Artemis II: Thông điệp từ Mặt Trăng giúp hàn gắn những rạn nứt trên thế giới

Một "khoảng lặng" quý giá giữa sóng gió toàn cầu

Sứ mệnh Artemis II của NASA, đưa bốn phi hành gia tiến về phía xa của Mặt Trăng, không chỉ là một bước tiến khoa học mà còn là một liều thuốc tinh thần cho thế giới. Giữa tình hình địa chính trị đầy u ám với thuế quan, sự rạn nứt của các thể chế quốc tế và nỗi lo sợ về các cuộc xung đột vũ trang leo thang tại nhiều nơi, hình ảnh con tàu vũ trụ lướt đi trong không gian bao la đã mang lại một sự an ủi hiếm hoi.

Thông qua dòng chảy liên tục của những bức ảnh chất lượng cao và video từ GoPro, ba phi hành gia người Mỹ và một phi hành gia người Canada đã ghi lại chân thực nhiệm vụ 10 ngày đầy rẫy những cột mốc lịch sử.

"Từ trên cao này, các bạn trông thật đẹp. Và tất cả các bạn cũng chỉ hiện ra như một thực thể duy nhất: tất cả chúng ta đều là Homo sapiens", phi hành gia Victor Glover chia sẻ từ không gian, sử dụng từ 'Homo sapiens' để nói về loài người, nhân loại. "Bất kể bạn đến từ đâu hay trông như thế nào - chúng ta là một dân tộc".

Sức hút của chuyến du hành đầy tham vọng

Chương trình Artemis, với kinh phí hàng tỷ USD, không giấu giếm tham vọng của Mỹ về đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng vào năm 2028 - một mục tiêu nhằm khẳng định vị thế trước Trung Quốc. Xa hơn thế, NASA dự định thiết lập sự hiện diện lâu dài tại đây trong thập kỷ tới, xây dựng căn cứ tiền đồn để làm bàn đạp cho các sứ mệnh chinh phục Sao Hỏa trong tương lai.

Sức hút của Artemis II là không thể phủ nhận. Ngay từ thời điểm phóng ngày 1/4 từ Florida (Mỹ), Artemis II đã trở thành tâm điểm chú ý toàn cầu. Tại Bahamas, du khách theo dõi vụ phóng từ các du thuyền. Tại Canada và Anh, học sinh thảo luận về sứ mệnh không gian này trong các giờ học, người dân tụ tập tại các không gian công cộng để theo dõi trực tiếp.

Tại Đại học Toronto, hàng trăm sinh viên đã tụ tập theo dõi trực tiếp vụ phóng, với những tràng pháo tay vang lên khi tên lửa rời bệ phóng. Đáng chú ý, phi hành gia Jeremy Hansen trở thành người Canada đầu tiên – cũng là người không phải công dân Mỹ đầu tiên – tham gia một sứ mệnh bay quanh Mặt Trăng.

Trên Internet, các video và hình ảnh liên quan đến Artemis II thu hút hàng triệu lượt xem, đồng thời đứng đầu xu hướng tìm kiếm trên Google trong nhiều ngày. 

Nhiều hãng truyền thông lớn như BBC, Al Jazeera, El Pais (Tây Ban Nha) hay Globe and Mail (Canada) đã đưa tin nổi bật về sự kiện này trên trang chủ.

Đối lập giữa ánh sáng và bóng tối

Nhiệm vụ này diễn ra vào thời điểm nhạy cảm khi chính phủ Mỹ đang đối mặt với sự chỉ trích gay gắt vì các cuộc không kích phối hợp với Israel nhắm vào Iran. Những xung đột này không chỉ gây ra thương vong lớn mà còn đẩy giá năng lượng lên cao, đe dọa sự ổn định khu vực. Ngay cả khi Tổng thống Trump đưa ra những tối hậu thư đe dọa về eo biển Hormuz, thì trên cao kia, Artemis II vẫn là một "sự xao nhãng đáng hoan nghênh", theo Reuters. 

Trong bối cảnh đó, Artemis II được xem như một "khoảng lặng tích cực", giúp công chúng tạm thời rời xa những lo âu thường nhật. Ông Ben English, Tổng biên tập tờ Daily Telegraph (Australia), nhận định: "Khi Trái Đất dường như đang chìm trong hỗn loạn, việc ngước nhìn lên bầu trời và nhận ra con người vẫn có thể làm nên những điều vĩ đại là một sự an ủi cần thiết".

Cựu Giám đốc NASA Bill Nelson cũng nhấn mạnh rằng Artemis II là một câu chuyện hiếm hoi có thể "kết nối và đoàn kết cả thế giới".

Tờ Globe and Mail của Toronto thậm chí còn đăng tải bài phân tích sắc sảo với tiêu đề: "Artemis II và Iran: Hai sứ mệnh khác biệt định nghĩa nước Mỹ".

Sứ mệnh lần này ghi dấu ấn của Jeremy Hansen, 50 tuổi, đại tá Không quân Hoàng gia Canada. Ông là người Canada đầu tiên - và cũng là người không phải công dân Mỹ đầu tiên - bay vào quỹ đạo Mặt Trăng.

Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh quan hệ thương mại Mỹ - Canada đang căng thẳng sau khi Tổng thống Trump tăng thuế quan và có những phát ngôn gây tranh cãi về việc Canada trở thành "bang thứ 51". Tuy nhiên, trong cuộc liên lạc với trạm điều hành, ông Trump đã dành lời khen ngợi cho lòng dũng cảm của Hansen và cho biết ông đã trao đổi với Thủ tướng Canada Mark Carney về niềm tự hào chung này.

Khi khoa học trở nên "đời thường" qua mạng xã hội

Đội ngũ truyền thông của NASA đã thành công trong việc xóa bỏ hình ảnh của một cơ quan chính phủ khô khan. Với tông giọng trẻ trung, thân thiện, họ đã biến chuyến hành trình trong khoang tàu Orion (vốn chỉ lớn hơn một chiếc SUV một chút) trở thành một trải nghiệm cộng đồng toàn cầu.

Thậm chí, những sự cố kỹ thuật về... nhà vệ sinh trên tàu cũng trở thành đề tài của các ảnh chế (meme) hài hước, bao gồm cả hình ảnh chế Ngoại trưởng Marco Rubio trong bộ đồ du hành cầm dụng cụ thông cống.

Hình ảnh các phi hành gia tập thể dục hay chơi bóng trong môi trường không trọng lực đã kéo gần khoảng cách giữa không gian và đời thường.

Sau khi di chuyển quãng đường xa nhất từ trước đến nay mà một tàu vũ trụ chở người từng thực hiện, phi hành đoàn hiện đang trên đường trở về "nhà". Theo kế hoạch, con tàu sẽ đáp xuống Thái Bình Dương.

Dù những tranh cãi dưới mặt đất vẫn còn đó, Artemis II đã hoàn thành một sứ mệnh không có trong danh mục kỹ thuật, thắp lên niềm tin vào sự đoàn kết của toàn nhân loại và hướng tới không gian bao la ngoài kia.