Buộc chấm dứt hoạt động nhà máy gạch gây ô nhiễm nhiều năm ở Huế
Nhà máy sản xuất gạch Tuynel thuộc Công ty Cổ phần gạch Tuynel số 1 Thừa Thiên Huế (gọi tắt Công ty CP gạch Tuynel số 1, đóng tại phường Kim Trà, TP Huế) nhiều năm qua hoạt động trái phép, gây ô nhiễm khu dân cư và trường học nằm sát bên. Trước thực trạng này, các cơ quan chức năng của TP Huế đã vào cuộc kiểm tra, yêu cầu nhà máy này chấm dứt hoạt động để tháo dỡ, di dời đến vị trí phù hợp.
Theo tìm hiểu của PV Báo CAND, nhà máy sản xuất gạch Tuynel của Công ty CP gạch Tuynel số 1 được xây dựng tại địa chỉ số 56 Lý Nhân Tông, phường Kim Trà, TP Huế từ nhiều năm về trước. Nhà máy này nằm gần quốc lộ 1A, đối diện với nhà máy là trường THPT Đặng Huy Trứ có hơn 1.500 học sinh và gần 100 cán bộ, giáo viên học tập, giảng dạy.
Gây ô nhiễm nhưng... “chây ỳ” di dời
Theo phản ánh của người dân, nhiều năm qua, nhà máy sản xuất gạch Tuynel hoạt động trong tình trạng gây ô nhiễm đến khu dân cư và trường học. Do được xây dựng từ lâu nên lò nung và các hạng mục nhà xưởng, một số công trình tại nhà máy đều xuống cấp, hư hỏng, không đảm bảo an toàn về môi trường. Suốt thời gian dài, khuôn viên nhà máy chứa các loại vật liệu sản xuất chất đống nhưng không được che chắn cẩn thận dẫn đến phát tán bụi ra môi trường xung quanh.
Theo các giáo viên trường THPT Đặng Huy Trứ, nhiều năm qua, hoạt động sản xuất tại nhà máy gạch Tuynel đã phát sinh khí thải, khói bụi, mùi hôi, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường không khí, tác động tiêu cực đến sức khỏe, chất lượng dạy và học của giáo viên, học sinh nhà trường. Dù đã nhiều lần kiến nghị, đề xuất di dời nhà máy nhằm bảo đảm môi trường học tập an toàn, trong lành, song tình trạng vi phạm của nhà máy vẫn kéo dài, chưa được giải quyết dứt điểm.
“Vào mùa nắng nóng kèm gió mạnh thì khói bụi từ nhà máy gạch này bay mù mịt sang sân trường và khu vực xung quanh. Đó là chưa kể vào giờ cao điểm hàng ngày, các loại phương tiện vận tải chạy liên tục ra vào nhà máy để bốc dỡ vật liệu, gạch Tuynel dẫn đến tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông đối với các em học sinh”, một giáo viên trường THPT Đặng Huy Trứ chia sẻ.
Theo tìm hiểu của PV Báo CAND, do nhà máy sản xuất gạch Tuynel gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến khu dân cư và trường học nên từ năm 2020, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) đã yêu cầu Công ty CP gạch Tuynel số 1 di dời nhà máy đến khu vực phù hợp.
Và do hết thời hạn thuê đất và không còn phù hợp với quy hoạch nên ngày 17/6/2021, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế ban hành quyết định số 1460/QĐ-UBND về thu hồi diện tích 31.349,9m2 đất tại phường Hương Chữ, thị xã Hương Trà (nay là phường Kim Trà) do Công ty CP gạch Tuynel số 1 sử dụng làm nhà máy gạch.
Theo lãnh đạo UBND phường Kim Trà, sau khi có quyết định trên, chính quyền địa phương đã nhiều lần làm việc với doanh nghiệp và yêu cầu đơn vị này chấm dứt hoạt động của nhà máy sản xuất gạch, triển khai di dời nhà máy để bàn giao mặt bằng theo quy định. Chính quyền địa phương cùng các cơ quan chức năng đã nhiều lần xử phạt vi phạm hành chính với số tiền 320 triệu đồng/lần đối với hành vi gây ô nhiễm môi trường nhưng doanh nghiệp vẫn "chây ỳ", không chấp hành việc di dời nhà máy.
Buộc tháo dỡ nhà máy, chấm dứt hoạt động
Mới đây, UBND phường Kim Trà đã thành lập đoàn kiểm tra và nhiều lần làm việc với Công ty CP gạch Tuynel số 1 về việc xử lý tài sản trên đất. Qua các buổi làm việc, doanh nghiệp cam kết sẽ tiến hành tháo dỡ, di dời nhà máy sản xuất gạch trong thời gian từ tháng 4 đến tháng 5/2026.
Liên quan đến việc nhà máy gạch Tuynel hoạt động trong thời gian dài gây ô nhiễm môi trường, doanh nghiệp không chịu di dời, bàn giao đất nên vừa qua, Viện Kiểm sát nhân dân (KSND) khu vực 3, TP Huế đã thành lập tổ công tác phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra thực tế tại nhà máy sản xuất gạch (hoạt động thực hiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về “Thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công”).
Tại thời điểm kiểm tra, nhà máy này vẫn duy trì hoạt động sản xuất, tiếp tục phát sinh khí thải, khói bụi ra môi trường.
Từ kết quả kiểm tra, Viện KSND khu vực 3, TP Huế nhận định vụ việc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật về đất đai và bảo vệ môi trường, kéo dài nhiều năm, tiềm ẩn nguy cơ xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng dân cư, đặc biệt là học sinh, giáo viên nếu không được xử lý kịp thời, triệt để.
Trên cơ sở đó, thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định, Viện KSND khu vực 3, TP Huế đã ban hành kiến nghị đối với Chủ tịch UBND phường Kim Trà yêu cầu áp dụng các biện pháp khắc phục vi phạm, tổ chức cưỡng chế thi hành quyết định thu hồi đất theo đúng quy định của pháp luật.
Đồng thời, đơn vị kiến nghị Giám đốc Công ty CP gạch Tuynel số 1 chấm dứt ngay hành vi vi phạm, khắc phục hậu quả, nghiêm túc chấp hành quyết định của UBND TP Huế.
Sau khi có kiến nghị của Viện KSND khu vực 3, TP Huế, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương đã vào cuộc quyết liệt.
Ghi nhận của PV Báo CAND vào sáng nay 7/4, nhiều phương tiện máy móc và nhân công được huy động đến nhà máy gạch của Công ty CP gạch Tuynel số 1 để tháo dỡ các hạng mục công trình, thiết bị sản xuất, nhà xưởng, đồng thời di dời nguyên vật liệu ra khỏi khu vực đất đã bị TP Huế thu hồi.
Người dân ở phường Kim Trà cho biết, việc xử lý kịp thời nhà máy gạch Tuynel hoạt động trái phép trong thời gian dài góp phần từng bước khắc phục tình trạng ô nhiễm, bảo đảm môi trường sống trong lành, an toàn cho người dân và môi trường giáo dục trên địa bàn phường.