Người thủ lĩnh của Đội H88 huyền thoại

Hẳn từ khi viết lên tiểu thuyết “Bỉ vỏ”, nhà văn Nguyên Hồng cũng mường tượng được giới giang hồ Hải Phòng sẽ phát triển thế nào với tính tình của con người nơi ấy. Có lẽ, do quanh năm đối mặt với sóng biển nên những người con của thành phố Cảng đã có tính cách mạnh mẽ, phóng khoáng. Cùng với những điều tự nhiên tạo nên một nét riêng biệt, cái tính cách ấy đã trở nên ngang tàng và dữ dội. Đó là điều khiến giới giang hồ tứ xứ rất nể dân “anh chị” Hải Phòng với cái tính “dám chơi, dám chịu”.

Thế nhưng, cái ác sinh ra bao giờ cũng bị cái thiện triệt tiêu. Trong tình hình an ninh trật tự rối ren như vậy, Đội Đặc nhiệm H88 đã ra đời và trở thành mũi nhọn tiên phong trong nhiệm vụ tiêu diệt cái ác của công an thành phố. Chỉ sau một thời gian ngắn kể từ khi được thành lập, H88 đã khiến hàng loạt tên tội phạm khét tiếng đã phải tra tay vào còng. Nhờ vậy, chỉ sau 2 năm kể từ khi thành lập, H88 đã được nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân và trở thành một huyền thoại, biểu tượng của cái thiện trong lòng người dân.

Âu cũng là cái duyên, trong quá trình tìm về với những chiến tích hào hùng ấy, tôi đã được gặp ông, người Đội trưởng của H88 huyền thoại ngày nào, đó chính là Thượng tá Nguyễn Trọng Lộ - nguyên Phó phòng Cảnh sát hình sự, Công an Hải Phòng…

Cái duyên đến với nghề hình sự

Từ cái nhìn đầu tiên, tôi không hình dung được rằng, con người bình dị trước mắt từng là chỉ huy H88 truy quét không biết bao nhiêu ổ nhóm khét tiếng của thành phố Cảng. Bằng tất cả tấm lòng, Thượng tá Nguyễn Trọng Lộ đã kể cho tôi nghe câu chuyện về cuộc đời ông, cái duyên của ông với nghề Cảnh sát và với H88 một thời lừng lẫy.

Sinh năm 1937, vốn yêu nghề Công an từ tấm bé, ông Lộ luôn mong muốn một ngày nào đó được vào ngành để đóng góp công sức của mình bảo vệ trị an cho nhân dân. Như ước nguyện của mình, năm ông 19 tuổi, là một công nhân ưu tú của bến cảng Hải Phòng, ông được tuyển vào lực lượng Công an để làm công việc mà ông hằng ao ước.

Vào thời điểm khởi đầu công tác với cương vị là một người chiến sĩ Công an, ông Lộ được phân về làm việc tại Phòng Kỹ thuật Công an thành phố và đồng thời tham gia xây dựng phong trào TDTT của Công an Hải Phòng cũng như của thành phố bởi ông cũng là một người có năng khiếu trong bóng đá. 

Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho ông Nguyễn Trọng Lộ.

Cũng xin được nói thêm về quãng thời gian ông tham gia xây dựng hoạt động TDTT của thành phố lớn mạnh để phục vụ sản xuất chiến đấu. Năm 1957, đội bóng Công an Hải Phòng ra đời và ngay sau đó vài tháng, để củng cố tình hữu nghị với nước láng giềng, đội bóng thuộc loại "đỉnh" của Trung Quốc là Bát Nhất II đã được mời sang nước ta thi đấu. Bát Nhất II là đội bóng bất khả chiến bại và không ngạc nhiên khi họ dễ dàng cầm hòa Thể Công và thắng cách biệt đội Công an Hà Nội. Ông Lộ kể lại rằng, khi biết được đối thủ tiếp theo mạnh như vậy, anh em trong đội ai cũng thấy run nhưng luôn giữ được cái lửa quyết tâm. Vào trận, đôi chân của cầu thủ Nguyễn Trọng Lộ như lướt trên từng ngọn cỏ, phối hợp nhuần nhuyễn với đồng đội ở vị trí tiền vệ tấn công, đội Công an Hải Phòng đã khiến Bát Nhất II phải chao đảo và chịu thua với tỷ số 0-2.

Ngoài kỷ niệm để đời ấy, ông Lộ còn gặt hái được nhiều thành công với bóng đá như việc trở thành một trong những nòng cốt của đội tuyển Quốc gia được thành lập vào năm 1959. Dù còn non trẻ nhưng đội tuyển Quốc gia cũng thi đấu ngang ngửa với các đội trong khối XHCN lúc bấy giờ. Trong giải đấu bốn nước Việt-Trung-Triều-Mông được tổ chức tại Triều Tiên, nước ta đã giành được giải ba và để lại ấn tượng trong lòng bạn bè quốc tế. Trong giải đấu ấy, tuyển thủ Nguyễn Trọng Lộ và hai đồng đội nữa (Lưu Đình Tòng - Công an Hà Nội, Đoàn Văn Đức - Đường sắt) cùng góp mặt trong đội hình tiêu biểu của giải.

Đến năm 1960, ông xin rút khỏi đội tuyển Quốc gia để tập trung xây dựng phong trào thể thao cho thành phố Cảng và đạt được nhiều danh hiệu cùng đội bóng (quán quân từ năm 1960-1963). Và cho đến khi giữ chức vụ HLV, sự nghiệp bóng đá của ông càng chói lọi hơn khi đội Công an Hải Phòng chỉ biết đến hai vị trí Quán quân và Á quân trong các giải tham dự.

Khi được hỏi về tuyển thủ Nguyễn Trọng Lộ, nguyên HLV trưởng bộ môn bóng đá Hải Phòng, ông Nguyễn Thành Kiểm cho biết: "Từng là đồng đội, học trò của anh Lộ, tôi đánh giá anh là HLV giỏi nhất mà đội CAHP từng có. Từ lúc còn trên sân cỏ hay đến khi trở thành HLV, anh luôn là người tinh tường, mưu trí, biết đưa ra những chiến thuật sách lược tốt nhất để cho đội bóng đạt được nhiều thành tích. Cho đến khi tôi trở thành một HLV, những gì được học từ anh Lộ trong những năm tháng trong đội bóng hay trong đội Cảnh sát bảo vệ đã giúp ích cho tôi rất nhiều trong công tác, nó không chỉ là một bài học sách vở mà được đúc rút từ kinh nghiệm phải đổ mồ hôi, công sức mới có được...".

Và rồi, năm 1974 ông từ giã nghiệp quần đùi áo số và trở về với công việc yêu thích của mình trong lực lượng Công an. Chỉ sau một năm, với năng lực chuyên môn và tư duy nhanh nhạy của một HLV, ông từ Tiểu đoàn phó Cảnh sát bảo vệ chuyển sang làm Đội trưởng Đội Cảnh sát đặc biệt, tiền thân của H88 huyền thoại và cũng là nỗi khiếp sợ của giang hồ đất Cảng…

Những trận đánh vang dội với biệt hiệu “nắm đấm thép”

Từ khi được thành lập, đội Cảnh sát đặc biệt đã trở thành nắm đấm thép của Công an Hải Phòng với tội phạm. Hàng loạt kẻ đầu trộm đuôi cướp sa lưới pháp luật, nhiều ổ nhóm bị triệt phá. Sau này, đội Cảnh sát đặc biệt được đồng chí Lê Danh Xương - UVTƯ Đảng, Bí thư Thành ủy đặt tên bí số cho đội là “H88" và cái tên ấy đã đi vào huyền thoại cùng những chiến công lẫy lừng.

Đến năm 1981, bằng nhiều thành tích đạt được cùng H88, ông Lộ được đề bạt làm Phó phòng Cảnh sát hình sự. Theo như những hồi ức của ông thì đó là thời điểm đáng nhớ trong đời lính hình sự của mình. Quãng thời gian những năm 80 đến cuối năm 90, H88 đã bắt giữ, tiêu diệt nhiều toán cướp liều lĩnh như nhóm cướp giật của Tuyến “lợn”, Phương “Tế” hay băng nhóm của Cẩm “Thi”. Đây là những kẻ trốn trại từ Quảng Ninh muốn “cập bến” Hải Phòng để trốn chạy sự truy đuổi của cơ quan chức năng và cũng muốn “lấy số” để kiếm chác. Tiếp theo phải kể đến băng cướp nhà họ Phạm do Phạm Văn Động cầm đầu, nhóm cướp này được ví như con ác thú trên sông bởi chúng thường hoạt động trên tuyến sông Cấm. Và còn những cái tên như Nhật “xoăn”, Minh “mộc”, Phúc “sâm”… đều là nỗi ám ảnh, nỗi khiếp đảm kinh hãi đối với người dân Hải Phòng. Điểm giống nhau của những tên cướp này đều là những kẻ có “hàng nóng”  trong tay, cách thức manh động, vô cùng liều lĩnh, thậm chí dám thách thức và sẵn sàng đáp trả lực lượng Công an truy đuổi.

Cho đến những năm 90, tình hình an ninh trật tự đã yên ổn hơn phần nào, nhưng vẫn còn tồn tại một số băng nhóm hoạt động. Nổi lên trong đó là ba băng nhóm được ví như “Tam quốc” trong giới xã hội đen đó là băng của Cu Nên, Dung “Hà” và Lâm “già”. Mỗi băng nhóm đều có một cách thức hoạt động khác nhau như Cu Nên và Dung “Hà” thì kinh doanh sòng bạc còn Lâm “già” thì lại có máu buôn bán hơn cả. Tuy nhiên, dẫu hoạt động bằng phương thức nào, những hành động phi pháp của những kẻ phạm tội cũng không qua được mắt của những người lính hình sự.

Với băng nhóm của Cu Nên, việc bọn chúng lộng hành ức hiếp người dân, sử dụng hàng nóng đã khiến việc triệt phá những kẻ hung thần này trở nên nguy cấp hơn bao giờ hết. Ông Lộ nhớ lại, sau vụ Cu Nên sai đàn em xả súng vào nhà Lâm “già”, ông nhận được lệnh phối hợp cùng các cơ quan chức năng của Bộ Công an để triển khai chuyên án 395C vào ngày 15/3/1995, một mẻ lưới quét gọn những tên đầu trâu mặt ngựa hung bạo này.

Ông Nguyễn Trọng Lộ đang chỉ đạo Chuyên án 395C vây bắt nhà Cu Nên.

Nhận xét về băng nhóm của Cu Nên, ông Lộ cho biết: “Băng nhóm của Cu Nên như một băng nhóm của những kẻ điên, chúng là những kẻ lưu manh không có đầu óc, chỉ biết điên cuồng đàn áp những ai mà chúng thích gây sự. Chính sự ngông cuồng ấy đã gây bức xúc vô cùng cho người dân sống trong khu vực, khi băng nhóm bị chúng tôi triệt phá, người dân như bùng lên, họ liên tục gửi đơn thư tố giác, cũng nhờ họ mà giúp chúng tôi dễ dàng hơn trong việc luận tội của băng nhóm này”.

Tiếp đó, Thượng tá Nguyễn Trọng Lộ cũng trực tiếp chỉ đạo triệt phá ổ bạc của Dung “Hà”, điểm mấu chốt khiến ả nữ quái của đất Cảng phải Nam tiến để làm ăn sau này. Nhưng nói về ổ nhóm cờ bạc này của Dung “Hà”, ông Lộ cho biết, cái nguy hiểm của chúng không chỉ dừng ở việc tổ chức sòng bạc. Điều đáng nói đó chính là việc gia đình Dung “Hà” đã mua chuộc được hàng xóm xung quanh để bao che cho chúng. Cho đến khi bị bắt, nhiều người sống xung quanh đó vẫn không nghĩ rằng Dung “Hà” là một “bà trùm” khét tiếng trong giới giang hồ đất Cảng.

Khi nói về băng nhóm này, ông Lộ cho biết: “Đây là một băng nhóm tổ chức cờ bạc vô cùng nguy hiểm. Bằng nhiều cách, chúng đã vô hiệu hoá được dân cư khu phố không phải bằng đao búa như các băng nhóm khác mà bằng đối xử mua chuộc, những người bị răn đe là vô cùng ít. Trong các sới bạc, nhiều người đã tán gia bại sản bởi những cuộc sát phạt lớn đến cả trăm ngàn đô la vào thời đó. Băng nhóm này rất côn đồ, manh động, để tránh tai mắt của cơ quan chức năng chúng thường điều đàn em ở nơi khác về xử lý các vụ đòi nợ, cưỡng bức tài sản gây tan cửa nát nhà”.

Và sau nhiều cuộc truy quét ngoạn mục ấy của Phòng Cảnh sát hình sự, dân giang hồ tứ xứ đã không dám đổ về Hải Phòng để kiếm ăn. Những kẻ có “máu mặt” cũng không còn dám lộng hành như trước bởi bọn chúng đã quá sợ hãi trước những “tấm gương” như Cu Nên hay Dung “Hà”. Và rồi, dưới sự dẫn dắt tài tình của mình, Thượng tá Nguyễn Trọng Lộ cùng các chiến sĩ của Phòng Cảnh sát hình sự đã dẹp tan được nỗi lo âu trong lòng người dân thành phố Cảng. Bằng những chiến công vang dội ấy, ông Lộ đã hai lần lên nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang được trao tặng cho H88 vào năm 1990 và Phòng Cảnh sát hình sự năm 1995. Ông Lộ cho biết, đối với ông và các đồng đội, đó là phần quà vô giá cho những công sức đã bỏ ra…

Cái uy và cái tâm của người lính hình sự

Sau khi kể cho tôi nghe về những chiến công mà Thượng tá Nguyễn Trọng Lộ cùng đồng đội đã đạt được, tôi có hỏi ông: “Bí quyết nào để có thể trở thành người lính hình sự giỏi”. Trái với những dự đoán ban đầu của tôi, ông Lộ trả lời rằng: “Để trở thành một người lính hình sự giỏi, đòi hỏi phải có cái uy và cái tâm của mình…”. Theo ông Lộ, là lính hình sự không hẳn phải dùng đao to búa lớn, quát nạt để khiến tội phạm phải sợ hãi và kiêng nể.

Ông cho biết: "Một người lính hình sự có nhiệm vụ trấn áp tội phạm thì phải có cái uy khiến tội phạm nể sợ. Cái tạo nên cái uy của người Cảnh sát hình sự không phải là việc mình bắt giữ được nhiều tội phạm, tiêu diệt được nhiều tên cướp. Một người lính hình sự phải có năng lực công tác cao, phẩm chất thật tốt, vững vàng về luật pháp và sắc sảo trong nghiệp vụ. Ngoài ra cần phải thật nghiêm túc với công việc, xử lý mọi việc sao cho thấu tình đạt lý, có một cái tâm trong sáng và sao cho phải luôn giữ một giới hạn nhất định với tội phạm. Kết hợp những yếu tố đó sẽ tạo nên cái uy khiến tội phạm nể sợ".

Dường như, trải qua biết bao năm tháng đấu tranh chống tội phạm đã tạo nên cái uy ấy trong người chiến sĩ Nguyễn Trọng Lộ. Và ngoài cái uy thì với ông Lộ, cái tâm của người chiến sĩ cũng là điều cần thiết, đã có nhiều vụ án, để bắt giữ được đối tượng, ông Lộ và các đồng đội không cần sử dụng đến một viên đạn nào mà vẫn khiến những kẻ tội phạm dù hung tàn nhưng vẫn phải giơ tay chịu trói.

Ông cũng kể lại một kỷ niệm không bao giờ quên của mình, đó là lần ông lấy lời khai của Tuyến “lợn” – một trong những tên cướp khét tiếng trốn trại từ Quảng Ninh. Vốn là kẻ cứng đầu, dù đã dùng đủ các biện pháp nghiệp vụ, các điều tra viên vẫn không lấy được lời khai của Tuyến. Ngày hôm đó, ông Lộ vào tận buồng giam để lấy lời khai của Tuyến, lấy lí do không được khỏe, Tuyến từ chối không muốn nói chuyện với cán bộ. Đáp lại thái độ ấy của hắn, ông Lộ từ tốn nói: “Tôi biết hôm nay anh mệt nên mời bác sĩ vào khám cho anh đây, lấy cung thì hôm nào làm chẳng được". Và thật sự sau đó, ông đã nhờ bác sĩ đến khám và tiêm thuốc cho Tuyến. Hơn nữa, đích thân ông còn pha cho Tuyến một cốc trà sâm, thứ nước uống bổ dưỡng rất đáng giá vào những năm ấy. Thấy được sự chân thành ấy của ông, Tuyến rơm rớm nước mắt và một mực đòi ông ngồi lại đợi hắn tỉnh táo lại một chút sẽ nói chuyện.

Ngày hôm ấy thật sự là một ngày khó quên với Thượng tá Nguyễn Trọng Lộ, Tuyến “lợn” đã khai ra liền 32 vụ án mà hắn đã gây ra (trước đó khi được Công an Quảng Ninh thẩm vấn, Tuyến chỉ khai ra 7 vụ và nhất quyết không khai thêm). Nhưng quan trọng hơn, đó là câu nói của Tuyến trước khi bắt đầu buổi lấy lời khai, hắn nói: “Cháu biết cháu khai ra thì cháu sẽ phải chịu tội chết nhưng cháu vẫn khai".

Kể đến đây, dường như đôi mắt của người thủ lĩnh Đội H88 ngày nào có vẻ đượm buồn. Có lẽ, câu nói ấy đã mãi in trong tâm trí của ông, một người mà chỉ cần dùng cái uy và cái tâm của mình cũng đủ khiến tội phạm phải kiêng nể. Ông đã khiến những kẻ tội phạm sẵn sàng nổ súng giết người không chớp mắt không chỉ bằng hành động mà còn bằng lời nói, bằng cái tâm, bằng cách đối nhân xử thế.

Người giữ và truyền lửa cho thế hệ sau

Giờ đây, khi đã ở cái tuổi thất thập cổ lai hy, sức khỏe của Thượng tá Nguyễn Trọng Lộ không còn tốt như trước nhưng ông vẫn tham gia đầy đủ các hoạt động, phong trào của thành phố. Hơn nữa, ông còn là người thầy, người cố vấn với những lời khuyên giá trị cho những lớp cán bộ trẻ tuổi đi sau.

Khi được hỏi về ông Lộ, Trưởng Công an phường Minh Khai nơi ông sinh sống, Trung tá Đồng Văn Làn tâm sự:" Bác Lộ luôn giúp đỡ chúng tôi trong lĩnh vực chuyên môn, nhờ sự góp ý của bác, chúng tôi đã hoàn thành tốt nhiệm vụ giữ gìn trật tự an ninh trong khu vực và hơn hết là việc phòng ngừa tội phạm. Dù đã làm việc trong Công an nhiều năm nhưng thật sự vẫn có nhiều điều tôi cần học ở bác".

Còn theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch phường Minh Khai - chị Phạm Thị Bắc thì cho biết: "Hiện nay đồng chí Nguyễn Trọng Lộ đang là Bí thư Chi bộ tổ dân phố Lý Nam Đế, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, ông cùng các đồng chí về hưu khác luôn là tấm gương sáng cho địa phương noi theo. Động viên người dân thực hiện các nhiệm vụ mà địa phương giao cho".

Có lẽ, chỉ những lời khen như vậy là chưa đủ với người thủ lĩnh của H88 huyền thoại cùng những gì mà ông cùng đồng đội đã làm được. Đối với Thượng tá Nguyễn Trọng Lộ, việc thành phố Hải Phòng giữ vững được trị an thật tốt và ngày càng lớn mạnh là món quà to lớn nhất đối với ông. Chào từ biệt ông ra về, tôi thật sự thán phục người cựu chỉ huy lực lượng trinh sát hình sự đã làm khiếp vía biết bao kẻ giang hồ của mảnh đất Hải Phòng này. Căn nhà trong con hẻm nhỏ ấy, vẫn đang có một người chiến sĩ già hàng ngày lo nghĩ cho sự yên bình của thành phố, nơi ông rất đỗi yêu thương…