Bà Rịa-Vũng Tàu công bố kết luận thanh tra toàn diện dự án KCN Mỹ Xuân A2
Ngày 6/5, Thanh tra tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết đã công khai kết luận thanh tra (KLTT) dự án Khu công nghiệp (KCN) Mỹ Xuân A2 tại phường Mỹ Xuân, TP Phú Mỹ, do Công ty TNHH Phát triển Quốc tế Formosa (FIDC) làm chủ đầu tư hạ tầng.
Công ty FIDC (trước đây là Công ty C.P.K - Bentham) được Bộ KH&ĐT cấp giấy phép đầu tư năm 2001 để xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng kỹ thuật KCN Mỹ Xuân A2, nay thuộc phường Mỹ Xuân, TP Phú Mỹ; trong đó bao gồm cả một cảng chuyên dùng riêng, có vị trí liền kề trên bờ sông Thị Vải thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Tiến độ thực hiện dự án KCN Mỹ Xuân A2 là 10 năm; thời gian hoạt động của dự án là 50 năm. Tổng vốn đầu tư đăng ký là hơn 34,5 triệu đô la Mỹ, trong đó vốn góp để thực hiện dự án là hơn 10,3 triệu đô la Mỹ đã được các bên tham gia liên doanh làm chủ đầu tư góp đủ vốn theo tỷ lệ và tiến độ đăng ký.
Đến thời điểm thanh tra, BQL các KCN tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã 8 lần điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư dự án (lần gần nhất là tháng 9/2010) cho phía FIDC. Trong đó, ở lần thứ 4 (tháng 6/2009), BQL các KCN tỉnh điều chỉnh giảm tổng diện tích đất sử dụng của dự án từ 422,22ha xuống 400,22ha (diện tích giai đoạn 2 là 109,42ha) trên cơ sở hồ sơ do FIDC nộp… Việc điều chỉnh tách phần đất này ra khỏi KCN Mỹ Xuân A2 là để lập dự án khu nhà ở công nhân và chuyên gia.
Vào năm 2006, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu ủng hộ việc điều chỉnh giảm diện tích; đồng ý thỏa thuận địa điểm dự án khu nhà ở công nhân và chuyên gia cho FIDC để chuyển mục đích sử dụng đất, lập quy hoạch, dự án.
Nhưng đến tháng 1/2010, tại quyết định phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000 KCN Mỹ Xuân A2, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu chỉ chấp thuận phê duyệt điều chỉnh cục bộ 22ha đất công nghiệp, đất dịch vụ và cây xanh thành đất xây dựng nhà ở công nhân; không thể hiện việc điều chỉnh tách phần diện tích 22ha ra ngoài ranh giới KCN.
Theo KLTT, 22ha đất này vẫn thuộc KCN Mỹ Xuân A2. Do đó, việc Sở KH&ĐT (cũ) tham mưu tỉnh cấp cho FIDC thực hiện dự án Khu nhà ở Mỹ Xuân A2 là không đúng thẩm quyền…
Về tình hình triển khai dự án, kể từ năm 2001 đến nay, dự án vẫn còn 14,27ha chưa hoàn thành công tác đầu tư thi công xây dựng hạ tầng KCN là không đảm bảo tiến độ. Nguyên nhân là do diện tích chưa hoàn thành công tác thu hồi, bồi thường, giải phóng mặt bằng, bàn giao đất; chưa hoàn thành thủ tục thuê đất theo quy định.
Công tác thu hồi, bồi thường, giải phóng mặt bằng cho đến nay chưa hoàn thành, nguyên nhân là do FIDC chưa tiến hành khảo sát đo đạc, xác định vị trí, ranh giới, diện tích khu đất thu hồi để thực hiện dự án; chưa đăng ký kế hoạch sử dụng đất hàng năm.
Về diện tích thuê đất, Sở TN&MT đã ký hợp đồng cho FIDC thuê đất với diện tích hơn 316ha, phần còn lại chưa ký. Trong đó có 91,93ha FIDC đã đầu tư xây dựng, hoàn thiện, đưa vào sử dụng làm hệ thống hạ tầng kỹ thuật (công trình giao thông, hệ thống cung cấp điện, cấp nước, thoát nước, đất cây xanh, công trình xử lý nước thải…).
FIDC đã thu phí sử dụng các công trình hạ tầng kỹ thuật xây dựng trên diện tích đất trong KCN chưa hoàn thành thủ tục đất đai từ khi dự án KCN Mỹ Xuân A2 đưa vào hoạt động kinh doanh.
Với hợp đồng thuê đất, FIDC được Nhà nước cho thuê đất trả tiền hàng năm, nhưng đã ký hợp đồng cho thuê đất lại theo hình thức thuê đất thu tiền một lần cho cả thời gian thuê. Điều này là không đúng quy định về quyền của chủ đầu tư đã được Nhà nước cho thuê đất để đầu tư xây dựng kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN…
Về nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với dự án KCN Mỹ Xuân A2, theo thông báo của Chi cục Thuế thị xã Phú Mỹ (cũ) số tiền thuê đất còn phải nộp đến ngày 30/4/2024 là hơn 107 tỷ đồng và số tiền chậm nộp là hơn 48,8 tỷ đồng… Đồng thời, cơ quan Thuế xác định lại nghĩa vụ tài chính đối với các hợp đồng FIDC được Nhà nước cho thuê đất trả tiền hàng năm, nhưng đã ký 20/22 hợp đồng (trước ngày 1/7/2024) cho thuê lại đất theo hình thức thuê đất thu tiền một lần cho cả thời gian thuê, với số tiền còn phải nộp đến ngày 31/7/2024 là hơn 101 tỷ đồng (chưa tính tiền chậm nộp), Chi cục Thuế TP Phú Mỹ (nay là Đội Thuế TP Phú Mỹ) chưa ban hành thông báo nộp tiền thuê đất, với lý do còn tồn tại nhiều vướng mắc, kiến nghị…
Từ KLTT như đã nêu trên, Chánh Thanh tra tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và áp dụng biện pháp xử lý theo thẩm quyền hoặc đề xuất cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định đối với các sở ngành, đơn vị, TP Phú Mỹ do có những hạn chế, thiếu sót trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, giám sát, tham mưu và thực hiện nhiệm vụ…
Đồng thời, Chánh Thanh tra tỉnh cũng kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao các sở, ban, ngành chủ trì, phối hợp xác minh làm rõ các tình tiết, xác định hành vi vi phạm quy định pháp luật của ngành, lĩnh vực chuyên môn; có biện pháp xử lý hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định pháp luật đối với những sai phạm phát hiện trong quá trình thanh tra…