Xét xử 33 bị cáo trong vụ khai thác trái phép hơn 3 triệu tấn than

Hai bị cáo là anh em song sinh thường được gọi “đại gia than lậu” tại Quảng Ninh là Bùi Hữu Thanh và Bùi Hữu Giang (cổ đông Công ty Đông Bắc Hải Dương) bị xét xử về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Mua bán trái phép hóa đơn”.

Bị cáo Châu Thị Mỹ Linh (Giám đốc Công ty Yên Phước) bị xét xử về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”.

Các bị cáo: Nguyễn Thanh Tuấn (cựu Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên), Nguyễn Thế Giang (cựu Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên), Cao Sỹ Linh (cựu chuyên viên Phòng Khoáng sản, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên), Lại Trung Hiếu (cựu Phó Chánh Thanh tra Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên) bị xét xử về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Bị cáo Nguyễn Ngô Quyết (cựu Giám đốc Sở Công thương tỉnh Thái Nguyên) cùng hai cấp dưới là Đỗ Huy Cương (cựu Trưởng phòng Kỹ thuật an toàn môi trường) và Nguyễn Văn Phong (cựu Phó trưởng Phòng Kỹ thuật an toàn môi trường) bị xét xử về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Theo cáo trạng, lợi dụng việc Công ty Yên Phước được cấp phép khai thác khoáng sản tại mỏ than Minh Tiến, Công ty Đông Bắc Hải Dương do anh em Bùi Hữu Thanh và Bùi Hữu Giang góp vốn, đã cấu kết với Linh đưa công nhân, máy móc vào khai thác trái phép than, khoáng sản với công suất vượt nhiều lần trữ lượng được cấp phép.

Từ tháng 6/2018 đến tháng 8/2021, các bị cáo đã khai thác tổng khối lượng hơn 3,1 triệu tấn than và khoáng sản đi kèm, trong khi sản lượng được cấp phép chỉ hơn 136 nghìn tấn.

Để che giấu hoạt động khai thác than trái phép, vượt quá trữ lượng, Châu Thị Mỹ Linh và Công ty Đông Bắc Hải Dương đã tạo lập khống các hợp đồng khai thác than với sản lượng 8.000 tấn một năm; hợp đồng mua bán thành phẩm sau khai thác và nhiều hóa đơn, chứng từ, nhằm hợp thức việc kê khai, báo cáo với các cơ quan chức năng.

Ngoài ra, Châu Thị Mỹ Linh còn chỉ đạo cấp dưới lập và ký với Bùi Hữu Khoa (đại diện Công ty Đông Bắc Hải Dương) các biên bản nghiệm thu khối lượng than nguyên khai được khai thác hàng tháng chỉ từ 900 đến 1.400 tấn để phù hợp với sản lượng khai thác ghi tại hợp đồng khống, phù hợp với số lượng than được phép khai thác hàng năm.

Quá trình điều tra xác định, tổng số tiền thu lợi bất chính của nhóm Công ty Yên Phước và Công ty Đông Bắc Hải Dương là hơn 375 tỷ đồng.

Hai bị cáo Bùi Hữu Thanh và Bùi Hữu Giang cùng nhóm bị cáo đồng phạm khai, để hợp thức số than khai thác và tiêu thụ trái phép, họ đã mua 475 hóa đơn giá trị gia tăng với tổng giá trị gồm cả thuế lên tới hơn 1.600 tỷ đồng. Nguồn tiền để trả cho việc mua hóa đơn chủ yếu lấy từ tiền bán than lậu.

Để xảy ra việc khai thác trái phép tại Mỏ than Minh Tiến, một số cựu lãnh đạo tại Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên đã có nhiều vi phạm, trong đó, tại 4 lần kiểm tra, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên đã phát hiện nhiều hành vi vi phạm, nhưng việc khắc phục, xử lý vi phạm đã bị bỏ qua.

Một số cựu lãnh đạo Sở Công thương tỉnh Thái Nguyên cũng vi phạm trong việc thẩm định, tham mưu và ký ban hành giấy phép sử dụng vật liệu nổ công nghiệp vượt quá khối lượng được phê duyệt trước đó, tạo điều kiện cho doanh nghiệp có vật liệu nổ công nghiệp để sử dụng khai thác than trái phép.

Cựu Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Ngô Quyết khai, đã nhận 100 triệu đồng từ Châu Thị Mỹ Linh để tổ chức Đại hội Liên đoàn Bóng bàn tỉnh Thái Nguyên (do bị cáo Quyết làm Chủ tịch Liên đoàn).

Liên quan tới vụ án này, cơ quan tố tụng xác định, hành vi cấp giấy phép khai thác cho Công ty Kim Sơn và chuyển nhượng cho Công ty Yên Phước; cấp giấy phép khai thác cho Công ty Yên Phước đã thực hiện không đúng quy định. Cơ quan tố tụng đã đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý về Đảng, hành chính theo quy định của pháp luật đối với 9 cá nhân, trong đó có ông Dương Ngọc Long (nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên), Đặng Viết Thuần (nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên), Dương Văn Khanh (nguyên Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên) cùng một số cá nhân khác.

Theo kế hoạch, phiên tòa diễn ra nhiều ngày.