng các trinh sát bắt giữ khi chưa kịp chọn được món nữ trang nào để làm sính lễ.

Câu chuyện đánh án của Thượng tá Nguyễn Sơn vẫn chưa đến hồi kết, đồng hồ đã điểm 18 giờ nên tôi chủ động đề nghị dừng lại để anh chuẩn bị lên đường chỉ huy anh em trinh sát phối hợp cùng Cảnh sát giao thông chống đua xe trên Quốc lộ 1...